Old English poem
Bēowulf
The poem line by line, in the spelling of the edition below. Every word the dictionary has a page for is a link to that entry, so a line can be read and its words looked up without leaving the page.
- 3,184 lines
- 18,998 words
- 14,426 of them link to an entry
- 4,118 headwords in the poem
- 1,695 of those have an entry page
Text: Project Gutenberg ebook #9701, Bēowulf: an Anglo-Saxon poem, edited by James A. Harrison and Robert Sharp, 4th edition (1883), 1906 printing. Public domain. Line numbers are the edition's own. · Report a problem with this page
Headword index — 4,118 headwords
A
- Abel
- a
- abelgan
- abeodan
- abidan
- abregdan
- abreotan
- abroten
- abræd
- abrædan
- abugan
- ac
- acan
- acennan
- acwelan
- acwellan
- acweðan
- acwyþ
- ad
- adl
- adreogan
- afedan
- afyllan
- aga
- agalan
- agan
- agangan
- ageaf
- ageald
- agen
- agend
- agiefan
- agieldan
- agifan
- aglæca
- aglæce
- ahebban
- ahleapan
- ahlehhan
- ahliehhan
- aht
- ahyrdan
- al
- alan
- ald
- aldor
- aldre
- aldres
- aldrum
- alecgan
- alegde
- alegdon
- aleh
- alicgan
- alimpan
- alyfan
- alysan
- alæg
- alætan
- an
- ana
- ancor
- ancre
- and
- anda
- andan
- andgit
- andhweorfan
- andlang
- andlangne
- andsaca
- andsacan
- andsacian
- andsware
- andswarian
- andswarode
- andswaru
- andweard
- andwlita
- andwlitan
- anga
- ansund
- ansyn
- anunga
- ar
- araþ
- are
- arfæst
- arian
- arisan
- aron
- aræran
- asecgan
- asettan
- astandan
- astigan
- astigeþ
- aswebban
- atelic
- ateon
- atol
- attor
- awa
- awrecan
- að
- aþ
- aþa
- aþas
- aþencan
- aþum
B
- Beowulf
- Biowulf
- Breca
- Brecan
- bad
- bald
- ban
- bana
- banan
- banena
- bat
- be
- beacen
- beacn
- beacnian
- beado
- beadu
- beadwa
- beadwe
- beag
- beagian
- beah
- bealdian
- bealdode
- bealdor
- bealo
- bealu
- bealwa
- bealwe
- beam
- bearh
- bearm
- bearme
- bearn
- bearna
- bearne
- bearnum
- bearo
- bearu
- bearwas
- beatan
- bebeodan
- bebod
- bebodum
- bebohte
- bebugeþ
- bebycgan
- becearf
- becn
- becuman
- bed
- bedd
- beddum
- bedælan
- bedæled
- befangen
- befeallan
- befeallen
- befleon
- befon
- beforan
- befæstan
- beg
- bega
- began
- begang
- begangan
- begeat
- begeate
- begeaton
- begen
- begietan
- begnornian
- begnornodon
- begong
- behealdan
- behofaþ
- behofian
- behongen
- behroren
- behrorene
- beirnan
- belamp
- belean
- beleosan
- belgan
- belimpan
- beloren
- belucan
- bemurnan
- ben
- bena
- benam
- benc
- bence
- bend
- bendan
- bende
- bendum
- benemde
- benemdon
- benemnan
- beneotan
- beniman
- benn
- benne
- bennum
- beo
- beod
- beodan
- beon
- beor
- beorg
- beorgan
- beorgas
- beorge
- beorges
- beorh
- beorht
- beorhta
- beorhtan
- beorhte
- beorhtian
- beorhtne
- beorhtode
- beorhtost
- beorhtre
- beorhtum
- beorn
- beorna
- beornan
- beornas
- beorne
- beot
- beoð
- bera
- beran
- bere
- bereafian
- beren
- berend
- berstan
- bescufan
- besettan
- besette
- besittan
- besnyþian
- bestyman
- besyrwan
- besæt
- betera
- beterian
- betest
- betimbran
- betimbredon
- betost
- betst
- betsta
- betstan
- bewand
- beweredon
- bewerian
- bewindan
- bewitian
- bewitiaþ
- beworhton
- bewunden
- bewyrcan
- bewægned
- beyrnan
- bi
- bicgan
- bidan
- biddan
- bidde
- bidon
- biernan
- bigan
- bil
- bill
- bille
- billum
- bindan
- bio
- bion
- bior
- biorg
- biorgas
- biorges
- biorn
- bioþ
- birnan
- bisigu
- bitan
- bite
- biter
- biteran
- bitor
- bitre
- bittan
- bitter
- bið
- blac
- blaca
- blanc
- blanca
- blancum
- bleat
- blican
- bliðe
- blod
- blodge
- blodig
- blodigan
- blonden
- blæc
- blæd
- boden
- bodian
- bodode
- boga
- bogan
- bogen
- bolca
- bolcan
- bold
- bolgen
- bolster
- bolstrum
- bon
- bona
- bora
- bord
- borda
- borde
- bordum
- boren
- borian
- bot
- botm
- brad
- breatan
- brecan
- brecþ
- brecþa
- bregdan
- brego
- breme
- brengan
- brenting
- brentingas
- breost
- breotan
- brim
- brimes
- brimu
- bringan
- bringe
- brocen
- broga
- brogden
- brond
- brosnaþ
- brosnian
- broðor
- brucan
- bruceþ
- brugdon
- brun
- bryd
- bryne
- brytta
- bryttan
- bryttaþ
- bryttian
- bræc
- brædan
- brægd
- buan
- budon
- buend
- bugan
- bugeþ
- bugon
- bunden
- bune
- bur
- burg
- burge
- burgum
- burh
- burna
- burnan
- burne
- burston
- butan
- buton
- bylda
- byldan
- byme
- byrde
- byre
- byrelas
- byrele
- byreþ
- byrht
- byrhtan
- byrian
- byrig
- byrnan
- byrne
- byrnende
- byrnum
- byrðen
- byrðenne
- bysig
- bysigum
- bywan
- byþ
- bæd
- bædan
- bæl
- bær
- bærnan
- bætan
- bæþ
- bœgen
C
- Cain
- Caines
- Ceol
- Cyne
- camp
- campe
- can
- candel
- ceald
- cealde
- cealdost
- cealdum
- ceap
- ceapian
- cearaþ
- ceare
- cearian
- cearig
- cearu
- ceaster
- cempa
- cempan
- cen
- cende
- cene
- cennan
- cenned
- cenþu
- ceol
- ceoles
- ceorl
- ceorlas
- ceorle
- ceosan
- clam
- clammum
- cleofu
- clif
- clifan
- clife
- clifu
- clom
- clommum
- cniht
- cofa
- cofan
- collen
- colra
- corþer
- corþre
- costian
- costode
- cringan
- crungon
- cræft
- cræftan
- cræfte
- cræftig
- cræftigne
- cræftum
- cuma
- cuman
- cumbles
- cumbol
- cume
- cumen
- cunnan
- cunne
- cunnian
- cunnode
- cunnon
- cure
- cuð
- cuþlicor
- cuþon
- cwalu
- cwalum
- cwealdest
- cwealm
- cweccan
- cwehte
- cwellan
- cwen
- cwenlic
- cweðan
- cweþan
- cwic
- cwice
- cwices
- cwicne
- cwico
- cwida
- cwide
- cwið
- cwiþan
- cwyde
- cwæð
- cyme
- cymen
- cymes
- cymest
- cymeð
- cymlicor
- cyn
- cyning
- cyninga
- cyninge
- cyninges
- cynn
- cynna
- cynne
- cynnes
- cynnum
- cyssan
- cyst
- cystan
- cyste
- cystum
- cyþ
- cyþan
- cyþþ
- cyþþe
- cyþþu
D
- Dena
- Dene
- Deniga
- Denigea
- Denum
- daga
- dagas
- dagian
- dagum
- dead
- deaf
- deah
- dear
- dearst
- deað
- defe
- deg
- deman
- demend
- denn
- dennes
- deofol
- deog
- deogol
- deop
- deor
- deoran
- deorc
- deorcum
- deore
- deorlice
- deþ
- dior
- diore
- disc
- doan
- dogor
- dogra
- dohte
- dohtest
- dohtor
- dol
- dolh
- dom
- don
- dorste
- dorston
- doþ
- draca
- dracan
- dranc
- dream
- drefan
- dreogan
- dreopan
- dreor
- dreorig
- dreorigne
- drepan
- drepe
- drepen
- drifan
- drifaþ
- drihten
- drihtlice
- drihtne
- drihtnes
- drinc
- drincan
- drincende
- driorigne
- dropen
- drugon
- druncen
- druncne
- druncon
- dryht
- dryhten
- dryhtlic
- dryhtne
- dryhtnes
- drync
- dryncum
- drysmian
- dufan
- dugan
- dugeþ
- dugeþum
- dugoþ
- dugoþe
- duguð
- duguða
- duguðe
- duguðum
- durran
- duru
- dweleþ
- dwellan
- dyde
- dydest
- dydon
- dyhtig
- dynede
- dynian
- dynnan
- dyre
- dyrnan
- dyrne
- dyrnra
- dyrnum
- dyrre
- dyrstig
- dæd
- dæg
- dæge
- dæges
- dæl
- dælan
- dæleþ
E
- Eadgils
- Eadgilse
- Ecglaf
- Ecglafes
- Ecgwelan
- Ecgþeo
- Ecgþeow
- Ecgþeowes
- Eomær
- Eotena
- Eotenas
- Eotenum
- ea
- eacan
- eacen
- eadan
- eadig
- eadigum
- eafera
- eafor
- eafora
- eaforan
- eaforum
- eafoþ
- eafoþes
- eage
- eahta
- eahtian
- eal
- eald
- ealde
- ealdes
- ealdor
- ealdre
- ealdres
- ealdum
- ealgian
- ealgode
- eall
- ealle
- ealles
- eallum
- ealne
- ealo
- ealra
- ealu
- eam
- eard
- earde
- eardian
- eardode
- eardodon
- earfoðlic
- earfoðlice
- earfoþ
- earg
- earges
- earh
- earm
- earme
- earmlic
- earmre
- earmum
- earn
- earna
- earne
- earnian
- eart
- east
- easta
- easte
- eaxl
- eaxle
- eaxlum
- eaþ
- eaþe
- ec
- ecan
- ece
- ecean
- ecg
- ecga
- ecge
- ecgum
- ecum
- edwendan
- edwenden
- edwit
- efn
- efnan
- efnanne
- efnde
- efne
- efstan
- efste
- eft
- eg
- eges
- egesa
- egesan
- egeslic
- egle
- egsan
- egsode
- eh
- ehtan
- el
- elde
- eldo
- eldum
- ellen
- ellern
- elles
- ellor
- eln
- elne
- elnes
- ende
- enge
- ent
- enta
- entiscne
- eodor
- eodur
- eofer
- eoferas
- eofor
- eofores
- eolet
- eoletes
- eom
- eored
- eorl
- eorla
- eorlas
- eorles
- eorlum
- eormen
- eorð
- eorðan
- eorðe
- eoten
- eotena
- eotenas
- eotenisc
- eotenum
- eow
- eowan
- eower
- eoweþ
- eowic
- est
- estan
- etan
- eteþ
- eðel
- eþe
F
- Finn
- Finna
- Finnas
- Finne
- Finnes
- Francna
- Fresena
- Frysa
- Frysland
- facen
- fag
- fah
- famig
- fand
- fandian
- fara
- faran
- farenne
- faroð
- faroðe
- fatu
- fatum
- fea
- fealh
- feallan
- fealle
- fealone
- fealu
- fealwe
- fearh
- feax
- feaxe
- feaxum
- fedan
- fehþ
- fela
- fell
- fen
- feng
- fengel
- fenn
- fenne
- feogan
- feoh
- feohtan
- feol
- feolan
- feond
- feor
- feore
- feorg
- feorh
- feorm
- feorme
- feorr
- feorran
- feorum
- feower
- fera
- feran
- fere
- ferede
- feredon
- ferh
- ferhþ
- ferhþe
- ferhþes
- ferhþum
- ferian
- ferð
- fetel
- fetian
- fetige
- fetod
- fex
- fexa
- fexe
- feðer
- feþa
- feþan
- feþe
- fif
- fifel
- fiftig
- fin
- findan
- finger
- fingra
- fingras
- fingrum
- fiond
- firas
- firen
- firgen
- fix
- fixa
- fixas
- fixian
- fla
- flah
- flan
- fleah
- fleam
- fleogan
- fleon
- fleotan
- flet
- flett
- flit
- flitan
- flite
- flod
- floga
- flor
- flot
- flota
- flotan
- flotian
- flæsc
- flæsce
- folc
- folca
- folce
- folces
- folcum
- foldan
- folde
- folgian
- folgode
- folm
- folma
- folme
- folmum
- fon
- fond
- for
- foran
- forbarn
- forberan
- forberstan
- forbiernan
- forbirnan
- forborn
- forbærnan
- forbærst
- ford
- fore
- forgeaf
- forgeald
- forgieldan
- forgolden
- forgripan
- forgyldan
- forgylde
- forgyman
- forgymeþ
- forhabban
- forhealdan
- forhealden
- forht
- forleosan
- forloren
- forlætan
- forma
- forman
- fornam
- forniman
- forscrifen
- forsendan
- forsended
- forst
- forstandan
- forstes
- forswealg
- forswelgan
- forswerian
- forsworen
- forweorpan
- forwrecan
- forwritan
- forwræc
- forwurpe
- forwyrne
- forð
- forþam
- forþan
- forþon
- fot
- fracod
- fram
- frea
- frec
- freca
- frecan
- frecen
- frecn
- frecne
- fremde
- freme
- fremede
- fremedon
- fremeþ
- fremman
- fremmaþ
- fremme
- fremu
- freo
- freod
- freogan
- freoge
- freoh
- freolic
- freolicu
- freond
- freondlicor
- freoðo
- freoðu
- fretan
- fricgende
- frinan
- frioðo
- friðu
- frod
- frofer
- frofor
- frofrian
- frofur
- from
- fromum
- frum
- fruma
- fruman
- frumsceafte
- frægn
- fræt
- frætewum
- frætu
- frætwa
- frætwan
- frætwe
- frætwian
- frætwum
- fugel
- fugle
- fuglum
- fugol
- fugul
- ful
- full
- fulle
- fulne
- fultum
- fultuma
- fultuman
- fultumian
- funde
- funden
- fundian
- fundiaþ
- fundode
- fundon
- furþum
- furþur
- fus
- fyl
- fyll
- fyllan
- fylle
- fyllu
- fyr
- fyran
- fyrd
- fyren
- fyrena
- fyrene
- fyrenum
- fyrgen
- fyrian
- fyrmest
- fyrn
- fyrst
- fyrste
- fyrwet
- fysan
- fæc
- fæder
- fæderen
- fægan
- fæge
- fæger
- fægere
- fæges
- fægne
- fægre
- fægum
- fæhþ
- fæhþe
- fæhþo
- fæhþu
- fælsian
- fæmne
- fær
- færan
- fære
- færinga
- fæs
- fæst
- fæstan
- fæste
- fæsten
- fæstne
- fæstra
- fæt
- fætt
- fæðmian
- fæþm
- fæþme
- fæþmum
G
- Geat
- Geata
- Geatas
- Geate
- Geates
- Geatum
- God
- Gode
- Gold
- Grendel
- Grendeles
- Grendle
- Grendles
- Grim
- Guþa
- gad
- galan
- galdor
- galdre
- galga
- galgan
- gamen
- gamene
- gamol
- gan
- gang
- gangan
- gange
- ganges
- ganot
- ganotes
- gar
- gast
- ge
- geador
- geaf
- geafon
- geald
- gealdor
- gealp
- gean
- geap
- geapne
- gear
- geara
- geard
- geardas
- gearde
- geardes
- geardum
- geare
- gearo
- gearu
- gearwe
- gearwor
- gearwost
- gearwum
- geat
- geata
- geatan
- geate
- geates
- geatolic
- geatum
- geatwa
- geatwe
- gebad
- geband
- gebannan
- gebeacnian
- gebeacnod
- gebead
- gebeag
- gebeah
- gebeaten
- gebeddan
- gebedde
- gebeodan
- gebetan
- gebette
- gebettest
- gebidan
- gebidanne
- gebiddan
- gebide
- gebiden
- gebinde
- gebland
- gebogen
- gebohte
- gebolgen
- geboren
- gebringan
- gebrocen
- gebroðrum
- gebræc
- gebugan
- gebun
- gebunden
- gebyrd
- gebyrde
- gebæran
- gebæted
- geceapod
- geceas
- geceos
- geceosan
- geceosenne
- gecnawan
- gecrang
- gecrong
- gecweþan
- gecwæde
- gecwædon
- gecwæþ
- gecynde
- gecyþan
- gecyþanne
- gecyþed
- gedal
- gedeaf
- gedefe
- gedeþ
- gedigan
- gedigde
- gedigest
- gedigeþ
- gedon
- gedrefed
- gedreosan
- gedriht
- gedrogen
- gedryht
- gedræg
- gedufan
- gedælan
- gedælde
- geendod
- geeode
- geeodon
- gefaran
- gefea
- gefeah
- gefeallan
- gefealleþ
- gefean
- gefegon
- gefeng
- gefeoht
- gefeohtan
- gefeohte
- gefeoll
- gefeon
- gefeormod
- gefer
- geferan
- geferdon
- gefere
- gefered
- gefetian
- geflit
- geflyman
- geflymed
- gefon
- gefremed
- gefremede
- gefremedon
- gefremman
- gefremmanne
- gefrunon
- gefræge
- gefrægen
- gefrægn
- gefrætwod
- gefyldan
- gefyllan
- gefysan
- gefysed
- gefæderan
- gefægon
- gefælsod
- gegan
- gegangan
- gegangenne
- gegn
- gegnum
- gegyred
- gegyrede
- gegyrwan
- gegyrwed
- gehaldan
- gehat
- gehatan
- gehate
- gehaten
- geheald
- gehealdan
- gehealde
- gehealdeþ
- gehegan
- geheold
- gehet
- geheton
- gehnægan
- gehogodest
- gehroden
- gehwa
- gehwam
- gehwearf
- gehwelcne
- gehwone
- gehwylc
- gehwylce
- gehwylcne
- gehwylcum
- gehwæm
- gehwær
- gehwære
- gehwæs
- gehwæþer
- gehydan
- gehydde
- gehygd
- gehygdum
- gehyran
- gehyraþ
- gehyrdan
- gehyrde
- gehyrdon
- gehyre
- gelac
- gelacan
- gelamp
- gelang
- gelenge
- gelic
- gelice
- gelicost
- gelimpe
- gelimpeþ
- gelocen
- gelom
- gelome
- gelomp
- gelong
- gelumpe
- gelumpen
- gelyfan
- gelyfde
- gelædan
- gelæded
- gelæg
- gelær
- gelæran
- gelærdon
- gelæstan
- gelæste
- gelæsted
- gelæsten
- geman
- gemearcod
- gemede
- gemedu
- gemenged
- gemet
- gemetan
- gemete
- gemeting
- gemette
- gemetton
- gemon
- gemot
- gemota
- gemunde
- gemundon
- gemyndig
- gemyndum
- gemyne
- gemæne
- gemænra
- gemænum
- gemæt
- gen
- gena
- genam
- geneahhe
- geneat
- geneatas
- geneatum
- genered
- genesen
- geneþan
- geneþde
- geneþdon
- genga
- gengan
- gengde
- genge
- genipu
- geniwad
- geniwian
- geniwod
- genog
- genoge
- genoh
- genom
- genumen
- genydde
- genyttod
- genægan
- genæs
- geo
- geoc
- geoce
- geofa
- geofen
- geofena
- geofon
- geofum
- geogoð
- geogoþe
- geoguð
- geolo
- geolwe
- geomor
- geomore
- geomrian
- geomrode
- geond
- geong
- geonga
- geongan
- geonge
- geongne
- geongum
- geopan
- georn
- georne
- geotan
- geotende
- gerad
- gereste
- gerim
- geriman
- gerimed
- gerimes
- gerymed
- gesacan
- gesaga
- gesawon
- gescad
- gesceadan
- gesceaft
- gesceafta
- gesceap
- gesceapu
- gesceawian
- gesceawod
- gesced
- gesceod
- gesceon
- gesceop
- gescieppan
- gescippan
- gescod
- gescyppan
- geseah
- gesealde
- gesean
- gesecan
- gesecanne
- geseceþ
- gesegen
- gesegon
- geseldan
- gesellan
- gesene
- geseon
- geseted
- geseten
- gesette
- gesiþ
- gesiþa
- gesiþas
- gesiþes
- gesiþum
- geslean
- geslogon
- gesloh
- gesohtan
- gesohte
- gesohton
- gespræc
- gest
- gestah
- gestandan
- gesteald
- gestealla
- gesteallan
- gestigan
- gestod
- gestodon
- gestreon
- gestreona
- gestreonum
- gestrynan
- gestum
- gesunde
- gesundne
- geswac
- geswearc
- geswenced
- geswencte
- geswican
- gesyne
- gesæd
- gesægd
- gesægde
- gesælan
- gesælde
- gesæled
- gesæt
- get
- getan
- geteah
- getenge
- geteode
- geteoh
- geteohhod
- geteon
- geteoþ
- getruwode
- getrywe
- getwæfan
- getwæfde
- getwæfed
- getwæfeþ
- getæsu
- geunnan
- geuþe
- gewac
- gewaden
- gewand
- gewanod
- gewat
- gewealc
- geweald
- gewealdan
- gewearþ
- geweaxan
- gewegan
- gewendan
- gewende
- geweold
- geweorc
- geweorca
- geweorce
- geweorces
- geweorþad
- geweorþan
- geweorþian
- geweorþod
- geweox
- gewican
- gewin
- gewindan
- gewinna
- gewinne
- gewinnes
- gewislicost
- gewita
- gewitan
- gewitað
- gewiten
- gewiteþ
- gewiton
- gewitte
- gewittig
- geworden
- geworht
- geworhte
- geworhton
- gewrecen
- gewrixle
- gewræc
- gewunian
- gewunigen
- gewyrcan
- gewyrce
- gewyrcean
- gewyrht
- gewyrpte
- gewæda
- gewæde
- gewædian
- gewædu
- gewædum
- geywan
- geæhtle
- geþah
- geþeah
- geþenc
- geþencan
- geþeoh
- geþeon
- geþicgan
- geþing
- geþingan
- geþinged
- geþinges
- geþingeþ
- geþoht
- geþolian
- geþolianne
- geþolode
- geþrang
- geþring
- geþungen
- geþuren
- geþweran
- geþwære
- geþwærian
- geþyld
- geþyldum
- geþægon
- gicelum
- gid
- gidd
- giddum
- giefan
- gieste
- gietan
- gif
- gifa
- gifan
- gife
- gifen
- gifeþe
- gifre
- gifrost
- giftum
- gifu
- gigant
- gilp
- gilpe
- gim
- gimma
- gimmas
- gimme
- ginan
- gingest
- gio
- giofan
- giogoþ
- giond
- giong
- gist
- gistas
- git
- gladian
- gladiaþ
- gladum
- gled
- gleo
- glidan
- glidon
- glof
- glæd
- glæde
- glædne
- gnorn
- gnornan
- gnornian
- gnornode
- god
- gode
- godes
- godian
- gold
- golde
- goldes
- gomban
- gombe
- gomel
- gomen
- gomene
- gomol
- gongan
- gram
- grama
- graman
- grames
- gramum
- grap
- grapian
- greotan
- gretan
- grim
- grima
- grimlic
- grimm
- grimma
- grimman
- grimme
- grimne
- grimre
- grindan
- gripan
- gripe
- grippan
- gripum
- grom
- growan
- grummon
- grund
- grundas
- grunde
- gryra
- gryre
- gryrum
- grædig
- græg
- græge
- græpe
- græs
- guma
- guman
- gumena
- gumum
- guþ
- guþa
- guþe
- guþmod
- guþum
- gyd
- gydda
- gyf
- gyfan
- gyfen
- gyld
- gyldan
- gylden
- gyldenne
- gyldnum
- gylp
- gylpan
- gylpe
- gym
- gyman
- gymeþ
- gyrdan
- gyrded
- gyrede
- gyredon
- gyrn
- gyst
- gystran
- gyt
- gædeling
- gædelinges
- gædelingum
- gælan
- gæleþ
- gælwan
- gæst
- gæstan
- gæstas
- gæð
H
- Hama
- Healfdene
- Healfdenes
- Heardred
- Hengest
- Hengeste
- Hengestes
- Heorogar
- Heorot
- Heorote
- Heorotes
- Herebeald
- Heregar
- Heremod
- Heremodes
- Higelac
- Higelace
- Higelaces
- Hildeburh
- Hiorogar
- Hreþe
- Hreþel
- Hreþles
- Hreþling
- Hroðgar
- Hroðmund
- Hroþgar
- Hroþgare
- Hroþgares
- Hroþulf
- Hrunting
- Hygd
- Hygelac
- Hygelace
- Hygelaces
- Hæþcyn
- habban
- habbað
- had
- hador
- hafa
- hafast
- hafað
- hafela
- hafelan
- hafen
- hafo
- hafoc
- hafu
- haga
- hagian
- hal
- haldan
- halga
- halgian
- halig
- ham
- hama
- haman
- hame
- hand
- handa
- hangaþ
- hangian
- hangode
- har
- hat
- hata
- hatan
- hatað
- hatian
- hatost
- he
- heafod
- heafola
- heafolan
- heah
- heald
- healdan
- healdende
- healf
- healfa
- healfe
- healfre
- heall
- healle
- healp
- heals
- healse
- hean
- heap
- heard
- hearda
- heardan
- hearde
- heardian
- heardne
- heardra
- heardran
- heardum
- hearm
- hearme
- hearpan
- hearpe
- heawan
- heaþu
- hebban
- hedan
- hefen
- hefene
- heht
- hel
- helan
- hell
- helle
- helm
- helma
- helmas
- helme
- helmes
- helmian
- helmum
- help
- helpan
- helpe
- hendan
- heo
- heofen
- heofena
- heofene
- heofenes
- heofenum
- heofon
- heofones
- heolde
- heonan
- heonon
- heora
- heord
- heorde
- heore
- heoro
- heorot
- heorr
- heorras
- heort
- heortan
- heorte
- heoru
- heorþ
- heoþe
- heoþu
- her
- heran
- here
- heres
- hergan
- herge
- hergum
- herian
- herige
- herwan
- hete
- hetelic
- hettan
- hettend
- hettendum
- hi
- hider
- hie
- hiera
- hig
- hige
- higian
- hild
- hilde
- hilt
- hilte
- hiltum
- him
- hindema
- hine
- hio
- hiora
- hioro
- hira
- hire
- his
- hit
- hittan
- hladan
- hladen
- hlaford
- hlaw
- hleahtor
- hleapan
- hlem
- hlemman
- hleo
- hleonian
- hleor
- hleotan
- hleoðor
- hleoþu
- hleoþum
- hlifade
- hlifian
- hliþ
- hliþe
- hliþes
- hlud
- hlyn
- hlynsian
- hlæden
- hlæst
- hlæste
- hlæw
- hnah
- hnigan
- hnitan
- hniton
- hnægan
- hnægde
- hoc
- hof
- hofe
- hofu
- hofum
- hogian
- hogode
- hold
- holdne
- holdra
- holinga
- holm
- holma
- holmas
- holt
- hom
- homa
- homer
- homera
- hond
- honda
- hondum
- hord
- horda
- horde
- hordes
- hordian
- hordum
- horn
- hornum
- hors
- hos
- hra
- hran
- hraðe
- hraþor
- hrea
- hream
- hrefn
- hremge
- hremig
- hreodan
- hreoh
- hreosan
- hreow
- hreþ
- hreþe
- hreþer
- hreþig
- hreþra
- hreþre
- hrimig
- hrinan
- hring
- hringa
- hringan
- hringas
- hringde
- hringdon
- hringed
- hringum
- hroden
- hrof
- hron
- hror
- hruron
- hruse
- hrycg
- hryre
- hryres
- hrædlic
- hrædlice
- hrægl
- hrægla
- hrægles
- hræþe
- hu
- hund
- hundum
- huru
- hus
- husian
- huþ
- huþe
- hwa
- hwan
- hwanon
- hwar
- hwata
- hwate
- hwatu
- hwatum
- hwealf
- hwearf
- hwene
- hweorfa
- hweorfan
- hwergen
- hwettan
- hwette
- hwetton
- hwil
- hwit
- hwitian
- hwon
- hwone
- hwopan
- hwurfe
- hwylc
- hwylca
- hwylce
- hwylces
- hwylcra
- hwylcum
- hwyrfan
- hwyrfaþ
- hwyrft
- hwæder
- hwær
- hwæt
- hwæþer
- hwæþere
- hwæþre
- hy
- hycgende
- hyd
- hydan
- hydig
- hydige
- hyge
- hyht
- hyld
- hylde
- hyldo
- hyldu
- hylt
- hym
- hyne
- hynþa
- hynþu
- hyra
- hyran
- hyrd
- hyrdan
- hyrdas
- hyrde
- hyre
- hyrian
- hyrst
- hyrsta
- hyrstan
- hyrste
- hyrsted
- hyrstum
- hyrtan
- hyrte
- hyse
- hyt
- hyðe
- hyþ
- hyþan
- hæbbe
- hæbbende
- hæf
- hæfd
- hæfde
- hæfdon
- hæfen
- hæft
- hæftan
- hæg
- hæl
- hæla
- hælan
- hæle
- hæleð
- hæleþ
- hæleþa
- hæleþa bearn
- hæleþum
- hælu
- hæst
- hæðen
- hæþ
- hæþe
I
K
- kyning
- kyninga
L
- Leofa
- la
- lac
- lacan
- lad
- laf
- lagu
- land
- landa
- lande
- landes
- landum
- lang
- langaþ
- lange
- langian
- lar
- last
- laþ
- laþa
- laþan
- laþes
- laþian
- laþlic
- laþlicu
- laþne
- laþra
- laþu
- laþum
- leaf
- leafnes
- leag
- leah
- lean
- leanian
- leanige
- leas
- lecgan
- leg
- lege
- leger
- legere
- leng
- lenge
- lengest
- lengra
- leod
- leoda
- leodan
- leode
- leof
- leofað
- leofian
- leoflic
- leofost
- leogan
- leoht
- leoma
- leomian
- leomum
- leon
- leornian
- leornode
- leosan
- leoð
- lettan
- letton
- libban
- lic
- licaþ
- lice
- lices
- licgan
- lician
- lid
- lida
- lidan
- liden
- lif
- lifaþ
- lifde
- lifdon
- lifgan
- lifian
- lifige
- lifigende
- lig
- lige
- liges
- ligeþ
- lim
- lind
- linde
- linnan
- liss
- lissa
- list
- listum
- lixan
- liþ
- liþan
- liþe
- liþend
- liþende
- liþendum
- liþost
- loca
- locan
- locen
- locian
- lof
- log
- loga
- logan
- lond
- long
- longe
- longne
- longsum
- longsumne
- losað
- lucan
- lufan
- lufe
- lufian
- lufode
- lufu
- lungre
- lust
- lustum
- lutan
- lyft
- lyfte
- lystan
- lyste
- lytel
- lædan
- læfan
- læg
- læn
- lænan
- læne
- læran
- læs
- læsest
- læssa
- læst
- læstan
- læt
- lætan
- lætaþ
M
- ma
- madm
- maga
- magan
- mage
- magian
- mago
- magu
- man
- manaþ
- manegum
- manian
- manig
- manige
- manigra
- manigre
- manigum
- manlice
- mann
- manna
- manna bearn
- mannan
- mannes
- mannian
- mannum
- mara
- maþelian
- maþelode
- maþm
- maþma
- maþmas
- maþme
- maþmum
- maþum
- maþþum
- meaglum
- meagol
- meaht
- meahte
- meahton
- mealt
- mearc
- mearcaþ
- mearce
- mearcian
- mearg
- mearh
- mearn
- mec
- mece
- meces
- mecum
- med
- medo
- medu
- mehte
- melda
- meldan
- meltan
- men
- mene
- mengan
- menigeo
- menn
- meodo
- meodu
- meotod
- meowlan
- meowle
- mercelses
- mere
- mergen
- merian
- merran
- metan
- metod
- metode
- metodes
- meðe
- meðel
- meþe
- meþum
- micel
- micelne
- miclan
- micle
- micles
- miclum
- mid
- midd
- middan
- midde
- middel
- middes
- miht
- mihte
- mihtig
- mihtigan
- mihton
- mihtum
- mil
- milde
- mildum
- mildust
- milts
- min
- missan
- missera
- missere
- mist
- miste
- mistige
- mod
- modgan
- modge
- modges
- modig
- modigan
- modige
- modiges
- modiglicra
- modiglicran
- modigra
- modor
- moldan
- molde
- mon
- mona
- monegum
- monig
- monige
- monn
- monna
- monnes
- mor
- morgen
- morgne
- morþ
- morþor
- morþre
- morþres
- mot
- motan
- multon
- munan
- mund
- mundum
- murn
- murnan
- murne
- murnende
- muð
- muþa
- muþan
- myndgaþ
- myndgian
- myne
- myntan
- mynte
- mæcgas
- mæcgum
- mæg
- mæge
- mægen
- mægene
- mægenes
- mæges
- mægeþ
- mægnes
- mægum
- mægð
- mægðe
- mægþ
- mægþa
- mægþum
- mæl
- mælan
- mænan
- mæne
- mænigo
- mæran
- mære
- mærh
- mærost
- mærþ
- mærþa
- mæst
- mæstan
- mæste
N
- na
- nabban
- naca
- nacan
- nacian
- nacod
- nacodian
- nagan
- nalas
- nales
- nallas
- nalles
- nam
- nama
- naman
- namian
- nan
- ne
- neah
- nealles
- near
- nearo
- nearu
- nearwe
- nearwian
- nefa
- nefan
- nefe
- nefne
- neh
- nemdon
- nemnan
- nemnaþ
- nemne
- nemnian
- neod
- neosian
- neotan
- nereþ
- nerian
- nesan
- net
- neþan
- neþdon
- neþende
- nicer
- nicera
- niceras
- nicor
- niehsta
- niht
- nihta
- nihte
- nihtes
- nihtian
- nihtum
- nillan
- niman
- nime
- nimeþ
- niod
- niosian
- niowe
- nipan
- nis
- nitan
- niwe
- niwian
- nið
- niða
- niþer
- niþþa
- niþþas
- niþþe
- no
- nolde
- nom
- non
- norþ
- norþan
- nosan
- nosu
- nu
- numen
- nyd
- nyllan
- nymþe
- nytan
- nytt
- nytte
- nyþer
- næbben
- næfne
- næfre
- nægan
- nægl
- nægla
- nægled
- nænig
- nænigne
- nænigra
- næs
- næssa
- næssas
- næsse
O
- Offa
- Offan
- Ohthere
- Ohtheres
- Onela
- Onelan
- Ongenþeow
- Ongenþio
- Oslaf
- o
- of
- ofer
- ofercuman
- ofercumen
- oferflitan
- ofergan
- oferhelmaþ
- oferhelmian
- oferseon
- ofersittan
- ofersitte
- oferswyþan
- oferswyþeþ
- oferwearp
- oferweorpan
- ofgeaf
- ofgeafon
- ofgiefan
- ofost
- ofostlice
- ofslean
- ofste
- oft
- ofteon
- oftor
- oftost
- ofþyncan
- ombeht
- ombiht
- on
- onarn
- onband
- onberan
- onbidan
- onbindan
- oncer
- oncirran
- ond
- ondrædan
- onettan
- onfand
- onfindan
- onfon
- onfunde
- onfunden
- ongean
- ongeat
- ongeaton
- ongietan
- onginnan
- ongit
- ongitan
- ongunnen
- ongunnon
- onhreran
- onirnan
- onlicnes
- onlucan
- onmunan
- onmunde
- onsacan
- onsendan
- onsende
- onsended
- onsendon
- onseon
- onsittan
- onspannan
- onstealde
- onstellan
- onsyn
- onwacan
- onwadan
- onweald
- onwendan
- open
- opene
- openian
- or
- orc
- orcneas
- ord
- orde
- oretta
- orleahter
- orlege
- orleges
- oruþ
- orwena
- orþonc
- orþoncum
- owiht
- oð
- oðer
- oððe
- oþberan
- oþbær
R
- rad
- rand
- rap
- rasian
- raþe
- reaf
- reafian
- rec
- recan
- reccan
- reccenne
- reced
- receda
- recede
- recedes
- receþ
- regn
- reht
- rehte
- ren
- renian
- reoc
- reocan
- reofan
- reord
- reorde
- reordian
- reotan
- reotaþ
- rest
- restan
- reste
- reþe
- reþes
- ric
- rice
- ricsian
- ridan
- ridend
- riht
- rihta
- rihtan
- rihte
- rihtes
- rim
- riman
- rinc
- rinca
- rince
- rinces
- rincum
- rixian
- roder
- rodera
- roderas
- roderum
- rodor
- rodores
- rof
- rowan
- rum
- run
- ryht
- ryman
- ræcan
- ræd
- rædan
- ræde
- ræden
- ræs
- ræsan
- ræst
- ræste
- ræswa
- ræswan
S
- Scefing
- Scilding
- Scyld
- Scyldes
- Scylding
- Scyldinga
- Scyldingas
- Scyldingum
- Sigemunde
- Sweon
- Syn
- sacan
- sacu
- sadol
- sal
- samod
- sand
- sande
- sang
- sar
- sarig
- sarigne
- sarlic
- sawel
- sawl
- sawol
- sawul
- scacan
- scacen
- scadu
- scamiende
- scamigan
- scan
- scaþa
- sceadu
- sceaft
- sceafta
- sceaftas
- sceafte
- sceaftum
- sceal
- scealc
- scealca
- sceall
- scealt
- sceapen
- scear
- sceare
- scearp
- scearpe
- sceat
- sceata
- sceatas
- sceattas
- sceaweras
- sceawere
- sceawian
- sceawiaþ
- sceawige
- sceawode
- sceaða
- sceaþan
- sceaþen
- scede
- sceden
- scel
- scencte
- scencum
- sceogan
- sceolde
- sceoldest
- sceoldon
- sceon
- sceorp
- sceotend
- sceotendum
- sceppan
- sceran
- sceððan
- sceþþan
- scieppan
- scild
- scinan
- scineþ
- scinn
- scinon
- scip
- scipe
- scipes
- scippan
- scir
- sciran
- scireþ
- scoc
- scod
- scofen
- scogan
- scolde
- scoldon
- scole
- scop
- scopes
- scrafa
- scrifan
- scriþan
- scriþaþ
- scrud
- scruda
- scræfe
- scua
- scuccum
- scufon
- sculon
- scur
- scure
- scyld
- scyldas
- scylde
- scyldig
- scyle
- scyndan
- scynded
- scyne
- scyp
- scype
- scyppan
- scyppend
- scypum
- scyran
- se
- seah
- sealde
- sealdest
- sealdon
- sealma
- sealman
- sealt
- sealtan
- searo
- searu
- searwum
- seax
- seaxe
- seaþ
- sec
- secan
- secean
- seceanne
- seceð
- secg
- secga
- secgan
- secganne
- secgas
- secgað
- secge
- secgende
- secgum
- sefa
- sefan
- seft
- segen
- segl
- segn
- seh
- sel
- seld
- seldan
- sele
- selest
- seleþ
- self
- selfa
- selfes
- selfne
- selfre
- sella
- sellan
- sellic
- selra
- semninga
- sendan
- sende
- sendeþ
- seo
- seoc
- seofa
- seofan
- seofon
- seomade
- seomian
- seomode
- seon
- seono
- seonowe
- seoþan
- sess
- sesse
- setl
- setla
- setlan
- setle
- setles
- setlum
- settan
- setton
- sibb
- sibbe
- sid
- side
- sie
- siex
- sig
- sigan
- sige
- sigel
- sigil
- sigle
- sigon
- sigor
- sigora
- sigores
- sigorian
- sin
- sinc
- sinca
- sincan
- since
- sinces
- singal
- singala
- singale
- singales
- singan
- sinnan
- sint
- sio
- sioleþa
- siomian
- site
- siteð
- sittan
- sittende
- sittendra
- sittendum
- sið
- siðe
- siðes
- siððan
- siþast
- siþian
- siþode
- sleac
- slean
- slitan
- sliþe
- sliþen
- sliþne
- sliþra
- slyht
- slægen
- slæp
- slæpan
- smiðian
- smiþ
- smiþes
- snell
- snella
- snellic
- snotere
- snotor
- snotorlicor
- snotra
- snotre
- snottor
- snottre
- snude
- snyttro
- snæd
- socn
- sohtan
- somod
- sona
- song
- sorg
- sorga
- sorge
- sorgian
- sorgum
- sorh
- soð
- soðe
- soðlice
- sped
- spedan
- spel
- spell
- spella
- spelle
- spellian
- spiwan
- spor
- spowan
- sprang
- sprec
- spreca
- sprecan
- sprecen
- springan
- sprungon
- spræc
- stafas
- stafum
- stan
- stand
- standan
- standaþ
- stande
- standeð
- stapa
- stapol
- stapole
- stapul
- stapulum
- staraþ
- starian
- starige
- steap
- stearc
- stede
- stefn
- stefna
- stefnan
- stefne
- stelan
- stenge
- steppan
- stig
- stigan
- stige
- stigon
- stillan
- stille
- stið
- stol
- stondan
- storm
- storme
- stow
- strang
- stream
- stredan
- strenge
- strengel
- strengest
- strengo
- strengum
- strong
- strudan
- strude
- stræl
- stræt
- stund
- stundum
- style
- styran
- styrede
- styreþ
- styria
- styrian
- styrman
- stæf
- stælan
- stæpe
- stæppan
- su
- sum
- sume
- sumne
- suna
- sund
- sunde
- sundes
- sundor
- sunna
- sunnan
- sunne
- sunu
- suþ
- suþan
- swa
- swan
- swat
- swatig
- swaþe
- swaþu
- swaþum
- swealh
- swealt
- sweart
- sweartum
- swebban
- swefan
- swefaþ
- swefeþ
- swefian
- sweg
- swegan
- swege
- swegl
- swegle
- swegles
- swelan
- swelgan
- swellan
- sweltan
- swencan
- swencte
- sweng
- swenge
- swengum
- sweofot
- sweofote
- sweord
- sweorda
- sweorde
- sweordes
- sweordum
- sweotol
- sweotolan
- swerian
- swic
- swican
- swice
- swift
- swifta
- swige
- swigian
- swigra
- swilce
- swin
- swincan
- swið
- swiðor
- swiðra
- swogan
- swulge
- swuncon
- swurd
- swutol
- swylc
- swylce
- swylcra
- swylcum
- swylt
- swyn
- swyrd
- swyðe
- swyþ
- swæf
- swæs
- swæþ
- sylf
- sylfa
- sylfe
- sylfes
- sylfne
- sylfra
- syll
- syllan
- sylle
- syllic
- symbel
- symbla
- symble
- symle
- syn
- syndon
- synn
- synnum
- synt
- syrce
- syððan
- sæ
- sæcca
- sæcce
- sæd
- sægan
- sægde
- sægdest
- sægdon
- sæl
- sælan
- sælig
- sæmra
- sæn
- sæt
- sœcan
T
- tacen
- tacn
- tacon
- talaþ
- talian
- talige
- tealde
- tealdon
- tear
- tela
- telg
- telge
- tellan
- teodan
- teohhian
- teohhode
- teon
- tid
- tidan
- til
- tilian
- tilu
- timbran
- timbred
- tir
- tobrecan
- todrifan
- togan
- togeanes
- togen
- togædre
- toh
- tolucan
- torht
- torhtan
- torn
- torna
- torne
- tornost
- tosomne
- toð
- trafum
- tredan
- treddian
- treddode
- treow
- treowan
- treowe
- trum
- truwode
- træd
- træf
- turf
- tux
- twega
- twegen
- twelf
- twelfa
- twelfe
- tweon
- tweonum
- twæman
- tydran
- tydre
- tynan
- tyrf
U
- Unferþ
- ufan
- ufor
- uht
- uhta
- umbor
- unbliþe
- unc
- uncer
- uncuþ
- uncuþes
- uncuþne
- under
- undern
- underþencan
- unforht
- unforhte
- unfrod
- unfæger
- ungeara
- ungemet
- ungemete
- ungleaw
- unlytel
- unmurnlice
- unnan
- unnyt
- unriht
- unrihte
- unrim
- unrot
- unsofte
- unswiþor
- unwearn
- unwearnum
- up
- upp
- uppe
- ur
- ure
- us
- user
- usic
- usser
- usses
- ussum
- ut
- utan
- utfus
- uton
- uþe
W
- Wealhþeo
- Wealhþeon
- Wealhþeow
- Wedera
- Wederas
- Weland
- Wendel
- Wendla
- Weohstan
- Wiglaf
- Wihstan
- Wiht
- Wulfgar
- Wyrd
- wa
- waca
- wacan
- wacian
- waclic
- wacu
- wada
- wadan
- wadu
- wag
- wal
- wald
- walda
- waldend
- waldendes
- walu
- wan
- wand
- wang
- wange
- wanian
- wanigean
- wann
- wanode
- wanre
- wara
- warað
- warian
- warode
- waroþ
- waroþas
- waroþe
- waru
- waþ
- waþe
- we
- wea
- weal
- weald
- wealdan
- wealde
- wealdend
- wealdende
- wealdendes
- weall
- weallan
- weallas
- weallaþ
- wealle
- weallende
- wealles
- weallian
- weard
- weardas
- wearde
- weardes
- weardian
- weardode
- weardodon
- wearh
- wearn
- wearne
- wearp
- wearð
- wearþan
- weaxan
- webb
- webbe
- weccan
- wedd
- wedde
- weder
- wedra
- weg
- wegan
- wegas
- wege
- wegum
- wel
- wela
- welan
- weligne
- well
- wen
- wena
- wenan
- wendan
- wendeþ
- wenede
- weneþ
- wennan
- weorc
- weorca
- weorce
- weorces
- weorcum
- weorod
- weoroda
- weorode
- weorpan
- weorð
- weorðan
- weorðað
- weorðe
- weorðeþ
- weorþ
- weorþan
- weorþeð
- weorþeþ
- weorþian
- weorþlicost
- weorþode
- weorþra
- weorþung
- weorþunga
- weorþunge
- weosan
- wer
- wera
- weras
- wercan
- were
- wered
- werede
- weredon
- weres
- wereþ
- werg
- wergan
- werge
- wergum
- werian
- werig
- werigne
- werod
- werodes
- werum
- wes
- wesan
- wesend
- wesende
- west
- westan
- weste
- westen
- wic
- wican
- wicg
- wicga
- wicge
- wician
- wid
- wif
- wifian
- wig
- wiga
- wigan
- wigena
- wigend
- wiges
- wigum
- wiht
- wihta
- wihte
- wil
- wilcuma
- wilcuman
- wile
- willa
- willan
- wille
- willian
- willum
- wilna
- wilnian
- win
- wind
- windan
- winde
- windige
- wine
- wines
- wini
- winnan
- winter
- wintra
- wintre
- wintres
- wintrum
- winum
- wir
- wis
- wisade
- wisan
- wisdom
- wise
- wisian
- wisige
- wisse
- wisson
- wist
- wiste
- wiston
- wit
- wita
- witan
- wite
- witena
- witig
- wittig
- wið
- wiðgripan
- wiþer
- wiþfeng
- wiþfon
- wiþhabban
- wiþhæfde
- wlanc
- wlatian
- wlence
- wlenco
- wlitan
- wlite
- wlitig
- wliton
- wlonc
- wocun
- wod
- woh
- wolcen
- wolcn
- wolcnum
- wolde
- woldon
- wom
- womm
- wommum
- won
- wong
- wongas
- wonge
- wonn
- wop
- worc
- worca
- worcum
- word
- worda
- worde
- wordes
- wordum
- worhte
- world
- worn
- worna
- worold
- worolde
- woruld
- worulde
- worð
- worða
- worþig
- wracu
- wrað
- wraðe
- wrec
- wrecan
- wrecca
- wreccena
- wrece
- wrecen
- wrecend
- wridan
- wridaþ
- writan
- writen
- wrixlan
- wrixle
- wriþa
- wriþan
- wriþon
- wroht
- wræc
- wræce
- wrætlic
- wrætt
- wudu
- wuldor
- wuldres
- wuldur
- wulf
- wulfe
- wunaþ
- wund
- wunde
- wunden
- wundor
- wundorlic
- wundra
- wundre
- wundrian
- wundrum
- wundum
- wunian
- wunne
- wunnon
- wunode
- wurde
- wurdon
- wurþan
- wurþaþ
- wurþian
- wyle
- wylf
- wyll
- wyllan
- wyllaþ
- wylle
- wylm
- wylmum
- wylt
- wyn
- wynn
- wynna
- wynne
- wynnum
- wynsum
- wynsuman
- wynsume
- wyrcan
- wyrce
- wyrcean
- wyrd
- wyrda
- wyrdan
- wyrde
- wyrgan
- wyrgen
- wyrm
- wyrmas
- wyrme
- wyrmes
- wyrp
- wyrpe
- wyrsa
- wyrsan
- wyrse
- wyrt
- wyrtum
- wyrþ
- wyrþe
- wyrþne
- wyrþra
- wæccende
- wæcnan
- wæd
- wæfre
- wæg
- wægan
- wæl
- wæle
- wælm
- wæn
- wæpen
- wæpn
- wæpned
- wæpnian
- wær
- wæs
- wæstm
- wæstmum
- wæter
- wætere
- wæteres
- wætre
Y
Æ
- Ælfhere
- Ælfheres
- Æsc
- ædre
- æf
- æfen
- æfnan
- æfre
- æfter
- æg
- æghwa
- æghwylc
- æghwylcne
- æghwylcum
- æghwæm
- æghwær
- æghwæs
- æghwæt
- æghwæþer
- æglæca
- æht
- æl
- ælan
- æled
- ælmihtiga
- æne
- ængum
- ænig
- ænige
- ænigne
- ænigra
- ænigum
- ænlic
- ænlicu
- æppel
- ær
- ærende
- ærest
- ærn
- ærna
- ærnan
- ærne
- ærnes
- æror
- æs
- æsc
- æscum
- æt
- ætberan
- ætbær
- ætfealh
- ætfeolan
- ætgædere
- æthwearf
- æthweorfan
- ætsomne
- ætstandan
- ættren
- ætwand
- ætwindan
- ætwitan
- ætwiton
- ætwæg
- æðelan
- æðele
- æðeling
- æðelingas
- æðelu
- æðelum
- æðm
- æþeling
- æþelinga
- æþelinge
- æþelinges
- æþelingum
Ð
- ðah
- ðonne
- ðæm
Þ
- þafian
- þanan
- þanc
- þance
- þancian
- þancode
- þancodon
- þancum
- þanon
- þe
- þearf
- þearfe
- þearfian
- þearft
- þearl
- þearle
- þeaw
- þec
- þeccean
- þegen
- þegn
- þegna
- þegnas
- þegne
- þegnes
- þegnum
- þegon
- þegu
- þeh
- þel
- þelu
- þencan
- þencean
- þenceð
- þenden
- þengel
- þenian
- þeod
- þeodan
- þeoden
- þeodnes
- þeof
- þeoh
- þeon
- þeostre
- þeow
- þeowan
- þes
- þicgan
- þicgean
- þin
- þinan
- þincan
- þince
- þinceð
- þing
- þinga
- þingan
- þingian
- þingode
- þinne
- þiod
- þiodan
- þis
- þisne
- þisse
- þisses
- þissum
- þolaþ
- þolian
- þolode
- þon
- þonan
- þonc
- þone
- þonne
- þorfte
- þorfton
- þrag
- þrea
- þreagan
- þreat
- þregan
- þreotan
- þreotteoþa
- þri
- þridda
- þriddan
- þringan
- þrio
- þritig
- þrowade
- þrowian
- þrowode
- þrungon
- þrym
- þrymm
- þrymmum
- þryþ
- þryþum
- þu
- þungen
- þurfan
- þurh
- þurhbrecan
- þurhbræc
- þurhteon
- þurhwadan
- þus
- þusend
- þyder
- þyle
- þyncan
- þynceþ
- þyrs
- þyrse
- þysses
- þyssum
- þystre
- þystru
- þywan
- þywaþ
- þær
- þæra
- þæs
- þæt
- þætte
Ꝥ
1 Hwæt! wē Gār-Dena in geār-dagum
3 hū þā æðelingas ellen fremedon.
4 Oft Scyld Scēfing sceaðena þrēatum,
5 monegum mǣgðum meodo-setla oftēah.
6 Egsode eorl, syððan ǣrest wearð
7 fēa-sceaft funden: hē þæs frōfre gebād,
8 wēox under wolcnum, weorð-myndum ðāh,
9 oð þæt him ǣghwylc þāra ymb-sittendra
10 ofer hron-rāde hȳran scolde,
11 gomban gyldan: þæt wæs gōd cyning!
12 þǣm eafera wæs æfter cenned
13 geong in geardum, þone god sende
14 folce tō frōfre; fyren-þearfe ongeat,
15 þæt hīe ǣr drugon aldor-lēase
16 lange hwīle. Him þæs līf-frēa,
17 wuldres wealdend, worold-āre forgeaf;
18 Bēowulf wæs brēme (blǣd wīde sprang),
19 Scyldes eafera Scede-landum in.
20 Swā sceal geong guma, gōde gewyrcean,
21 fromum feoh-giftum on fæder wine,
22 þæt hine on ylde eft gewunigen
23 wil-gesīðas, þonne wīg cume,
24 lēode gelǣsten: lof-dǣdum sceal
25 in mǣgða gehwǣre man geþēon.
26 Him þā Scyld gewāt tō gescæp-hwīle
27 fela-hrōr fēran on frēan wǣre;
28 hī hyne þā ætbǣron tō brimes faroðe.
29 swǣse gesīðas, swā hē selfa bæd,
30 þenden wordum wēold wine Scyldinga,
31 lēof land-fruma lange āhte.
32 Þǣr æt hȳðe stōd hringed-stefna,
33 īsig and ūtfūs, æðelinges fær;
35 bēaga bryttan on bearm scipes,
36 mǣrne be mæste. Þǣr wæs mādma fela,
37 of feor-wegum frætwa gelǣded:
38 ne hȳrde ic cȳmlīcor cēol gegyrwan
39 hilde-wǣpnum and heaðo-wǣdum,
40 billum and byrnum; him on bearme læg
41 mādma mænigo, þā him mid scoldon
42 on flōdes ǣht feor gewītan.
43 Nalas hī hine lǣssan lācum tēodan,
44 þēod-gestrēonum, þonne þā dydon,
45 þē hine æt frumsceafte forð onsendon
46 ǣnne ofer ȳðe umbor wesende:
47 þā gȳt hīe him āsetton segen gyldenne
48 hēah ofer hēafod, lēton holm beran,
49 gēafon on gār-secg: him wæs geōmor sefa,
50 murnende mōd. Men ne cunnon
51 secgan tō soðe sele-rǣdende,
52 hæleð under heofenum, hwā þǣm hlæste onfēng.
53 Þā wæs on burgum Bēowulf Scyldinga,
54 lēof lēod-cyning, longe þrāge
55 folcum gefrǣge (fæder ellor hwearf,
56 aldor of earde), oð þæt him eft onwōc
57 hēah Healfdene; hēold þenden lifde,
58 gamol and gūð-rēow, glæde Scyldingas.
59 Þǣm fēower bearn forð-gerīmed
60 in worold wōcun, weoroda rǣswan,
61 Heorogār and Hrōðgār and Hālga til;
62 hȳrde ic, þat Elan cwēn Ongenþēowes wæs
63 Heaðoscilfinges heals-gebedde.
64 Þā wæs Hrōðgāre here-spēd gyfen,
65 wīges weorð-mynd, þæt him his wine-māgas
66 georne hȳrdon, oð þæt sēo geogoð gewēox,
67 mago-driht micel. Him on mōd bearn,
68 þæt heal-reced hātan wolde,
69 medo-ærn micel men gewyrcean,
70 þone yldo bearn ǣfre gefrūnon,
71 and þǣr on innan eall gedǣlan
72 geongum and ealdum, swylc him god sealde,
73 būton folc-scare and feorum gumena.
74 Þā ic wīde gefrægn weorc gebannan
75 manigre mǣgðe geond þisne middan-geard,
76 folc-stede frætwan. Him on fyrste gelomp
77 ǣdre mid yldum, þæt hit wearð eal gearo,
78 heal-ærna mǣst; scōp him Heort naman,
79 sē þe his wordes geweald wīde hæfde.
80 Hē bēot ne ālēh, bēagas dǣlde,
81 sinc æt symle. Sele hlīfade
82 hēah and horn-gēap: heaðo-wylma bād,
83 lāðan līges; ne wæs hit lenge þā gēn
84 þæt se ecg-hete āðum-swerian
85 æfter wæl-nīðe wæcnan scolde.
86 Þā se ellen-gǣst earfoðlīce
87 þrāge geþolode, sē þe in þȳstrum bād,
88 þæt hē dōgora gehwām drēam gehȳrde
89 hlūdne in healle; þǣr wæs hearpan swēg,
90 swutol sang scopes. Sægde sē þe cūðe
91 frum-sceaft fīra feorran reccan,
92 cwæð þæt se ælmihtiga eorðan worhte,
93 wlite-beorhtne wang, swā wæter bebūgeð,
94 gesette sige-hrēðig sunnan and mōnan
95 lēoman tō lēohte land-būendum,
96 and gefrætwade foldan scēatas
97 leomum and lēafum; līf ēac gesceōp
98 cynna gehwylcum, þāra þe cwice hwyrfað.
99 Swā þā driht-guman drēamum lifdon
100 ēadiglīce, oð þæt ān ongan
101 fyrene fremman, fēond on helle:
102 wæs se grimma gæst Grendel hāten,
103 mǣre mearc-stapa, sē þe mōras hēold,
104 fen and fæsten; fīfel-cynnes eard
105 won-sǣlig wer weardode hwīle,
106 siððan him scyppend forscrifen hæfde.
107 In Caines cynne þone cwealm gewræc,
108 ēce drihten, þæs þe hē Ābel slōg;
109 ne gefeah hē þǣre fǣhðe, ac hē hine feor forwræc,
110 metod for þȳ māne man-cynne fram.
111 Þanon untȳdras ealle onwōcon,
112 eotenas and ylfe and orcnēas,
113 swylce gīgantas, þā wið gode wunnon
114 lange þrāge; hē him þæs lēan forgeald.
115 Gewāt þā nēosian, syððan niht becōm,
116 hēan hūses, hū hit Hring-Dene
117 æfter bēor-þege gebūn hæfdon.
118 Fand þā þǣr inne æðelinga gedriht
119 swefan æfter symble; sorge ne cūðon,
120 won-sceaft wera. Wiht unhǣlo
121 grim and grǣdig gearo sōna wæs,
122 rēoc and rēðe, and on ræste genam
123 þrītig þegna: þanon eft gewāt
125 mid þǣre wæl-fylle wīca nēosan.
126 Þā wæs on ūhtan mid ǣr-dæge
127 Grendles gūð-cræft gumum undyrne:
128 þā wæs æfter wiste wōp up āhafen,
129 micel morgen-swēg. Mǣre þēoden,
130 æðeling ǣr-gōd, unblīðe sæt,
131 þolode þrȳð-swȳð, þegn-sorge drēah,
132 syððan hīe þæs lāðan lāst scēawedon,
133 wergan gāstes; wæs þæt gewin tō strang,
134 lāð and longsum. Næs hit lengra fyrst,
135 ac ymb āne niht eft gefremede
136 morð-beala māre and nō mearn fore
137 fǣhðe and fyrene; wæs tō fæst on þām.
138 Þā wæs ēað-fynde, þē him elles hwǣr
140 bed æfter būrum, þā him gebēacnod wæs,
141 gesægd sōðlīce sweotolan tācne
142 heal-þegnes hete; hēold hine syððan
143 fyr and fæstor, sē þǣm fēonde ætwand.
144 Swā rīxode and wið rihte wan
145 āna wið eallum, oð þæt īdel stōd
146 hūsa sēlest. Wæs sēo hwīl micel:
147 twelf wintra tīd torn geþolode
148 wine Scyldinga, wēana gehwelcne,
149 sīdra sorga; forþām syððan wearð
151 gyddum geōmore, þætte Grendel wan,
152 hwīle wið Hrōðgār;-- hete-nīðas wæg,
153 fyrene and fǣhðe fela missēra,
154 singāle sæce, sibbe ne wolde
155 wið manna hwone mægenes Deniga
156 feorh-bealo feorran, fēo þingian,
157 nē þǣr nǣnig witena wēnan þorfte
158 beorhtre bōte tō banan folmum;
160 deorc dēað-scūa duguðe and geogoðe
161 seomade and syrede. Sin-nihte hēold
162 mistige mōras; men ne cunnon,
163 hwyder hel-rūnan hwyrftum scrīðað.
164 Swā fela fyrena fēond man-cynnes,
165 atol ān-gengea, oft gefremede
166 heardra hȳnða; Heorot eardode,
167 sinc-fāge sel sweartum nihtum
168 (nō hē þone gif-stōl grētan mōste,
169 māððum for metode, nē his myne wisse);
170 þæt wæs wrǣc micel wine Scyldinga,
171 mōdes brecða. Monig-oft gesæt
172 rīce tō rūne; rǣd eahtedon,
173 hwæt swīð-ferhðum sēlest wǣre
174 wið fǣr-gryrum tō gefremmanne.
175 Hwīlum hīe gehēton æt hærg-trafum
176 wīg-weorðunga, wordum bǣdon,
177 þæt him gāst-bona gēoce gefremede
178 wið þēod-þrēaum. Swylc wæs þēaw hyra,
179 hǣðenra hyht; helle gemundon
180 in mōd-sefan, metod hīe ne cūðon,
181 dǣda dēmend, ne wiston hīe drihten god,
182 nē hīe hūru heofena helm herian ne cūðon,
183 wuldres waldend. Wā bið þǣm þe sceal
184 þurh slīðne nīð sāwle bescūfan
185 in fȳres fæðm, frōfre ne wēnan,
186 wihte gewendan; wēl bið þǣm þe mōt
187 æfter dēað-dæge drihten sēcean
188 and tō fæder fæðmum freoðo wilnian.
189 Swā þā mǣl-ceare maga Healfdenes
190 singāla sēað; ne mihte snotor hæleð
191 wēan onwendan: wæs þæt gewin tō swȳð,
192 lāð and longsum, þē on þā lēode becōm,
193 nȳd-wracu nīð-grim, niht-bealwa mǣst.
194 Þæt fram hām gefrægn Higelāces þegn,
195 gōd mid Gēatum, Grendles dǣda:
196 sē wæs mon-cynnes mægenes strengest
198 æðele and ēacen. Hēt him ȳð-lidan
199 gōdne gegyrwan; cwæð hē gūð-cyning
200 ofer swan-rāde sēcean wolde,
201 mǣrne þēoden, þā him wæs manna þearf.
202 Þone sīð-fæt him snotere ceorlas
203 lȳt-hwōn lōgon, þēah hē him lēof wǣre;
204 hwetton higerōfne, hǣl scēawedon.
206 cempan gecorone, þāra þe hē cēnoste
208 sund-wudu sōhte; secg wīsade,
209 lagu-cræftig mon, land-gemyrcu.
210 Fyrst forð gewāt: flota wæs on ȳðum,
211 bāt under beorge. Beornas gearwe
212 on stefn stigon; strēamas wundon
213 sund wið sande; secgas bǣron
214 on bearm nacan beorhte frætwe,
215 gūð-searo geatolīc; guman ūt scufon,
216 weras on wil-sīð wudu bundenne.
217 Gewāt þā ofer wǣg-holm winde gefȳsed
218 flota fāmig-heals fugle gelīcost,
219 oð þæt ymb ān-tīd ōðres dōgores
220 wunden-stefna gewaden hæfde,
221 þæt þā līðende land gesāwon,
222 brim-clifu blīcan, beorgas stēape,
223 sīde sǣ-næssas: þā wæs sund liden,
224 eoletes æt ende. Þanon up hraðe
225 Wedera lēode on wang stigon,
226 sǣ-wudu sǣldon (syrcan hrysedon,
227 gūð-gewǣdo); gode þancedon,
228 þæs þe him ȳð-lāde ēaðe wurdon.
229 Þā of wealle geseah weard Scildinga,
230 sē þe holm-clifu healdan scolde,
231 beran ofer bolcan beorhte randas,
232 fyrd-searu fūslīcu; hine fyrwyt bræc
233 mōd-gehygdum, hwæt þā men wǣron.
234 Gewāt him þā tō waroðe wicge rīdan
235 þegn Hrōðgāres, þrymmum cwehte
236 mægen-wudu mundum, meðel-wordum frægn:
237 "Hwæt syndon gē searo-hæbbendra
238 "byrnum werede, þē þus brontne cēol
239 "ofer lagu-strǣte lǣdan cwōmon,
240 "hider ofer holmas helmas bǣron?
241 "Ic wæs ende-sǣta, ǣg-wearde hēold,
242 "þæt on land Dena lāðra nǣnig
243 "mid scip-herge sceððan ne meahte.
244 "Nō hēr cūðlīcor cuman ongunnon
245 "lind-hæbbende; nē gē lēafnes-word
246 "gūð-fremmendra gearwe ne wisson,
247 "māga gemēdu. Nǣfre ic māran geseah
248 "eorla ofer eorðan, þonne is ēower sum,
249 "secg on searwum; nis þæt seld-guma
250 "wǣpnum geweorðad, næfne him his wlite lēoge,
251 "ǣnlīc an-sȳn. Nū ic ēower sceal
252 "frum-cyn witan, ǣr gē fyr heonan
253 "lēase scēaweras on land Dena
254 "furður fēran. Nū gē feor-būend,
255 "mere-līðende, mīnne gehȳrað
256 "ān-fealdne geþōht: ofost is sēlest
257 "tō gecȳðanne, hwanan ēowre cyme syndon."
258 Him se yldesta andswarode,
259 werodes wīsa, word-hord onlēac:
260 "Wē synt gum-cynnes Gēata lēode
261 "and Higelāces heorð-genēatas.
262 "Wæs mīn fæder folcum gecȳðed,
263 "æðele ord-fruma Ecgþēow hāten;
264 "gebād wintra worn, ǣr hē on weg hwurfe,
265 "gamol of geardum; hine gearwe geman
266 "witena wēl-hwylc wīde geond eorðan.-
267 "Wē þurh holdne hige hlāford þinne,
268 "sunu Healfdenes, sēcean cwōmon,
269 "lēod-gebyrgean: wes þū ūs lārena gōd!
270 "Habbað wē tō þǣm mǣran micel ǣrende
271 "Deniga frēan; ne sceal þǣr dyrne sum
272 "wesan, þæs ic wēne. Þū wāst, gif hit is,
273 "swā wē sōðlice secgan hȳrdon,
274 "þæt mid Scyldingum sceaða ic nāt hwylc,
275 "dēogol dǣd-hata, deorcum nihtum
276 "ēaweð þurh egsan uncūðne nīð,
277 "hȳnðu and hrā-fyl. Ic þæs Hrōðgār mæg
278 "þurh rūmne sefan rǣd gelǣran,
279 "hū hē frōd and gōd fēond oferswȳðeð,
280 "gyf him ed-wendan ǣfre scolde
281 "bealuwa bisigu, bōt eft cuman
282 "and þā cear-wylmas cōlran wurðað;
283 "oððe ā syððan earfoð-þrāge,
284 "þrēa-nȳd þolað, þenden þǣr wunað
285 "on hēah-stede hūsa sēlest."
286 Weard maðelode, þǣr on wicge sæt
287 ombeht unforht: "Ǣghwæðres sceal
288 "scearp scyld-wiga gescād witan,
289 "worda and worca, sē þe wēl þenceð.
290 "Ic þæt gehȳre, þæt þis is hold weorod
291 "frēan Scyldinga. Gewītað forð beran
292 "wǣpen and gewǣdu, ic ēow wīsige:
293 "swylce ic magu-þegnas mīne hāte
294 "wið fēonda gehwone flotan ēowerne,
295 "nīw-tyrwedne nacan on sande
296 "ārum healdan, oð þæt eft byreð
297 "ofer lagu-strēamas lēofne mannan
298 "wudu wunden-hals tō Weder-mearce.
299 "Gūð-fremmendra swylcum gifeðe bið,
300 "þæt þone hilde-rǣs hāl gedīgeð."
301 Gewiton him þā fēran (flota stille bād,
302 seomode on sāle sīd-fæðmed scyp,
303 on ancre fæst); eofor-līc scionon
304 ofer hlēor-beran gehroden golde
305 fāh and fȳr-heard, ferh wearde hēold.
306 Gūðmōde grummon, guman ōnetton,
307 sigon ætsomne, oð þæt hȳ sæl timbred
308 geatolīc and gold-fāh ongytan mihton;
309 þæt wæs fore-mǣrost fold-būendum
310 receda under roderum, on þǣm se rīca bād;
311 līxte se lēoma ofer landa fela.
312 Him þā hilde-dēor hof mōdigra
313 torht getǣhte, þæt hīe him tō mihton
314 gegnum gangan; gūð-beorna sum
315 wicg gewende, word æfter cwæð:
316 "Mǣl is mē tō fēran; fæder alwalda
317 "mid ār-stafum ēowic gehealde
318 "sīða gesunde! ic tō sǣ wille,
319 "wið wrāð werod wearde healdan."
320 Strǣt wæs stān-fāh, stīg wīsode
321 gumum ætgædere. Gūð-byrne scān
322 heard hond-locen, hring-īren scīr
323 song in searwum, þā hīe tō sele furðum
324 in hyra gryre-geatwum gangan cwōmon.
325 Setton sǣ-mēðe sīde scyldas,
326 rondas regn-hearde wið þæs recedes weal,
327 bugon þā tō bence; byrnan hringdon,
328 gūð-searo gumena; gāras stōdon,
329 sǣ-manna searo, samod ætgædere,
330 æsc-holt ufan grǣg: wæs se īren-þrēat
331 wǣpnum gewurðad. Þā þǣr wlonc hæleð
332 ōret-mecgas æfter æðelum frægn:
333 "Hwanon ferigeað gē fǣtte scyldas,
334 "grǣge syrcan and grīm-helmas,
335 "here-sceafta hēap?-- Ic eom Hrōðgāres
336 "ār and ombiht. Ne seah ic el-þēodige
337 "þus manige men mōdiglīcran.
338 "Wēn' ic þæt gē for wlenco, nalles for wræc-sīðum,
339 "ac for hige-þrymmum Hrōðgār sōhton."
340 Him þā ellen-rōf andswarode,
341 wlanc Wedera lēod word æfter spræc,
342 heard under helme: "Wē synt Higelāces
343 "bēod-genēatas; Bēowulf is mīn nama.
344 "Wille ic āsecgan suna Healfdenes,
346 "aldre þīnum, gif hē ūs geunnan wile,
347 "þæt wē hine swā gōdne grētan mōton."
348 Wulfgār maðelode (þæt wæs Wendla lēod,
349 wæs his mōd-sefa manegum gecȳðed,
350 wīg and wīs-dōm): "ic þæs wine Deniga,
351 "frēan Scildinga frīnan wille,
352 "bēaga bryttan, swā þū bēna eart,
353 "þēoden mǣrne ymb þīnne sīð ;
354 "and þē þā andsware ǣdre gecȳðan,
355 "þē mē se gōda āgifan þenceð."
356 Hwearf þā hrædlīce, þǣr Hrōðgār sæt,
357 eald and unhār mid his eorla gedriht;
358 ēode ellen-rōf, þæt hē for eaxlum gestōd
359 Deniga frēan, cūðe hē duguðe þēaw.
360 Wulfgār maðelode tō his wine-drihtne:
361 "Hēr syndon geferede feorran cumene
362 "ofer geofenes begang Gēata lēode:
363 "þone yldestan ōret-mecgas
364 "Bēowulf nemnað. Hȳ bēnan synt,
365 "þæt hīe, þēoden mīn, wið þē mōton
366 "wordum wrixlan; nō þū him wearne getēoh,
367 "þīnra gegn-cwida glædnian, Hrōðgār!
368 "Hȳ on wīg-geatwum wyrðe þinceað
369 "eorla geæhtlan; hūru se aldor dēah,
370 "sē þǣm heaðo-rincum hider wīsade."
371 Hrōðgār maðelode, helm Scyldinga:
372 "Ic hine cūðe cniht-wesende.
373 "Wæs his eald-fæder Ecgþēo hāten,
374 "þǣm tō hām forgeaf Hrēðel Gēata
375 "āngan dōhtor; is his eafora nū
376 "heard hēr cumen, sōhte holdne wine.
377 "þonne sægdon þæt sǣ-līðende,
378 "þā þe gif-sceattas Gēata fyredon
379 "þyder tō þance, þæt hē þrīttiges
380 "manna mægen-cræft on his mund-grīpe
381 "heaðo-rōf hæbbe. Hine hālig god
382 "for ār-stafum us onsende,
383 "tō West-Denum, þæs ic wēn hæbbe,
384 "wið Grendles gryre: ic þǣm gōdan sceal
385 "for his mōd-þræce mādmas bēodan.
386 "Bēo þū on ofeste, hāt hig in gān,
387 "sēon sibbe-gedriht samod ætgædere;
388 "gesaga him ēac wordum, þæt hīe sint wil-cuman
389 "Deniga lēodum." Þā wið duru healle
390 Wulfgār ēode, word inne ābēad:
391 "Ēow hēt secgan sige-drihten mīn,
392 "aldor Ēast-Dena, þæt hē ēower æðelu can
393 "and gē him syndon ofer sǣ-wylmas,
394 "heard-hicgende, hider wil-cuman.
395 "Nū gē mōton gangan in ēowrum guð-geatawum,
396 "under here-grīman, Hrōðgār gesēon;
397 "lǣtað hilde-bord hēr onbidian,
398 "wudu wæl-sceaftas, worda geþinges."
399 Ārās þā se rīca, ymb hine rinc manig,
400 þrȳðlīc þegna hēap; sume þǣr bidon,
401 heaðo-rēaf hēoldon, swā him se hearda bebēad.
402 Snyredon ætsomne, þā secg wīsode
403 under Heorotes hrōf; hyge-rōf ēode,
404 heard under helme, þæt hē on heoðe gestōd.
405 Bēowulf maðelode (on him byrne scān,
406 searo-net sēowed smiðes or-þancum):
407 "Wes þū Hrōðgār hāl! ic eom Higelāces
408 "mǣg and mago-þegn; hæbbe ic mǣrða fela
409 "ongunnen on geogoðe. Mē wearð Grendles þing
410 "on mīnre ēðel-tyrf undyrne cūð:
411 "secgað sǣ-līðend, þæt þes sele stande,
412 "reced sēlesta, rinca gehwylcum
413 "īdel and unnyt, siððan ǣfen-lēoht
414 "under heofenes hādor beholen weorðeð.
415 "Þā mē þæt gelǣrdon lēode mīne,
416 "þā sēlestan, snotere ceorlas,
417 "þēoden Hrōðgār, þæt ic þē sōhte;
418 "forþan hīe mægenes cræft mīnne cūðon:
419 "selfe ofersāwon, þā ic of searwum cwōm,
420 "fāh from fēondum, þǣr ic fīfe geband,
421 "ȳðde eotena cyn, and on ȳðum slōg
422 "niceras nihtes, nearo-þearfe drēah,
423 "wræc Wedera nīð (wēan āhsodon)
424 "forgrand gramum; and nū wið Grendel sceal,
425 "wið þām āglǣcan, āna gehegan
426 "þing wið þyrse. Ic þē nū þā,
427 "brego Beorht-Dena, biddan wille,
428 "eodor Scyldinga, ānre bēne;
429 "þæt þū mē ne forwyrne, wīgendra hlēo,
430 "frēo-wine folca, nū ic þus feorran cōm,
431 "þæt ic mōte āna and mīnra eorla gedryht,
432 "þes hearda hēap, Heorot fǣlsian.
433 "Hæbbe ic ēac geāhsod, þæt se ǣglǣca
434 "for his won-hȳdum wǣpna ne rēceð;
435 "ic þæt þonne forhicge, swā mē Higelāc sīe,
436 "mīn mon-drihten, mōdes blīðe,
437 "þæt ic sweord bere oððe sīdne scyld
438 "geolo-rand tō gūðe; ac ic mid grāpe sceal
439 "fōn wið fēonde and ymb feorh sacan,
440 "lāð wið lāðum; þǣr gelȳfan sceal
441 "dryhtnes dōme sē þe hine dēað nimeð.
442 "Wēn' ic þæt hē wille, gif hē wealdan mōt,
443 "in þǣm gūð-sele Gēatena lēode
444 "etan unforhte, swā hē oft dyde
445 "mægen Hrēðmanna. Nā þū mīnne þearft
446 "hafalan hȳdan, ac hē mē habban wile
447 "drēore fāhne, gif mec dēað nimeð;
448 "byreð blōdig wæl, byrgean þenceð,
449 "eteð ān-genga unmurnlīce,
450 "mearcað mōr-hopu: nō þū ymb mīnes ne þearft
451 "līces feorme leng sorgian.
452 "Onsend Higelāce, gif mec hild nime,
453 "beadu-scrūda betst, þæt mīne brēost wereð,
454 "hrægla sēlest; þæt is Hrēðlan lāf,
455 "Wēlandes geweorc. Gǣð ā Wyrd swā hīo scel!"
456 Hrōðgār maðelode, helm Scyldinga:
457 "for were-fyhtum þū, wine mīn Bēowulf,
458 "and for ār-stafum ūsic sōhtest.
459 "Geslōh þin fæder fǣhðe mǣste,
460 "wearð hē Heaðolāfe tō hand-bonan
461 "mid Wilfingum; þā hine Wedera cyn
462 "for here-brōgan habban ne mihte.
463 "Þanon hē gesōhte Sūð-Dena folc
464 "ofer ȳða gewealc, Ār-Scyldinga;
465 "þā ic furðum wēold folce Deninga,
466 "and on geogoðe hēold gimme-rīce
467 "hord-burh hæleða: þā wæs Heregār dēad,
468 "mīn yldra mǣg unlifigende,
469 "bearn Healfdenes. Sē wæs betera þonne ic!
470 "Siððan þā fǣhðe fēo þingode;
471 "sende ic Wylfingum ofer wæteres hrycg
472 "ealde mādmas: hē mē āðas swōr.
473 "Sorh is mē tō secganne on sefan mīnum
474 "gumena ǣngum, hwæt mē Grendel hafað
475 "hȳnðo on Heorote mid his hete-þancum,
476 "fǣr-nīða gefremed. Is mīn flet-werod,
477 "wīg-hēap gewanod; hīe Wyrd forswēop
478 "on Grendles gryre. God ēaðe mæg
479 "þone dol-scaðan dǣda getwǣfan!
480 "Ful oft gebēotedon bēore druncne
481 "ofer ealo-wǣge ōret-mecgas,
482 "þæt hīe in bēor-sele bīdan woldon
483 "Grendles gūðe mid gryrum ecga.
484 "Þonne wæs þēos medo-heal on morgen-tīd,
485 "driht-sele drēor-fāh, þonne dæg līxte,
486 "eal benc-þelu blōde bestȳmed,
487 "heall heoru-drēore: āhte ic holdra þȳ lǣs,
488 "dēorre duguðe, þē þā dēað fornam.
489 "Site nū tō symle and onsǣl meoto,
490 "sige-hrēð secgum, swā þīn sefa hwette!"
491 Þā wæs Gēat-mæcgum geador ætsomne
492 on bēor-sele benc gerȳmed;
493 þǣr swīð-ferhðe sittan ēodon
494 þrȳðum dealle. Þegn nytte behēold,
495 sē þe on handa bær hroden ealo-wǣge,
496 scencte scīr wered. Scop hwīlum sang
497 hādor on Heorote; þǣr wæs hæleða drēam,
498 duguð unlȳtel Dena and Wedera.
499 Unferð maðelode, Ecglāfes bearn,
500 þē æt fōtum sæt frēan Scyldinga;
501 onband beadu-rūne (wæs him Bēowulfes sīð,
502 mōdges mere-faran, micel æf-þunca,
503 forþon þe hē ne ūðe, þæt ǣnig ōðer man
504 ǣfre mǣrða þon mā middan-geardes
505 gehēdde under heofenum þonne hē sylfa):
506 "Eart þū sē Bēowulf, sē þe wið Brecan wunne,
507 "on sīdne sǣ ymb sund flite,
508 "þǣr git for wlence wada cunnedon
509 "and for dol-gilpe on dēop wæter
510 "aldrum nēðdon? Nē inc ǣnig mon,
511 "nē lēof nē lāð, belēan mihte
512 "sorh-fullne sīð; þā git on sund rēon,
513 "þǣr git ēagor-strēam earmum þehton,
514 "mǣton mere-strǣta, mundum brugdon,
515 "glidon ofer gār-secg; geofon ȳðum wēol,
516 "wintres wylme. Git on wæteres ǣht
517 "seofon niht swuncon; hē þē æt sunde oferflāt,
518 "hæfde māre mægen. Þā hine on morgen-tīd
519 "on Heaðo-rǣmas holm up ætbær,
520 "þonon hē gesōhte swǣsne ēðel
521 "lēof his lēodum lond Brondinga,
522 "freoðo-burh fægere, þǣr hē folc āhte,
523 "burg and bēagas. Bēot eal wið þē
524 "sunu Bēanstānes sōðe gelǣste.
525 "Þonne wēne ic tō þē wyrsan geþinges,
526 "þēah þū heaðo-rǣsa gehwǣr dohte,
527 "grimre gūðe, gif þū Grendles dearst
528 "niht-longne fyrst nēan bīdan!"
529 Bēowulf maðelode, bearn Ecgþēowes:
530 "Hwæt! þū worn fela, wine mīn Unferð,
531 "bēore druncen ymb Brecan sprǣce,
532 "sægdest from his sīðe! Sōð ic talige,
533 "þæt ic mere-strengo māran āhte,
534 "earfeðo on ȳðum, þonne ǣnig ōðer man.
535 "Wit þæt gecwǣdon cniht-wesende
536 "and gebēotedon (wǣron bēgen þā gīt
537 "on geogoð-feore) þæt wit on gār-secg ūt
538 "aldrum nēðdon; and þæt geæfndon swā.
539 "Hæfdon swurd nacod, þā wit on sund rēon,
540 "heard on handa, wit unc wið hron-fixas
541 "werian þōhton. Nō hē wiht fram mē
542 "flōd-ȳðum feor flēotan meahte,
543 "hraðor on holme, nō ic fram him wolde.
544 "Þā wit ætsomne on sǣ wǣron
545 "fīf nihta fyrst, oð þæt unc flōd tōdrāf,
546 "wado weallende, wedera cealdost,
547 "nīpende niht and norðan wind
548 "heaðo-grim andhwearf; hrēo wǣron ȳða,
549 "Wæs mere-fixa mōd onhrēred:
550 "þǣr mē wið lāðum līc-syrce mīn,
551 "heard hond-locen, helpe gefremede;
552 "beado-hrægl brōden on brēostum læg,
553 "golde gegyrwed. Mē tō grunde tēah
554 "fāh fēond-scaða, fæste hæfde
555 "grim on grāpe: hwæðre mē gyfeðe wearð,
556 "þæt ic āglǣcan orde gerǣhte,
557 "hilde-bille; heaðo-rǣs fornam
558 "mihtig mere-dēor þurh mīne hand.
559 "Swā mec gelōme lāð-getēonan
560 "þrēatedon þearle. Ic him þēnode
561 "dēoran sweorde, swā hit gedēfe wæs;
562 "næs hīe þǣre fylle gefēan hæfdon,
563 "mān-fordǣdlan, þæt hīe mē þēgon,
564 "symbel ymb-sǣton sǣ-grunde nēah,
565 "ac on mergenne mēcum wunde
567 "sweordum āswefede, þæt syððan nā
568 "ymb brontne ford brim-līðende
569 "lāde ne letton. Lēoht ēastan cōm,
570 "beorht bēacen godes; brimu swaðredon,
571 "þæt ic sǣ-næssas gesēon mihte,
572 "windige weallas. Wyrd oft nereð
573 "unfǣgne eorl, ðonne his ellen dēah!
574 "Hwæðere mē gesǣlde, þæt ic mid sweorde ofslōh
575 "niceras nigene. Nō ic on niht gefrægn
576 "under heofones hwealf heardran feohtan,
577 "nē on ēg-strēamum earmran mannan;
578 "hwæðere ic fāra feng fēore gedīgde,
579 "siðes wērig. Þā mec sǣ oðbær,
580 "flōd æfter faroðe, on Finna land,
581 "wadu weallendu. Nō ic wiht fram þē
582 "swylcra searo-nīða secgan hȳrde,
583 "billa brōgan: Breca nǣfre gīt
584 "æt heaðo-lāce, nē gehwæðer incer
585 "swā dēorlīce dǣd gefremede
586 "fāgum sweordum . . . . . . .
587 ". . . . . . . nō ic þæs gylpe;
588 "þēah þū þīnum brōðrum tō banan wurde,
589 "hēafod-mǣgum; þæs þū in helle scealt
590 "werhðo drēogan, þēah þīn wit duge,
591 "Secge ic þē tō sōðe, sunu Ecglāfes,
592 "þæt nǣfre Grendel swā fela gryra gefremede,
593 "atol ǣglǣca ealdre þīnum,
594 "hȳnðo on Heorote, gif þīn hige wǣre,
595 "sefa swā searo-grim, swā þū self talast.
596 "Ac hē hafað onfunden, þæt hē þā fǣhðe ne þearf,
597 "atole ecg-þræce ēower lēode
598 "swīðe onsittan, Sige-Scyldinga;
599 "nymeð nȳd-bāde, nǣnegum ārað
600 "lēode Deniga, ac hē on lust wīgeð,
601 "swefeð ond sendeð, secce ne wēneð
602 "tō Gār-Denum. Ac him Gēata sceal
603 "eafoð and ellen ungeāra nū
604 "gūðe gebēodan. Gǣð eft sē þe mōt
605 "tō medo mōdig, siððan morgen-lēoht
606 "ofer ylda bearn ōðres dōgores,
607 "sunne swegl-wered sūðan scīneð!"
608 Þā wæs on sālum sinces brytta
609 gamol-feax and gūð-rōf, gēoce gelȳfde
610 brego Beorht-Dena; gehȳrde on Bēowulfe
611 folces hyrde fæst-rǣdne geþōht.
612 Þǣr wæs hæleða hleahtor; hlyn swynsode,
613 word wǣron wynsume. Ēode Wealhþēow forð,
614 cwēn Hrōðgāres, cynna gemyndig,
615 grētte gold-hroden guman on healle,
616 and þā frēolīc wīf ful gesealde
617 ǣrest Ēast-Dena ēðel-wearde,
618 bæd hine blīðne æt þǣre bēor-þege,
619 lēodum lēofne; hē on lust geþeah
620 symbel and sele-ful, sige-rōf kyning.
622 duguðe and geogoðe dǣl ǣghwylcne;
623 sinc-fato sealde, oð þæt sǣl ālamp,
624 þæt hīo Bēowulfe, bēag-hroden cwēn,
625 mōde geþungen, medo-ful ætbær;
626 grētte Gēata lēod, gode þancode
627 wīs-fæst wordum, þæs þe hire se willa gelamp,
628 þæt hēo on ǣnigne eorl gelȳfde
629 fyrena frōfre. Hē þæt ful geþeah,
630 wæl-rēow wiga æt Wealhþēon,
631 and þā gyddode gūðe gefȳsed,
632 Bēowulf maðelode, bearn Ecgþēowes:
633 "Ic þæt hogode, þā ic on holm gestāh,
634 "sǣ-bāt gesæt mid mīnra secga gedriht,
635 "þæt ic ānunga ēowra lēoda
636 "willan geworhte, oððe on wæl crunge,
637 "fēond-grāpum fæst. Ic gefremman sceal
638 "eorlīc ellen, oððe ende-dæg
639 "on þisse meodu-healle mīnne gebīdan."
640 Þām wīfe þā word wēl līcodon,
641 gilp-cwide Gēates; ēode gold-hroden
642 frēolīcu folc-cwēn tō hire frēan sittan.
643 Þā wæs eft swā ǣr inne on healle
644 þrȳð-word sprecen, þēod on sǣlum,
645 sige-folca swēg, oð þæt semninga
646 sunu Healfdenes sēcean wolde
647 ǣfen-ræste; wiste æt þǣm āhlǣcan
648 tō þǣm hēah-sele hilde geþinged,
649 siððan hīe sunnan lēoht gesēon ne meahton,
650 oððe nīpende niht ofer ealle,
651 scadu-helma gesceapu scrīðan cwōman,
652 wan under wolcnum. Werod eall ārās.
653 Grētte þā giddum guma ōðerne,
654 Hrōðgār Bēowulf, and him hǣl ābēad,
655 wīn-ærnes geweald and þæt word ācwæð:
656 "Nǣfre ic ǣnegum men ǣr ālȳfde,
657 "siððan ic hond and rond hebban mihte,
658 "þrȳð-ærn Dena būton þē nū þā.
659 "Hafa nū and geheald hūsa sēlest;
660 "gemyne mǣrðo, mægen-ellen cȳð,
661 "waca wið wrāðum! Ne bið þē wilna gād,
662 "gif þū þæt ellen-weorc aldre gedīgest."
663 Þā him Hrōðgār gewāt mid his hæleða gedryht,
664 eodur Scyldinga ūt of healle;
665 wolde wīg-fruma Wealhþēo sēcan,
666 cwēn tō gebeddan Hæfde kyninga wuldor
667 Grendle tō-gēanes, swā guman gefrungon,
668 sele-weard āseted, sundor-nytte behēold
669 ymb aldor Dena, eoton weard ābēad;
670 hūru Gēata lēod georne truwode
671 mōdgan mægnes, metodes hyldo.
672 Þā hē him of dyde īsern-byrnan,
673 helm of hafelan, sealde his hyrsted sweord,
674 īrena cyst ombiht-þegne,
675 and gehealdan hēt hilde-geatwe.
676 Gespræc þā se gōda gylp-worda sum
677 Bēowulf Gēata, ǣr hē on bed stige:
678 "Nō ic mē an here-wǣsmum hnāgran talige
679 "gūð-geweorca, þonne Grendel hine;
680 "forþan ic hine sweorde swebban nelle,
681 "aldre benēotan, þēah ic eal mǣge.
682 "Nāt hē þāra gōda, þæt hē mē on-gēan slēa,
683 "rand gehēawe, þēah þe hē rōf sīe
684 "nīð-geweorca; ac wit on niht sculon
685 "secge ofersittan, gif hē gesēcean dear
686 "wīg ofer wǣpen, and siððan wītig god
687 "on swā hwæðere hond hālig dryhten
688 "mǣrðo dēme, swā him gemet þince."
689 Hylde hine þā heaðo-dēor, hlēor-bolster onfēng
690 eorles andwlitan; and hine ymb monig
691 snellīc sǣ-rinc sele-reste gebēah.
692 Nǣnig heora þōhte þæt hē þanon scolde
693 eft eard-lufan ǣfre gesēcean,
694 folc oððe frēo-burh, þǣr hē āfēded wæs,
695 ac hīe hæfdon gefrūnen, þæt hīe ǣr tō fela micles
696 in þǣm wīn-sele wæl-dēað fornam,
697 Denigea lēode. Ac him dryhten forgeaf
698 wīg-spēda gewiofu, Wedera lēodum
699 frōfor and fultum, þæt hīe fēond heora
700 þurh ānes cræft ealle ofercōmon,
701 selfes mihtum: sōð is gecȳðed,
702 þæt mihtig god manna cynnes
703 wēold wīde-ferhð. Cōm on wanre niht
704 scrīðan sceadu-genga. Scēotend swǣfon,
705 þā þæt horn-reced healdan scoldon,
706 ealle būton ānum. Þæt wæs yldum cūð,
707 þæt hīe ne mōste, þā metod nolde,
708 se syn-scaða under sceadu bregdan;
709 ac hē wæccende wrāðum on andan
710 bād bolgen-mōd beadwa geþinges.
711 Þā cōm of mōre under mist-hleoðum
712 Grendel gongan, godes yrre bær.
713 Mynte se mān-scaða manna cynnes
714 sumne besyrwan in sele þām hēan;
715 wōd under wolcnum, tō þæs þe hē wīn-reced,
716 gold-sele gumena, gearwost wisse
717 fǣttum fāhne. Ne wæs þæt forma sīð,
718 þæt hē Hrōðgāres hām gesōhte:
719 nǣfre hē on aldor-dagum ǣr nē siððan
720 heardran hæle, heal-þegnas fand!
721 Cōm þā tō recede rinc sīðian
722 drēamum bedǣled. Duru sōna onarn
723 fȳr-bendum fæst, syððan hē hire folmum hrān;
724 onbræd þā bealo-hȳdig, þā hē ābolgen wæs,
725 recedes mūðan. Raðe æfter þon
726 on fāgne flōr fēond treddode,
727 ēode yrre-mōd; him of ēagum stōd
728 līge gelīcost lēoht unfǣger.
729 Geseah hē in recede rinca manige,
730 swefan sibbe-gedriht samod ætgædere,
731 mago-rinca hēap: þā his mōd āhlōg,
732 mynte þæt hē gedǣlde, ǣr þon dæg cwōme,
733 atol āglǣca, ānra gehwylces
734 līf wið līce, þā him ālumpen wæs
735 wist-fylle wēn. Ne wæs þæt wyrd þā gēn,
736 þæt hē mā mōste manna cynnes
737 þicgean ofer þā niht. Þrȳð-swȳð behēold
738 mǣg Higelāces, hū se mān-scaða
739 under fǣr-gripum gefaran wolde.
740 Nē þæt se āglǣca yldan þōhte,
741 ac hē gefēng hraðe forman siðe
742 slǣpendne rinc, slāt unwearnum,
743 bāt bān-locan, blōd ēdrum dranc,
744 syn-snǣdum swealh: sōna hæfde
745 unlyfigendes eal gefeormod
746 fēt and folma. Forð nēar ætstōp,
747 nam þā mid handa hige-þīhtigne
748 rinc on ræste; rǣhte ongēan
749 fēond mid folme, hē onfēng hraðe
750 inwit-þancum and wið earm gesæt.
751 Sōna þæt onfunde fyrena hyrde,
752 þæt hē ne mētte middan-geardes
753 eorðan scēata on elran men
754 mund-gripe māran: hē on mōde wearð
755 forht on ferhðe, nō þȳ ǣr fram meahte;
756 hyge wæs him hin-fūs, wolde on heolster flēon,
757 sēcan dēofla gedræg: ne wæs his drohtoð þǣr,
758 swylce hē on ealder-dagum ǣr gemētte.
759 Gemunde þā se gōda mǣg Higelāces
760 ǣfen-sprǣce, up-lang āstōd
761 and him fæste wiðfēng. Fingras burston;
762 eoten wæs ūt-weard, eorl furður stōp.
763 Mynte se mǣra, þǣr hē meahte swā,
764 wīdre gewindan and on weg þanon
765 flēon on fen-hopu; wiste his fingra geweald
766 on grames grāpum. Þæt wæs gēocor sīð,
767 þæt se hearm-scaða tō Heorute ātēah:
768 dryht-sele dynede, Denum eallum wearð,
769 ceaster-būendum, cēnra gehwylcum,
770 eorlum ealu-scerwen. Yrre wǣron bēgen,
771 rēðe rēn-weardas. Reced hlynsode;
772 þā wæs wundor micel, þæt se wīn-sele
773 wiðhæfde heaðo-dēorum, þæt hē on hrūsan ne fēol,
774 fǣger fold-bold; ac hē þæs fæste wæs
775 innan and ūtan īren-bendum
776 searo-þoncum besmiðod. Þǣr fram sylle ābēag
777 medu-benc monig mīne gefrǣge,
778 golde geregnad, þǣr þā graman wunnon;
779 þæs ne wēndon ǣr witan Scyldinga,
780 þæt hit ā mid gemete manna ǣnig
781 betlīc and bān-fāg tōbrecan meahte,
782 listum tōlūcan, nymðe līges fæðm
783 swulge on swaðule. Swēg up āstāg
784 nīwe geneahhe; Norð-Denum stōd
785 atelīc egesa ānra gehwylcum
786 þāra þe of wealle wōp gehȳrdon,
787 gryre-lēoð galan godes andsacan,
788 sige-lēasne sang, sār wānigean
789 helle hæftan. Hēold hine tō fæste
790 sē þe manna wæs mægene strengest
792 Nolde eorla hlēo ǣnige þinga
793 þone cwealm-cuman cwicne forlǣtan,
794 nē his līf-dagas lēoda ǣnigum
795 nytte tealde. Þǣr genehost brægd
796 eorl Bēowulfes ealde lāfe,
797 wolde frēa-drihtnes feorh ealgian
798 mǣres þēodnes, þǣr hīe meahton swā;
799 hīe þæt ne wiston, þā hīe gewin drugon,
800 heard-hicgende hilde-mecgas,
801 and on healfa gehwone hēawan þōhton,
802 sāwle sēcan, þæt þone syn-scaðan
803 ǣnig ofer eorðan īrenna cyst,
804 gūð-billa nān grētan nolde;
805 ac hē sige-wǣpnum forsworen hæfde,
806 ecga gehwylcre. Scolde his aldor-gedāl
808 earmlīc wurðan and se ellor-gāst
809 on fēonda geweald feor sīðian.
810 Þā þæt onfunde sē þe fela ǣror
812 fyrene gefremede (hē wæs fāg wið god)
813 þæt him se līc-homa lǣstan nolde,
814 ac hine se mōdega mǣg Hygelāces
815 hæfde be honda; wæs gehwæðer ōðrum
816 lifigende lāð. Līc-sār gebād
817 atol ǣglǣca, him on eaxle wearð
818 syn-dolh sweotol, seonowe onsprungon
819 burston bān-locan. Bēowulfe wearð
820 gūð-hrēð gyfeðe; scolde Grendel þonan
821 feorh-sēoc flēon under fen-hleoðu,
822 sēcean wyn-lēas wīc; wiste þē geornor,
823 þæt his aldres wæs ende gegongen,
824 dōgera dæg-rīm. Denum eallum wearð
825 æfter þām wæl-rǣse willa gelumpen.
826 Hæfde þā gefǣlsod, sē þe ǣr feorran cōm,
827 snotor and swȳð-ferhð sele Hrōðgāres,
828 genered wið nīðe. Niht-weorce gefeh,
829 ellen-mǣrðum; hæfde Ēast-Denum
830 Gēat-mecga lēod gilp gelǣsted,
831 swylce oncȳððe ealle gebētte,
832 inwid-sorge, þē hīe ǣr drugon
833 and for þrēa-nȳdum þolian scoldon,
834 torn unlȳtel. Þæt wæs tācen sweotol,
835 syððan hilde-dēor hond ālegde,
836 earm and eaxle (þǣr wæs eal geador
837 Grendles grāpe) under gēapne hrōf.
838 Þā wæs on morgen mīne gefrǣge
839 ymb þā gif-healle gūð-rinc monig:
840 fērdon folc-togan feorran and nēan
841 geond wīd-wegas wundor scēawian,
842 lāðes lāstas. Nō his līf-gedāl
843 sārlīc þūhte secga ǣnegum,
844 þāra þe tīr-lēases trode scēawode,
845 hū hē wērig-mōd on weg þanon,
846 nīða ofercumen, on nicera mere
847 fǣge and geflȳmed feorh-lāstas bær.
848 Þǣr wæs on blōde brim weallende,
849 atol ȳða geswing eal gemenged
850 hātan heolfre, heoro-drēore wēol;
851 dēað-fǣge dēog, siððan drēama lēas
852 in fen-freoðo feorh ālegde
853 hǣðene sāwle, þǣr him hel onfēng.
854 Þanon eft gewiton eald-gesīðas,
855 swylce geong manig of gomen-wāðe,
856 fram mere mōdge, mēarum rīdan,
857 beornas on blancum. Þǣr wæs Bēowulfes
858 mǣrðo mǣned; monig oft gecwæð,
859 þætte sūð nē norð be sǣm tweonum
860 ofer eormen-grund ōðer nǣnig
861 under swegles begong sēlra nǣre
862 rond-hæbbendra, rīces wyrðra.
863 Nē hīe hūru wine-drihten wiht ne lōgon,
864 glædne Hrōðgār, ac þæt wæs gōd cyning.
865 Hwīlum heaðo-rōfe hlēapan lēton,
866 on geflīt faran fealwe mēaras,
867 þǣr him fold-wegas fægere þūhton,
868 cystum cūðe; hwīlum cyninges þegn,
869 guma gilp-hlæden gidda gemyndig,
870 sē þe eal-fela eald-gesegena
871 worn gemunde, word ōðer fand
872 sōðe gebunden: secg eft ongan
873 sīð Bēowulfes snyttrum styrian
874 and on spēd wrecan spel gerāde,
875 wordum wrixlan, wēl-hwylc gecwæð,
876 þæt hē fram Sigemunde secgan hȳrde,
877 ellen-dǣdum, uncūðes fela,
878 Wælsinges gewin, wīde sīðas,
879 þāra þe gumena bearn gearwe ne wiston,
880 fǣhðe and fyrene, būton Fitela mid hine,
881 þonne hē swylces hwæt secgan wolde
882 ēam his nefan, swā hīe ā wǣron
883 æt nīða gehwām nȳd-gesteallan:
884 hæfdon eal-fela eotena cynnes
885 sweordum gesǣged. Sigemunde gesprong
886 æfter dēað-dæge dōm unlȳtel,
887 syððan wīges heard wyrm ācwealde,
888 hordes hyrde; hē under hārne stān,
889 æðelinges bearn, āna genēðde
890 frēcne dǣde; ne wæs him Fitela mid.
891 Hwæðre him gesǣlde, þæt þæt swurd þurhwōd
892 wrǣtlīcne wyrm, þæt hit on wealle ætstōd,
893 dryhtlīc īren; draca morðre swealt.
894 Hæfde āglǣca elne gegongen,
895 þæt hē bēah-hordes brūcan mōste
896 selfes dōme: sǣ-bāt gehlōd,
897 bær on bearm scipes beorhte frætwa,
898 Wælses eafera; wyrm hāt gemealt.
899 Sē wæs wreccena wīde mǣrost
900 ofer wer-þēode, wīgendra hlēo
901 ellen-dǣdum: hē þæs āron þāh.
902 Siððan Heremōdes hild sweðrode
903 eafoð and ellen. Hē mid eotenum wearð
904 on fēonda geweald forð forlācen,
905 snūde forsended. Hine sorh-wylmas
906 lemede tō lange, hē his lēodum wearð,
907 eallum æðelingum tō aldor-ceare;
908 swylce oft bemearn ǣrran mǣlum
909 swīð-ferhðes sīð snotor ceorl monig,
910 sē þe him bealwa tō bōte gelȳfde,
911 þæt þæt þēodnes bearn geþēon scolde,
912 fæder-æðelum onfōn, folc gehealdan,
913 hord and hlēo-burh, hæleða rīce,
914 ēðel Scyldinga. Hē þǣr eallum wearð,
915 mǣg Higelāces manna cynne,
916 frēondum gefægra; hine fyren onwōd.
917 Hwīlum flītende fealwe strǣte
918 mēarum mǣton. Þā wæs morgen-lēoht
919 scofen and scynded. Ēode scealc monig
920 swīð-hicgende tō sele þām hēan,
921 searo-wundor sēon, swylce self cyning,
922 of brȳd-būre bēah-horda weard,
923 tryddode tīr-fæst getrume micle,
924 cystum gecȳðed, and his cwēn mid him
925 medo-stīg gemæt mægða hōse.
926 Hrōðgār maðelode (hē tō healle gēong,
927 stōd on stapole, geseah stēapne hrōf
928 golde fāhne and Grendles hond):
929 "þisse ansȳne al-wealdan þanc
930 "lungre gelimpe! Fela ic lāðes gebād,
931 "grynna æt Grendle: ā mæg god wyrcan
932 "wunder æfter wundre, wuldres hyrde!
933 "Þæt wæs ungeāra, þæt ic ǣnigra mē
934 "wēana ne wēnde tō wīdan feore
935 "bōte gebīdan þonne blōde fāh
936 "hūsa sēlest heoro-drēorig stōd;
937 "wēa wīd-scofen witena gehwylcne
938 "þāra þe ne wēndon, þæt hīe wīde-ferhð
939 "lēoda land-geweorc lāðum beweredon
940 "scuccum and scinnum. Nū scealc hafað
941 "þurh drihtnes miht dǣd gefremede,
942 "þē wē ealle ǣr ne meahton
943 "snyttrum besyrwan. Hwæt! þæt secgan mæg
944 "efne swā hwylc mægða, swā þone magan cende
945 "æfter gum-cynnum, gyf hēo gȳt lyfað,
946 "þæt hyre eald-metod ēste wǣre
947 "bearn-gebyrdo. Nū ic Bēowulf
948 "þec, secg betsta, mē for sunu wylle
949 "frēogan on ferhðe; heald forð tela
950 "nīwe sibbe. Ne bið þē nǣnigra gād
951 "worolde wilna, þē ic geweald hæbbe.
952 "Ful-oft ic for lǣssan lēan teohhode
953 "hord-weorðunge hnāhran rince,
954 "sǣmran æt sæcce. Þū þē self hafast
955 "dǣdum gefremed, þæt þīn dōm lyfað
956 "āwa tō aldre. Alwalda þec
957 "gōde forgylde, swā hē nū gȳt dyde!"
958 Bēowulf maðelode, bearn Ecgþēowes:
959 "Wē þæt ellen-weorc ēstum miclum,
960 "feohtan fremedon, frēcne genēðdon
961 "eafoð uncūðes; ūðe ic swīðor,
962 "þæt þū hinc selfne gesēon mōste,
963 "fēond on frætewum fyl-wērigne!
964 "Ic hine hrædlīce heardan clammum
965 "on wæl-bedde wrīðan þōhte,
966 "þæt hē for mund-gripe mīnum scolde
967 "licgean līf-bysig, būtan his līc swice;
968 "ic hine ne mihte, þā metod nolde,
969 "ganges getwǣman, nō ic him þæs georne ætfealh,
970 "feorh-genīðlan; wæs tō fore-mihtig
971 "fēond on fēðe. Hwæðere hē his folme forlēt
972 "tō līf-wraðe lāst weardian,
973 "earm and eaxle; nō þǣr ǣnige swā þēah
974 "fēa-sceaft guma frōfre gebohte:
975 "nō þȳ leng leofað lāð-getēona
976 "synnum geswenced, ac hyne sār hafað
977 "in nȳd-gripe nearwe befongen,
978 "balwon bendum: þǣr ābīdan sceal
979 "maga māne fāh miclan dōmes,
980 "hū him scīr metod scrīfan wille."
981 Þā wæs swīgra secg, sunu Ecglāfes,
982 on gylp-sprǣce gūð-geweorca,
983 siððan æðelingas eorles cræfte
984 ofer hēahne hrōf hand scēawedon,
985 fēondes fingras, foran ǣghwylc;
986 wæs stēde nægla gehwylc, stȳle gelīcost,
987 hǣðenes hand-sporu hilde-rinces
988 egle unhēoru; ǣg-hwylc gecwæð,
989 þæt him heardra nān hrīnan wolde
990 īren ǣr-gōd, þæt þæs āhlǣcan
991 blōdge beadu-folme onberan wolde.
992 Þā wæs hāten hreðe Heort innan-weard
993 folmum gefrætwod: fela þǣra wæs
994 wera and wīfa, þē þæt wīn-reced,
995 gest-sele gyredon. Gold-fāg scinon
996 web æfter wāgum, wundor-sīona fela
997 secga gehwylcum þāra þe on swylc starað
998 Wæs þæt beorhte bold tōbrocen swīðe
999 eal inne-weard īren-bendum fæst,
1000 heorras tōhlidene; hrōf āna genæs
1001 ealles ansund, þā se āglǣca
1002 fyren-dǣdum fāg on flēam gewand,
1003 aldres or-wēna. Nō þæt ȳðe byð
1004 tō beflēonne (fremme sē þe wille!)
1005 ac gesacan sceal sāwl-berendra
1006 nȳde genȳdde niðða bearna
1007 grund-būendra gearwe stōwe,
1008 þǣr his līc-homa leger-bedde fæst
1009 swefeð æfter symle. Þā wæs sǣl and mǣl,
1010 þæt tō healle gang Healfdenes sunu;
1011 wolde self cyning symbel þicgan.
1012 Ne gefrægen ic þā mǣgðe māran weorode
1013 ymb hyra sinc-gyfan sēl gebǣran.
1014 Bugon þā tō bence blǣd-āgende,
1015 fylle gefǣgon. Fægere geþǣgon
1016 medo-ful manig māgas þāra
1017 swīð-hicgende on sele þām hēan,
1018 Hrōðgār and Hrōðulf. Heorot innan wæs
1019 frēondum āfylled; nalles fācen-stafas
1020 Þēod-Scyldingas þenden fremedon.
1021 Forgeaf þā Bēowulfe bearn Healfdenes
1022 segen gyldenne sigores tō lēane,
1023 hroden hilte-cumbor, helm and byrnan;
1024 mǣre māððum-sweord manige gesāwon
1025 beforan beorn beran. Bēowulf geþah
1026 ful on flette; nō hē þǣre feoh-gyfte
1027 for scēotendum scamigan þorfte,
1028 ne gefrægn ic frēondlīcor fēower mādmas
1029 golde gegyrede gum-manna fela
1030 in ealo-bence ōðrum gesellan.
1031 Ymb þæs helmes hrōf hēafod-beorge
1032 wīrum bewunden walan ūtan hēold,
1033 þæt him fēla lāfe frēcne ne meahton
1034 scūr-heard sceððan, þonne scyld-freca
1035 ongēan gramum gangan scolde.
1036 Heht þā eorla hlēo eahta mēaras,
1037 fǣted-hlēore, on flet tēon
1038 in under eoderas; þāra ānum stōd
1039 sadol searwum fāh since gewurðad,
1040 þæt wæs hilde-setl hēah-cyninges,
1041 þonne sweorda gelāc sunu Healfdenes
1042 efnan wolde; nǣfre on ōre læg
1043 wīd-cūðes wīg, þonne walu fēollon.
1044 And þā Bēowulfe bēga gehwæðres
1045 eodor Ingwina onweald getēah,
1046 wicga and wǣpna; hēt hine wēl brūcan.
1048 hord-weard hæleða heaðo-rǣsas geald
1049 mēarum and mādmum, swā hȳ nǣfre man lyhð,
1050 sē þe secgan wile sōð æfter rihte.
1051 Þā gȳt ǣghwylcum eorla drihten
1052 þāra þe mid Bēowulfe brim-lāde tēah,
1053 on þǣre medu-bence māððum gesealde,
1054 yrfe-lāfe, and þone ǣnne heht
1055 golde forgyldan, þone þe Grendel ǣr
1056 māne ācwealde, swā hē hyra mā wolde,
1057 nefne him wītig god wyrd forstōde
1058 and þæs mannes mōd: metod eallum wēold
1059 gumena cynnes, swā hē nū gīt dēð;
1060 forþan bið andgit ǣghwǣr sēlest,
1061 ferhðes fore-þanc! fela sceal gebīdan
1062 lēofes and lāðes, sē þe longe hēr
1063 on þyssum win-dagum worolde brūceð.
1064 Þǣr wæs sang and swēg samod ætgædere
1065 fore Healfdenes hilde-wīsan,
1066 gomen-wudu grēted, gid oft wrecen,
1067 þonne heal-gamen Hrōðgāres scop
1068 æfter medo-bence mǣnan scolde
1069 Finnes eaferum, þā hīe se fǣr begeat:
1070 "Hæleð Healfdenes, Hnæf Scyldinga,
1071 "in Fr..es wæle feallan scolde.
1072 "Nē hūru Hildeburh herian þorfte
1073 "Eotena trēowe: unsynnum wearð
1074 "beloren lēofum æt þām lind-plegan
1075 "bearnum and brōðrum; hīe on gebyrd hruron
1076 "gāre wunde; þæt wæs geōmuru ides.
1077 "Nalles hōlinga Hōces dōhtor
1078 "meotod-sceaft bemearn, syððan morgen cōm,
1079 "þā hēo under swegle gesēon meahte
1080 "morðor-bealo māga, þǣr hēo ǣr mǣste hēold
1081 "worolde wynne: wīg ealle fornam
1082 "Finnes þegnas, nemne fēaum ānum,
1083 "þæt hē ne mehte on þǣm meðel-stede
1084 "wīg Hengeste wiht gefeohtan,
1085 "nē þā wēa-lāfe wīge forþringan
1086 "þōodnes þegne; ac hig him geþingo budon,
1087 "þæt hīe him ōðer flet eal gerȳmdon,
1088 "healle and hēah-setl, þæt hīe healfre geweald
1089 "wið Eotena bearn āgan mōston,
1090 "and æt feoh-gyftum Folcwaldan sunu
1091 "dōgra gehwylce Dene weorðode,
1092 "Hengestes hēap hringum wenede,
1093 "efne swā swīðe sinc-gestrēonum
1094 "fǣttan goldes, swā hē Frēsena cyn
1095 "on bēor-sele byldan wolde.
1096 "Þā hīe getruwedon on twā healfa
1097 "fæste frioðu-wǣre; Fin Hengeste
1098 "elne unflitme āðum benemde,
1099 "þæt hē þā wēa-lāfe weotena dōme
1100 "ārum heolde, þæt þǣr ǣnig mon
1101 "wordum nē worcum wǣre ne brǣce,
1102 "nē þurh inwit-searo ǣfre gemǣnden,
1103 "þēah hīe hira bēag-gyfan banan folgedon
1104 "þēoden-lēase, þā him swā geþearfod wæs:
1105 "gyf þonne Frȳsna hwylc frēcnan sprǣce
1106 "þæs morðor-hetes myndgiend wǣre,
1107 "þonne hit sweordes ecg syððan scolde.
1108 "Āð wæs geæfned and icge gold
1109 "āhæfen of horde. Here-Scyldinga
1110 "betst beado-rinca wæs on bǣl gearu;
1111 "æt þǣm āde wæs ēð-gesȳne
1112 "swāt-fāh syrce, swȳn eal-gylden,
1113 "eofer īren-heard, æðeling manig
1114 "wundum āwyrded; sume on wæle crungon.
1115 "Hēt þā Hildeburh æt Hnæfes āde
1116 "hire selfre sunu sweoloðe befæstan,
1117 "bān-fatu bærnan and on bǣl dōn.
1118 "Earme on eaxle ides gnornode,
1119 "geōmrode giddum; gūð-rinc āstāh.
1120 "Wand tō wolcnum wæl-fȳra mǣst,
1121 "hlynode for hlāwe; hafelan multon,
1122 "ben-geato burston, þonne blōd ætspranc
1123 "lāð-bite līces. Līg ealle forswealg,
1124 "gǣsta gīfrost, þāra þe þǣr gūð fornam
1125 "bēga folces; wæs hira blǣd scacen.
1126 "Gewiton him þā wīgend wīca nēosian,
1127 "frēondum befeallen Frȳsland gesēon,
1128 "hāmas and hēa-burh. Hengest þā gȳt
1129 "wæl-fāgne winter wunode mid Finne
1130 "ealles unhlitme; eard gemunde,
1131 "þēah þe hē ne meahte on mere drīfan
1132 "hringed-stefnan; holm storme wēol,
1133 "won wið winde; winter ȳðe belēac
1134 "īs-gebinde oð þæt ōðer cōm
1135 "geār in geardas, swā nū gȳt dēð,
1136 "þā þe syngales sēle bewitiað,
1137 "wuldor-torhtan weder. Þā wæs winter scacen,
1138 "fæger foldan bearm; fundode wrecca,
1139 "gist of geardum; hē tō gyrn-wræce
1140 "swīðor þōhte, þonne tō sǣ-lāde,
1141 "gif hē torn-gemōt þurhtēon mihte,
1142 "þæt hē Eotena bearn inne gemunde.
1143 "Swā hē ne forwyrnde worold-rǣdenne,
1144 "þonne him Hūnlāfing hilde-lēoman,
1145 "billa sēlest, on bearm dyde:
1146 "þæs wǣron mid Eotenum ecge cūðe.
1147 "Swylce ferhð-frecan Fin eft begeat
1148 "sweord-bealo slīðen æt his selfes hām,
1149 "siððan grimne gripe Gūðlaf ond Ōslāf
1150 "æfter sǣ-siðe sorge mǣndon,
1151 "ætwiton wēana dǣl; ne meahte wǣfre mōd
1152 "forhabban in hreðre. Þā wæs heal hroden
1153 "fēonda fēorum, swilce Fin slægen,
1154 "cyning on corðre, and sēo cwēn numen.
1155 "Scēotend Scyldinga tō scypum feredon
1156 "eal in-gesteald eorð-cyninges,
1157 "swylce hīe æt Finnes hām findan meahton
1158 "sigla searo-gimma. Hīe on sǣ-lāde
1159 "drihtlīce wīf tō Denum feredon,
1160 "lǣddon tō lēodum." Lēoð wæs āsungen,
1161 glēo-mannes gyd. Gamen eft āstāh,
1162 beorhtode benc-swēg, byrelas sealdon
1163 wīn of wunder-fatum. Þā cwōm Wealhþēo forð
1164 gān under gyldnum bēage, þǣr þā gōdan twēgen
1165 sǣton suhter-gefæderan; þā gȳt wæs hiera sib ætgædere
1166 ǣghwylc ōðrum trȳwe. Swylce þǣr Unferð þyle
1167 æt fōtum sæt frēan Scyldinga: gehwylc hiora his ferhðe trēowde,
1168 þæt hē hæfde mōd micel, þēah þe hē his māgum nǣre
1169 ārfæst æt ecga gelācum. Spræc þā ides Scyldinga:
1170 "Onfōh þissum fulle, frēo-drihten mīn,
1171 "sinces brytta; þū on sǣlum wes,
1172 "gold-wine gumena, and tō Gēatum sprec
1173 "mildum wordum! Swā sceal man dōn.
1174 "Bēo wið Gēatas glæd, geofena gemyndig;
1175 "nēan and feorran þū nū friðu hafast.
1176 "Mē man sægde, þæt þū þē for sunu wolde
1177 "here-rinc habban. Heorot is gefǣlsod,
1178 "bēah-sele beorhta; brūc þenden þū mōte
1179 "manigra mēda and þīnum māgum lǣf
1180 "folc and rīce, þonne þū forð scyle
1181 "metod-sceaft sēon. Ic mīnne can
1182 "glædne Hrōðulf, þæt hē þā geogoðe wile
1183 "ārum healdan, gyf þū ǣr þonne hē,
1184 "wine Scildinga, worold oflǣtest;
1185 "wēne ic, þæt hē mid gōde gyldan wille
1186 "uncran eaferan, gif hē þæt eal gemon,
1187 "hwæt wit tō willan and tō worð-myndum
1188 "umbor wesendum ǣr ārna gefremedon."
1189 Hwearf þā bī bence, þǣr hyre byre wǣron,
1190 Hrēðrīc and Hrōðmund, and hæleða bearn,
1191 giogoð ætgædere; þǣr se gōda sæt
1192 Bēowulf Gēata be þǣm gebrōðrum twǣm.
1193 Him wæs ful boren and frēond-laðu
1194 wordum bewægned and wunden gold
1195 ēstum geēawed, earm-hrēade twā,
1196 hrægl and hringas, heals-bēaga mǣst
1197 þāra þe ic on foldan gefrægen hæbbe.
1198 Nǣnigne ic under swegle sēlran hȳrde
1199 hord-māððum hæleða, syððan Hāma ætwæg
1200 tō þǣre byrhtan byrig Brōsinga mene,
1201 sigle and sinc-fæt, searo-nīðas fealh
1202 Eormenrīces, gecēas ēcne rǣd.
1203 Þone hring hæfde Higelāc Gēata,
1204 nefa Swertinges, nȳhstan sīðe,
1205 siððan hē under segne sinc ealgode,
1206 wæl-rēaf werede; hyne Wyrd fornam,
1207 syððan hē for wlenco wēan āhsode,
1208 fǣhðe tō Frȳsum; hē þā frætwe wæg,
1209 eorclan-stānas ofer ȳða ful,
1210 rīce þēoden, hē under rande gecranc;
1211 gehwearf þā in Francna fæðm feorh cyninges,
1212 brēost-gewǣdu and se bēah somod:
1213 wyrsan wīg-frecan wæl rēafedon
1214 æfter gūð-sceare, Gēata lēode
1215 hreā-wīc hēoldon. Heal swēge onfēng.
1216 Wealhþēo maðelode, hēo fore þǣm werede spræc:
1217 "Brūc þisses bēages, Bēowulf, lēofa
1218 "hyse, mid hǣle, and þisses hrægles nēot
1219 "þēod-gestrēona, and geþēoh tela,
1220 "cen þec mid cræfte and þyssum cnyhtum wes
1221 "lāra līðe! ic þē þæs lēan geman.
1222 "Hafast þū gefēred, þæt þē feor and nēah
1223 "ealne wīde-ferhð weras ehtigað,
1224 "efne swā sīde swā sǣ bebūgeð
1225 "windige weallas. Wes, þenden þū lifige,
1226 "æðeling ēadig! ic þē an tela
1227 "sinc-gestrēona. Bēo þū suna mīnum
1228 "dǣdum gedēfe drēam healdende!
1229 "Hēr is ǣghwylc eorl ōðrum getrȳwe,
1230 "mōdes milde, man-drihtne hold,
1231 "þegnas syndon geþwǣre, þēod eal gearo:
1232 "druncne dryht-guman, dōð swā ic bidde!"
1233 Ēode þā tō setle. Þǣr wæs symbla cyst,
1234 druncon wīn weras: wyrd ne cūðon,
1235 geō-sceaft grimme, swā hit āgangen wearð
1236 eorla manegum, syððan ǣfen cwōm
1237 and him Hrōðgār gewāt tō hofe sīnum,
1238 rīce tō ræste. Reced weardode
1239 unrīm eorla, swā hīe oft ǣr dydon:
1240 benc-þelu beredon, hit geond-brǣded wearð
1241 beddum and bolstrum. Bēor-scealca sum
1242 fūs and fǣge flet-ræste gebēag.
1243 Setton him tō hēafdum hilde-randas,
1244 bord-wudu beorhtan; þǣr on bence wæs
1246 heaðo-stēapa helm, hringed byrne,
1247 þrec-wudu þrymlīc. Wæs þēaw hyra,
1248 þæt hīe oft wǣron an wīg gearwe,
1249 gē æt hām gē on herge, gē gehwæðer þāra
1250 efne swylce mǣla, swylce hira man-dryhtne
1251 þearf gesǣlde; wæs sēo þēod tilu.
1252 Sigon þā tō slǣpe. Sum sāre angeald
1253 ǣfen-ræste, swā him ful-oft gelamp,
1254 siððan gold-sele Grendel warode,
1255 unriht æfnde, oð þæt ende becwōm,
1256 swylt æfter synnum. Þæt gesȳne wearð,
1257 wīd-cūð werum, þætte wrecend þā gȳt
1258 lifde æfter lāðum, lange þrāge
1259 æfter gūð-ceare; Grendles mōdor,
1260 ides āglǣc-wīf yrmðe gemunde,
1261 sē þe wæter-egesan wunian scolde,
1262 cealde strēamas, siððan Cain wearð
1263 tō ecg-banan āngan brēðer,
1264 fæderen-mǣge; hē þā fāg gewāt,
1265 morðre gemearcod man-drēam flēon,
1266 wēsten warode. Þanon wōc fela
1267 geōsceaft-gāsta; wæs þǣra Grendel sum,
1268 heoro-wearh hetelīc, sē æt Heorote fand
1269 wæccendne wer wīges bīdan,
1270 þǣr him āglǣca æt-grǣpe wearð;
1271 hwæðre hē gemunde mægenes strenge,
1272 gim-fæste gife, þē him god sealde,
1273 and him tō anwaldan āre gelȳfde,
1274 frōfre and fultum: þȳ hē þone fēond ofercwōm,
1275 gehnǣgde helle gāst: þā hē hēan gewāt,
1276 drēame bedǣled dēað-wīc sēon,
1277 man-cynnes fēond. And his mōdor þā gȳt
1278 gīfre and galg-mōd gegān wolde
1279 sorh-fulne sīð, suna dēað wrecan.
1280 Cōm þā tō Heorote, þǣr Hring-Dene
1281 geond þæt sæld swǣfun. Þā þǣr sōna wearð
1282 ed-hwyrft eorlum, siððan inne fealh
1283 Grendles mōdor; wæs se gryre lǣssa
1284 efne swā micle, swā bið mægða cræft,
1285 wīg-gryre wīfes be wǣpned-men,
1286 þonne heoru bunden, hamere geþuren,
1287 sweord swāte fāh swīn ofer helme,
1288 ecgum dyhtig andweard scireð.
1289 Þā wæs on healle heard-ecg togen,
1290 sweord ofer setlum, sīd-rand manig
1291 hafen handa fæst; helm ne gemunde,
1292 byrnan sīde, þe hine se brōga angeat.
1293 Hēo wæs on ofste, wolde ūt þanon
1294 fēore beorgan, þā hēo onfunden wæs;
1295 hraðe hēo æðelinga ānne hæfde
1296 fæste befangen, þā hēo tō fenne gang;
1297 sē wæs Hrōðgāre hæleða lēofost
1298 on gesīðes hād be sǣm tweonum,
1299 rīce rand-wiga, þone þe hēo on ræste ābrēat,
1300 blǣd-fæstne beorn. Næs Bēowulf þǣr,
1301 ac wæs ōðer in ǣr geteohhod
1302 æfter māððum-gife mǣrum Gēate.
1303 Hrēam wearð on Heorote. Hēo under heolfre genam
1304 cūðe folme; cearu wæs genīwod
1305 geworden in wīcum: ne wæs þæt gewrixle til,
1306 þæt hīe on bā healfa bicgan scoldon
1307 frēonda fēorum. Þā wæs frōd cyning,
1308 hār hilde-rinc, on hrēon mōde,
1309 syððan hē aldor-þegn unlyfigendne,
1310 þone dēorestan dēadne wisse.
1311 Hraðe wæs tō būre Bēowulf fetod,
1312 sigor-ēadig secg. Samod ǣr-dæge
1313 ēode eorla sum, æðele cempa
1314 self mid gesīðum, þǣr se snottra bād,
1315 hwæðre him al-walda ǣfre wille
1316 æfter wēa-spelle wyrpe gefremman.
1317 Gang þā æfter flōre fyrd-wyrðe man
1318 mid his hand-scale (heal-wudu dynede)
1319 þæt hē þone wīsan wordum hnǣgde
1320 frēan Ingwina; frægn gif him wǣre
1321 æfter nēod-laðu niht getǣse.
1322 Hrōðgār maðelode, helm Scildinga:
1323 "Ne frīn þū æfter sǣlum! Sorh is genīwod
1324 "Denigea lēodum. Dēad is Æsc-here,
1325 "Yrmenlāfes yldra brōðor,
1326 "mīn rūn-wita and mīn rǣd-bora,
1327 "eaxl-gestealla, þonne wē on orlege
1328 "hafelan weredon, þonne hniton fēðan,
1329 "eoferas cnysedan; swylc scolde eorl wesan
1330 "æðeling ǣr-gōd, swylc Æsc-here wæs.
1331 "Wearð him on Heorote tō hand-banan
1332 "wæl-gǣst wǣfre; ic ne wāt hwæder
1333 "atol ǣse wlanc eft-sīðas tēah,
1334 "fylle gefrǣgnod. Hēo þā fǣhðe wræc,
1335 "þē þū gystran niht Grendel cwealdest
1336 "þurh hǣstne hād heardum clammum,
1337 "forþan hē tō lange lēode mīne
1338 "wanode and wyrde. Hē æt wīge gecrang
1339 "ealdres scyldig, and nū ōðer cwōm
1340 "mihtig mān-scaða, wolde hyre mǣg wrecan,
1341 "gē feor hafað fǣhðe gestǣled,
1342 "þæs þe þincean mæg þegne monegum,
1343 "sē þe æfter sinc-gyfan on sefan grēoteð,
1344 "hreðer-bealo hearde; nū sēo hand ligeð,
1345 "sē þe ēow wēl-hwylcra wilna dohte.
1346 "Ic þæt lond-būend lēode mīne
1347 "sele-rǣdende secgan hȳrde,
1348 "þæt hīe gesāwon swylce twēgen
1349 "micle mearc-stapan mōras healdan,
1350 "ellor-gǣstas: þǣra ōðer wæs,
1351 "þæs þe hīe gewislīcost gewitan meahton,
1352 "idese onlīcnes, ōðer earm-sceapen
1353 "on weres wæstmum wræc-lāstas træd,
1354 "næfne hē wæs māra þonne ǣnig man ōðer,
1355 "þone on geār-dagum Grendel nemdon
1356 "fold-būende: nō hīe fæder cunnon,
1357 "hwæðer him ǣnig wæs ǣr ācenned
1358 "dyrnra gāsta. Hīe dȳgel lond
1359 "warigeað, wulf-hleoðu, windige næssas,
1360 "frēcne fen-gelād, þǣr fyrgen-strēam
1361 "under næssa genipu niðer gewīteð,
1362 "flōd under foldan; nis þæt feor heonon
1363 "mīl-gemearces, þæt se mere standeð,
1364 "ofer þǣm hongiað hrīmge bearwas,
1365 "wudu wyrtum fæst, wæter oferhelmað.
1366 "Þǣr mæg nihta gehwǣm nīð-wundor sēon,
1367 "fȳr on flōde; nō þæs frōd leofað
1368 "gumena bearna, þæt þone grund wite;
1369 "þēah þe hǣð-stapa hundum geswenced,
1370 "heorot hornum trum holt-wudu sēce,
1371 "feorran geflȳmed, ǣr hē feorh seleð,
1372 "aldor on ōfre, ǣr hē in wille,
1373 "hafelan hȳdan. Nis þæt hēoru stōw:
1374 "þonon ȳð-geblond up āstīgeð
1375 "won tō wolcnum, þonne wind styreð
1376 "lāð gewidru, oð þæt lyft drysmað,
1377 "roderas rēotað. Nū is rǣd gelang
1378 "eft æt þē ānum! Eard gīt ne const,
1379 "frēcne stōwe, þǣr þū findan miht
1380 "sinnigne secg: sēc gif þū dyrre!
1381 "Ic þē þā fǣhðe fēo lēanige,
1382 "eald-gestrēonum, swā ic ǣr dyde,
1383 "wundnum golde, gyf þū on weg cymest."
1384 Bēowulf maðelode, bearn Ecgþēowes:
1385 "Ne sorga, snotor guma! sēlre bið ǣghwǣm,
1386 "þæt hē his frēond wrece, þonne hē fela murne;
1387 "ūre ǣghwylc sceal ende gebīdan
1388 "worolde līfes; wyrce sē þe mōte
1389 "dōmes ǣr dēaðe! þæt bið driht-guman
1390 "unlifgendum æfter sēlest.
1391 "Ārīs, rīces weard; uton hraðe fēran,
1392 "Grendles māgan gang scēawigan!
1393 "Ic hit þē gehāte: nō hē on helm losað,
1394 "nē on foldan fæðm, nē on fyrgen-holt,
1395 "nē on gyfenes grund, gā þǣr hē wille.
1396 "Þȳs dōgor þū geþyld hafa
1397 "wēana gehwylces, swā ic þē wēne tō!"
1398 Āhlēop þā se gomela, gode þancode,
1399 mihtigan drihtne, þæs se man gespræc.
1400 Þā wæs Hrōðgāre hors gebǣted,
1401 wicg wunden-feax. Wīsa fengel
1402 geatolīc gengde; gum-fēða stōp
1403 lind-hæbbendra. Lāstas wǣron
1404 æfter wald-swaðum wīde gesȳne,
1405 gang ofer grundas; gegnum fōr þā
1406 ofer myrcan mōr, mago-þegna bær
1407 þone sēlestan sāwol-lēasne,
1408 þāra þe mid Hrōðgāre hām eahtode.
1409 Ofer-ēode þā æðelinga bearn
1410 stēap stān-hliðo, stīge nearwe,
1411 enge ān-paðas, un-cūð gelād,
1412 neowle næssas, nicor-hūsa fela;
1413 hē fēara sum beforan gengde
1414 wīsra monna, wong scēawian,
1415 oð þæt hē fǣringa fyrgen-bēamas
1416 ofer hārne stān hleonian funde,
1417 wyn-lēasne wudu; wæter under stōd
1418 drēorig and gedrēfed. Denum eallum wæs,
1419 winum Scyldinga, weorce on mōde,
1420 tō geþolianne þegne monegum,
1421 oncȳð eorla gehwǣm, syððan Æsc-heres
1422 on þām holm-clife hafelan mētton.
1423 Flōd blōde wēol (folc tō sǣgon)
1424 hātan heolfre. Horn stundum song
1425 fūslīc fyrd-lēoð. Fēða eal gesæt;
1426 gesāwon þā æfter wætere wyrm-cynnes fela,
1427 sellīce sǣ-dracan sund cunnian,
1428 swylce on næs-hleoðum nicras licgean,
1429 þā on undern-mǣl oft bewitigað
1430 sorh-fulne sīð on segl-rāde,
1431 wyrmas and wil-dēor; hīe on weg hruron
1432 bitere and gebolgne, bearhtm ongeāton,
1433 gūð-horn galan. Sumne Gēata lēod
1434 of flān-bogan fēores getwǣfde,
1435 ȳð-gewinnes, þæt him on aldre stōd
1436 here-strǣl hearda; hē on holme wæs
1437 sundes þē sǣnra, þē hyne swylt fornam.
1438 Hræðe wearð on ȳðum mid eofer-sprēotum
1439 heoro-hōcyhtum hearde genearwod,
1440 nīða genǣged and on næs togen
1441 wundorlīc wǣg-bora; weras scēawedon
1442 gryrelīcne gist. Gyrede hine Bēowulf
1443 eorl-gewǣdum, nalles for ealdre mearn:
1444 scolde here-byrne hondum gebrōden,
1445 sīd and searo-fāh, sund cunnian,
1446 sēo þe bān-cofan beorgan cūðe,
1447 þæt him hilde-grāp hreðre ne mihte,
1448 eorres inwit-feng, aldre gesceððan;
1449 ac se hwīta helm hafelan werede,
1450 sē þe mere-grundas mengan scolde,
1451 sēcan sund-gebland since geweorðad,
1452 befongen frēa-wrāsnum, swā hine fyrn-dagum
1453 worhte wǣpna smið, wundrum tēode,
1454 besette swīn-līcum, þæt hine syððan nō
1455 brond nē beado-mēcas bītan ne meahton.
1456 Næs þæt þonne mǣtost mægen-fultuma,
1457 þæt him on þearfe lāh þyle Hrōðgāres;
1458 wæs þǣm hæft-mēce Hrunting nama,
1459 þæt wæs ān foran eald-gestrēona;
1460 ecg wæs īren āter-tēarum fāh,
1461 āhyrded heaðo-swāte; nǣfre hit æt hilde ne swāc
1462 manna ǣngum þāra þe hit mid mundum bewand,
1463 sē þe gryre-sīðas gegān dorste,
1464 folc-stede fāra; næs þæt forma sīð,
1465 þæt hit ellen-weorc æfnan scolde.
1466 Hūru ne gemunde mago Ecglāfes
1467 eafoðes cræftig, þæt hē ǣr gespræc
1468 wīne druncen, þā hē þæs wǣpnes onlāh
1469 sēlran sweord-frecan: selfa ne dorste
1470 under ȳða gewin aldre genēðan,
1471 driht-scype drēogan; þǣr hē dōme forlēas,
1472 ellen-mǣrðum. Ne wæs þǣm ōðrum swā,
1473 syððan hē hine tō gūðe gegyred hæfde.
1474 Bēowulf maðelode, bearn Ecgþēowes:
1475 "geþenc nū, se mǣra maga Healfdenes,
1476 "snottra fengel, nū ic eom sīðes fūs,
1477 "gold-wine gumena, hwæt wit geō sprǣcon,
1478 "gif ic æt þearfe þīnre scolde
1479 "aldre linnan, þæt þū mē ā wǣre
1480 "forð-gewitenum on fæder stǣle;
1481 "wes þū mund-bora mīnum mago-þegnum,
1482 "hond-gesellum, gif mec hild nime:
1483 "swylce þū þā mādmas, þē þū mē sealdest,
1484 "Hrōðgār lēofa, Higelāce onsend.
1485 "Mæg þonne on þǣm golde ongitan Gēata dryhten,
1486 "gesēon sunu Hrēðles, þonne hē on þæt sinc starað,
1487 "þæt ic gum-cystum gōdne funde
1488 "bēaga bryttan, brēac þonne mōste.
1489 "And þū Unferð lǣt ealde lāfe,
1490 "wrǣtlīc wǣg-sweord wīd-cūðne man
1491 "heard-ecg habban; ic mē mid Hruntinge
1492 "dōm gewyrce, oððe mec dēað nimeð."
1493 Æfter þǣm wordum Weder-Gēata lēod
1494 efste mid elne, nalas andsware
1495 bīdan wolde; brim-wylm onfēng
1496 hilde-rince. Þā wæs hwīl dæges,
1497 ǣr hē þone grund-wong ongytan mehte.
1498 Sōna þæt onfunde, sē þe flōda begong
1499 heoro-gīfre behēold hund missēra,
1500 grim and grǣdig, þæt þǣr gumena sum
1501 æl-wihta eard ufan cunnode.
1502 Grāp þā tōgēanes, gūð-rinc gefēng
1503 atolan clommum; nō þȳ ǣr in gescōd
1504 hālan līce: hring ūtan ymb-bearh,
1505 þæt hēo þone fyrd-hom þurh-fōn ne mihte,
1506 locene leoðo-syrcan lāðan fingrum.
1507 Bær þā sēo brim-wylf, þā hēo tō botme cōm,
1508 hringa þengel tō hofe sīnum,
1509 swā hē ne mihte nō (hē þæs mōdig wæs)
1510 wǣpna gewealdan, ac hine wundra þæs fela
1511 swencte on sunde, sǣ-dēor monig
1512 hilde-tūxum here-syrcan bræc,
1513 ēhton āglǣcan. Þā se eorl ongeat,
1514 þæt hē in nið-sele nāt-hwylcum wæs,
1515 þǣr him nǣnig wæter wihte ne sceðede,
1516 nē him for hrōf-sele hrīnan ne mehte
1517 fǣr-gripe flōdes: fȳr-lēoht geseah,
1518 blācne lēoman beorhte scīnan.
1519 Ongeat þā se gōda grund-wyrgenne,
1520 mere-wīf mihtig; mægen-rǣs forgeaf
1521 hilde-bille, hond swenge ne oftēah,
1522 þæt hire on hafelan hring-mǣl āgōl
1523 grǣdig gūð-lēoð. Þā se gist onfand,
1524 þæt se beado-lēoma bītan nolde,
1525 aldre sceððan, ac sēo ecg geswāc
1526 þēodne æt þearfe: þolode ǣr fela
1527 hond-gemōta, helm oft gescær,
1528 fǣges fyrd-hrægl: þæt wæs forma sīð
1529 dēorum māðme, þæt his dōm ālæg.
1530 Eft wæs ān-rǣd, nalas elnes læt,
1531 mǣrða gemyndig mǣg Hygelāces;
1532 wearp þā wunden-mǣl wrǣttum gebunden
1533 yrre ōretta, þæt hit on eorðan læg,
1534 stīð and stȳl-ecg; strenge getruwode,
1535 mund-gripe mægenes. Swā sceal man dōn,
1536 þonne hē æt gūðe gegān þenceð
1537 longsumne lof, nā ymb his līf cearað.
1538 Gefēng þā be eaxle (nalas for fǣhðe mearn)
1539 Gūð-Gēata lēod Grendles mōdor;
1540 brægd þā beadwe heard, þā hē gebolgen wæs,
1541 feorh-genīðlan, þæt hēo on flet gebēah.
1542 Hēo him eft hraðe and-lēan forgeald
1543 grimman grāpum and him tōgēanes fēng;
1544 oferwearp þā wērig-mōd wigena strengest,
1545 fēðe-cempa, þæt hē on fylle wearð.
1546 Ofsæt þā þone sele-gyst and hyre seaxe getēah,
1547 brād and brūn-ecg wolde hire bearn wrecan,
1548 āngan eaferan. Him on eaxle læg
1549 brēost-net brōden; þæt gebearh fēore,
1550 wið ord and wið ecge ingang forstōd.
1551 Hæfde þā forsīðod sunu Ecgþēowes
1552 under gynne grund, Gēata cempa,
1553 nemne him heaðo-byrne helpe gefremede,
1554 here-net hearde, and hālig god
1555 gewēold wīg-sigor, wītig drihten;
1556 rodera rǣdend hit on ryht gescēd,
1557 ȳðelīce syððan hē eft āstōd.
1558 Geseah þā on searwum sige-ēadig bil,
1559 eald sweord eotenisc ecgum þȳhtig,
1560 wigena weorð-mynd: þæt wæs wǣpna cyst,
1561 būton hit wæs māre þonne ǣnig mon ōðer
1562 tō beadu-lāce ætberan meahte
1563 gōd and geatolīc gīganta geweorc.
1564 Hē gefēng þā fetel-hilt, freca Scildinga,
1565 hrēoh and heoro-grim hring-mǣl gebrægd,
1566 aldres orwēna, yrringa slōh,
1567 þæt hire wið halse heard grāpode,
1568 bān-hringas bræc, bil eal þurh-wōd
1569 fǣgne flǣsc-homan, hēo on flet gecrong;
1570 sweord wæs swātig, secg weorce gefeh.
1571 Līxte se lēoma, lēoht inne stōd,
1572 efne swā of hefene hādre scīneð
1573 rodores candel. Hē æfter recede wlāt,
1574 hwearf þā be wealle, wǣpen hafenade
1575 heard be hiltum Higelāces þegn,
1576 yrre and ān-rǣd. Næs sēo ecg fracod
1577 hilde-rince, ac hē hraðe wolde
1578 Grendle forgyldan gūð-rǣsa fela
1579 þāra þe hē geworhte tō West-Denum
1580 oftor micle þonne on ǣnne sīð,
1581 þonne hē Hrōðgāres heorð-genēatas
1582 slōh on sweofote, slǣpende fræt
1583 folces Denigea fȳf-tȳne men
1584 and ōðer swylc ūt of-ferede,
1585 lāðlīcu lāc. Hē him þæs lēan forgeald,
1586 rēðe cempa, tō þæs þe hē on ræste geseah
1587 gūð-wērigne Grendel licgan,
1588 aldor-lēasne, swā him ǣr gescōd
1589 hild æt Heorote; hrā wīde sprong,
1590 syððan hē æfter dēaðe drepe þrowade,
1591 heoro-sweng heardne, and hine þā hēafde becearf,
1592 Sōna þæt gesāwon snottre ceorlas,
1593 þā þe mid Hrōðgāre on holm wliton,
1594 þæt wæs ȳð-geblond eal gemenged,
1595 brim blōde fāh: blonden-feaxe
1596 gomele ymb gōdne ongeador sprǣcon,
1597 þæt hig þæs æðelinges eft ne wēndon,
1598 þæt hē sige-hrēðig sēcean cōme
1599 mǣrne þēoden; þā þæs monige gewearð,
1600 þæt hine sēo brim-wylf ābroten hæfde.
1601 Þā cōm nōn dæges. Næs ofgēafon
1602 hwate Scyldingas; gewāt him hām þonon
1603 gold-wine gumena. Gistas sētan,
1604 mōdes sēoce, and on mere staredon,
1605 wiston and ne wēndon, þæt hīe heora wine-drihten
1606 selfne gesāwon. Þā þæt sweord ongan
1607 æfter heaðo-swāte hilde-gicelum
1608 wīg-bil wanian; þæt wæs wundra sum,
1609 þæt hit eal gemealt īse gelīcost,
1610 þonne forstes bend fæder onlǣteð,
1611 onwindeð wæl-rāpas, sē þe geweald hafað
1612 sǣla and mǣla; þæt is sōð metod.
1613 Ne nom hē in þǣm wīcum, Weder-Gēata lēod,
1614 māðm-ǣhta mā, þēh hē þǣr monige geseah,
1615 būton þone hafelan and þā hilt somod,
1616 since fāge; sweord ǣr gemealt,
1617 forbarn brōden mǣl: wæs þæt blōd tō þæs hāt,
1618 ǣttren ellor-gǣst, sē þǣr inne swealt.
1619 Sōna wæs on sunde, sē þe ǣr æt sæcce gebād
1620 wīg-hryre wrāðra, wæter up þurh-dēaf;
1621 wǣron ȳð-gebland eal gefǣlsod,
1622 ēacne eardas, þā se ellor-gāst
1623 oflēt līf-dagas and þās lǣnan gesceaft.
1624 Cōm þā tō lande lid-manna helm
1625 swīð-mōd swymman, sǣ-lāce gefeah,
1626 mægen-byrðenne þāra þe hē him mid hæfde.
1627 Ēodon him þā tōgēanes, gode þancodon,
1628 þrȳðlīc þegna hēap, þēodnes gefēgon,
1629 þæs þe hī hyne gesundne gesēon mōston.
1630 Þā wæs of þǣm hrōran helm and byrne
1631 lungre ālȳsed: lagu drūsade,
1632 wæter under wolcnum, wæl-drēore fāg.
1633 Fērdon forð þonon fēðe-lāstum
1634 ferhðum fægne, fold-weg mǣton,
1635 cūðe strǣte; cyning-balde men
1636 from þǣm holm-clife hafelan bǣron
1637 earfoðlīce heora ǣghwæðrum
1638 fela-mōdigra: fēower scoldon
1639 on ðæm wæl-stenge weorcum geferian
1640 tō þǣm gold-sele Grendles hēafod,
1641 oð þæt semninga tō sele cōmon
1642 frome fyrd-hwate fēower-tȳne
1643 Gēata gongan; gum-dryhten mid
1644 mōdig on gemonge meodo-wongas træd.
1645 Þā cōm in gān ealdor þegna,
1646 dǣd-cēne mon dōme gewurðad,
1647 hæle hilde-dēor. Hrōðgār grētan:
1648 Þā wæs be feaxe on flet boren
1649 Grendles hēafod, þǣr guman druncon,
1650 egeslīc for eorlum and þǣre idese mid:
1651 wlite-sēon wrǣtlīc weras onsāwon.
1652 Bēowulf maðelode, bearn Ecgþēowes:
1653 "Hwæt! wē þē þās sǣ-lāc, sunu Healfdenes,
1654 "lēod Scyldinga, lustum brōhton,
1655 "tīres tō tācne, þē þū hēr tō lōcast.
1656 "Ic þæt unsōfte ealdre gedīgde:
1657 "wigge under wætere weorc genēðde
1658 "earfoðlīce, æt-rihte wæs
1659 "gūð getwǣfed, nymðe mec god scylde.
1660 "Ne meahte ic æt hilde mid Hruntinge
1661 "wiht gewyrcan, þēah þæt wǣpen duge,
1662 "ac mē geūðe ylda waldend,
1663 "þæt ic on wāge geseah wlitig hangian
1664 "eald sweord ēacen (oftost wīsode
1665 "winigea lēasum) þæt ic þȳ wǣpne gebrǣ.
1666 "Ofslōh þā æt þǣre sæcce (þā mē sǣl āgeald)
1667 "hūses hyrdas. Þā þæt hilde-bil
1668 "forbarn, brogden mǣl, swā þæt blōd gesprang,
1669 "hātost heaðo-swāta: ic þæt hilt þanan
1670 "fēondum ætferede; fyren-dǣda wræc,
1671 "dēað-cwealm Denigea, swā hit gedēfe wæs.
1672 "Ic hit þē þonne gehāte, þæt þū on Heorote mōst
1673 "sorh-lēas swefan mid þīnra secga gedryht,
1674 "and þegna gehwylc þīnra lēoda,
1675 "duguðe and iogoðe, þæt þū him ondrǣdan ne þearft,
1676 "þēoden Scyldinga, on þā healfe,
1677 "aldor-bealu eorlum, swā þū ǣr dydest."
1678 Þā wæs gylden hilt gamelum rince.
1679 hārum hild-fruman, on hand gyfen,
1680 enta ǣr-geweorc, hit on ǣht gehwearf
1681 æfter dēofla hryre Denigea frēan,
1682 wundor-smiða geweorc, and þā þās worold ofgeaf
1683 grom-heort guma, godes andsaca,
1684 morðres scyldig, and his mōdor ēac;
1685 on geweald gehwearf worold-cyninga
1686 þǣm sēlestan be sǣm twēonum
1687 þāra þe on Sceden-igge sceattas dǣlde.
1688 Hrōðgār maðelode, hylt scēawode,
1689 ealde lāfe, on þǣm wæs ōr writen
1690 fyrn-gewinnes: syððan flōd ofslōh,
1691 gifen gēotende, gīganta cyn,
1692 frēcne gefērdon: þæt wæs fremde þēod
1693 ēcean dryhtne, him þæs ende-lēan
1694 þurh wæteres wylm waldend sealde.
1695 Swā wæs on þǣm scennum scīran goldes
1696 þurh rūn-stafas rihte gemearcod,
1697 geseted and gesǣd, hwām þæt sweord geworht,
1699 wreoðen-hilt and wyrm-fāh. þā se wīsa spræc
1700 sunu Healfdenes (swīgedon ealle):
1701 "Þæt lā mæg secgan, sē þe sōð and riht
1702 "fremeð on folce, (feor eal gemon
1703 "eald ēðel-weard), þæt þes eorl wǣre
1704 "geboren betera! Blǣd is ārǣred
1705 "geond wīd-wegas, wine mīn Bēowulf,
1706 "þīn ofer þēoda gehwylce. Eal þū hit geþyldum healdest,
1707 "mægen mid mōdes snyttrum. Ic þē sceal mīne gelǣstan
1708 "frēode, swā wit furðum sprǣcon; þū scealt tō frōfre weorðan
1709 "eal lang-twidig lēodum þīnum,
1710 "hæleðum tō helpe. Ne wearð Heremōd swā
1711 "eaforum Ecgwelan, Ār-Scyldingum;
1712 "ne gewēox hē him tō willan, ac tō wæl-fealle
1713 "and tō dēað-cwalum Deniga lēodum;
1714 "brēat bolgen-mōd bēod-genēatas,
1715 "eaxl-gesteallan, oð þæt hē āna hwearf,
1716 "mǣre þēoden. mon-drēamum from:
1717 "þēah þe hine mihtig god mægenes wynnum,
1718 "eafeðum stēpte, ofer ealle men
1719 "forð gefremede, hwæðere him on ferhðe grēow
1720 "brēost-hord blōd-rēow: nallas bēagas geaf
1721 "Denum æfter dōme; drēam-lēas gebād,
1722 "þæt hē þæs gewinnes weorc þrowade,
1723 "lēod-bealo longsum. Þū þē lǣr be þon,
1724 "gum-cyste ongit! ic þis gid be þē
1725 "āwræc wintrum frōd. Wundor is tō secganne,
1726 "hū mihtig god manna cynne
1727 "þurh sīdne sefan snyttru bryttað,
1728 "eard and eorl-scipe, hē āh ealra geweald.
1729 "Hwīlum hē on lufan lǣteð hworfan
1730 "monnes mōd-geþonc mǣran cynnes,
1731 "seleð him on ēðle eorðan wynne,
1732 "tō healdanne hlēo-burh wera,
1733 "gedēð him swā gewealdene worolde dǣlas,
1734 "sīde rīce, þæt hē his selfa ne mæg
1735 "for his un-snyttrum ende geþencean;
1736 "wunað hē on wiste, nō hine wiht dweleð,
1737 "ādl nē yldo, nē him inwit-sorh
1738 "on sefan sweorceð, nē gesacu ōhwǣr,
1739 "ecg-hete ēoweð, ac him eal worold
1740 "wendeð on willan; hē þæt wyrse ne con,
1741 "oð þæt him on innan ofer-hygda dǣl
1742 "weaxeð and wridað, þonne se weard swefeð,
1743 "sāwele hyrde: bið se slǣp tō fæst,
1744 "bisgum gebunden, bona swīðe nēah,
1745 "sē þe of flān-bogan fyrenum scēoteð.
1746 "Þonne bið on hreðre under helm drepen
1747 "biteran strǣle: him bebeorgan ne con
1748 "wom wundor-bebodum wergan gāstes;
1749 "þinceð him tō lȳtel, þæt hē tō lange hēold,
1750 "gȳtsað grom-hȳdig, nallas on gylp seleð
1751 "fǣtte bēagas and hē þā forð-gesceaft
1752 "forgyteð and forgȳmeð, þæs þe him ǣr god sealde
1753 "wuldres waldend, weorð-mynda dǣl.
1754 "Hit on ende-stæf eft gelimpeð,
1755 "þæt se līc-homa lǣne gedrēoseð,
1756 "fǣge gefealleð; fēhð ōðer tō,
1757 "sē þe unmurnlīce mādmas dǣleð,
1758 "eorles ǣr-gestrēon, egesan ne gȳmeð.
1759 "Bebeorh þē þone bealo-nīð, Bēowulf lēofa,
1760 "secg se betsta, and þē þæt sēlre gecēos,
1761 "ēce rǣdas; oferhȳda ne gȳm,
1762 "mǣre cempa! Nū is þīnes mægnes blǣd
1763 "āne hwīle; eft sōna bið,
1764 "þæt þec ādl oððe ecg eafoðes getwǣfeð,
1765 "oððe fȳres feng oððe flōdes wylm,
1766 "oððe gripe mēces oððe gāres fliht,
1767 "oððe atol yldo, oððe ēagena bearhtm
1768 "forsiteð and forsworceð; semninga bið,
1769 "þæt þec, dryht-guma, dēað oferswȳðeð.
1770 "Swā ic Hring-Dena hund missēra
1771 "wēold under wolcnum, and hig wigge belēac
1772 "manigum mǣgða geond þysne middan-geard,
1773 "æscum and ecgum, þæt ic mē ǣnigne
1774 "under swegles begong gesacan ne tealde.
1775 "Hwæt! mē þæs on ēðle edwenden cwōm,
1776 "gyrn æfter gomene, seoððan Grendel wearð,
1777 "eald-gewinna, in-genga mīn:
1778 "ic þǣre sōcne singāles wæg
1779 "mōd-ceare micle. Þæs sig metode þanc,
1780 "ēcean drihtne, þæs þe ic on aldre gebād,
1781 "þæt ic on þone hafelan heoro-drēorigne
1782 "ofer eald gewin ēagum starige!
1783 "Gā nū tō setle, symbel-wynne drēoh
1784 "wīgge weorðad: unc sceal worn fela
1785 "māðma gemǣnra, siððan morgen bið."
1786 Gēat wæs glæd-mōd, gēong sōna tō,
1787 setles nēosan, swā se snottra heht.
1788 Þā wæs eft swā ǣr ellen-rōfum,
1789 flet-sittendum fægere gereorded
1790 nīowan stefne. Niht-helm geswearc
1791 deorc ofer dryht-gumum. Duguð eal ārās;
1792 wolde blonden-feax beddes nēosan,
1793 gamela Scylding. Gēat ungemetes wēl,
1794 rōfne rand-wigan restan lyste:
1795 sōna him sele-þegn sīðes wērgum,
1796 feorran-cundum forð wīsade,
1797 se for andrysnum ealle beweotede
1798 þegnes þearfe, swylce þȳ dōgore
1799 hēaðo-līðende habban scoldon.
1800 Reste hine þā rūm-heort; reced hlīfade
1801 gēap and gold-fāh, gæst inne swæf,
1802 oð þæt hrefn blaca heofones wynne
1803 blīð-heort bodode. Þā cōm beorht sunne
1804 scacan ofer grundas; scaðan ōnetton,
1805 wǣron æðelingas eft tō lēodum
1806 fūse tō farenne, wolde feor þanon
1807 cuma collen-ferhð cēoles nēosan.
1808 Heht þā se hearda Hrunting beran,
1809 sunu Ecglāfes, heht his sweord niman,
1810 lēoflīc īren; sægde him þæs lēanes þanc,
1811 cwæð hē þone gūð-wine gōdne tealde,
1812 wīg-cræftigne, nales wordum lōg
1813 mēces ecge: þæt wæs mōdig secg.
1814 And þā sīð-frome searwum gearwe
1815 wīgend wǣron, ēode weorð Denum
1816 æðeling tō yppan, þǣr se ōðer wæs
1817 hæle hilde-dēor, Hrōðgār grētte.
1818 Bēowulf maðelode, bearn Ecgþēowes:
1819 "Nū wē sǣ-līðend secgan wyllað
1820 "feorran cumene, þæt wē fundiað
1821 "Higelāc sēcan. Wǣron hēr tela
1822 "willum bewenede; þū ūs wēl dohtest.
1823 "Gif ic þonne on eorðan ōwihte mæg
1824 "þīnre mōd-lufan māran tilian,
1825 "gumena dryhten, þonne ic gȳt dyde,
1826 "gūð-geweorca ic bēo gearo sōna.
1827 "Gif ic þæt gefricge ofer flōda begang,
1828 "þæt þec ymbe-sittend egesan þȳwað,
1829 "swā þec hetende hwīlum dydon,
1830 "ic þē þūsenda þegna bringe,
1831 "hæleða tō helpe. Ic on Higelāce wāt,
1832 "Gēata dryhten, þēah þe hē geong sȳ,
1833 "folces hyrde, þæt hē mec fremman wile
1834 "wordum and worcum, þæt ic þē wēl herige,
1835 "and þē tō gēoce gār-holt bere
1836 "mægenes fultum, þǣr þē bið manna þearf;
1837 "gif him þonne Hrēðrīc tō hofum Gēata
1838 "geþingeð, þēodnes bearn, hē mæg þǣr fela
1839 "frēonda findan: feor-cȳððe bēoð
1840 "sēlran gesōhte þǣm þe him selfa dēah."
1841 Hrōðgār maðelode him on andsware:
1842 "Þē þā word-cwydas wittig drihten
1843 "on sefan sende! ne hȳrde ic snotorlīcor
1844 "on swā geongum feore guman þingian:
1845 "þū eart mægenes strang and on mōde frōd,
1846 "wīs word-cwida. Wēn ic talige,
1847 "gif þæt gegangeð, þæt þe gār nymeð,
1848 "hild heoru-grimme Hrēðles eaferan,
1849 "ādl oððe īren ealdor þīnne,
1850 "folces hyrde, and þū þīn feorh hafast,
1851 "þæt þe Sǣ-Gēatas sēlran næbben
1852 "tō gecēosenne cyning ǣnigne,
1853 "hord-weard hæleða, gif þū healdan wylt
1854 "māga rīce. Mē þīn mōd-sefa
1855 "līcað leng swā wēl, lēofa Bēowulf:
1856 "hafast þū gefēred, þæt þām folcum sceal,
1857 "Gēata lēodum and Gār-Denum
1858 "sib gemǣnum and sacu restan,
1859 "inwit-nīðas, þē hīe ǣr drugon;
1860 "wesan, þenden ic wealde wīdan rīces,
1861 "māðmas gemǣne, manig ōðerne
1862 "gōdum gegrētan ofer ganotes bæð;
1863 "sceal hring-naca ofer hēaðu bringan
1864 "lāc and luf-tācen. Ic þā lēode wāt
1865 "gē wið fēond gē wið frēond fæste geworhte
1866 "ǣghwæs untǣle ealde wīsan."
1867 Þā gīt him eorla hlēo inne gesealde,
1868 mago Healfdenes māðmas twelfe,
1869 hēt hine mid þǣm lācum lēode swǣse
1870 sēcean on gesyntum, snūde eft cuman.
1871 Gecyste þā cyning æðelum gōd,
1872 þēoden Scildinga, þegen betstan
1873 and be healse genam; hruron him tēaras,
1874 blonden-feaxum: him wæs bēga wēn,
1875 ealdum infrōdum, ōðres swīðor,
1876 þæt hī seoððan gesēon mōston
1877 mōdige on meðle. Wæs him se man tō þon lēof,
1878 þæt hē þone brēost-wylm forberan ne mehte,
1879 ac him on hreðre hyge-bendum fæst
1880 æfter dēorum men dyrne langað
1881 beorn wið blōde. Him Bēowulf þanan,
1882 gūð-rinc gold-wlanc græs-moldan træd,
1883 since hrēmig: sǣ-genga bād
1884 āgend-frēan, sē þe on ancre rād.
1885 Þā wæs on gange gifu Hrōðgāres
1886 oft geæhted: þæt wæs ān cyning
1887 ǣghwæs orleahtre, oð þæt hine yldo benam
1888 mægenes wynnum, sē þe oft manegum scōd.
1889 Cwōm þā tō flōde fela-mōdigra
1890 hæg-stealdra hēap; hring-net bǣron,
1891 locene leoðo-syrcan. Land-weard onfand
1892 eft-sīð eorla, swā hē ǣr dyde;
1893 nō hē mid hearme of hlīðes nosan
1894 gæstas grētte, ac him tōgēanes rād;
1895 cwæð þæt wilcuman Wedera lēodum
1896 scawan scīr-hame tō scipe fōron.
1897 Þā wæs on sande sǣ-gēap naca
1898 hladen here-wǣdum, hringed-stefna
1899 mēarum and māðmum: mæst hlīfade
1900 ofer Hrōðgāres hord-gestrēonum.
1901 Hē þǣm bāt-wearde bunden golde
1902 swurd gesealde, þæt hē syððan wæs
1903 on meodu-bence māðme þȳ weorðra,
1904 yrfe-lāfe. Gewāt him on ȳð-nacan,
1905 drēfan dēop wæter, Dena land ofgeaf.
1906 Þā wæs be mæste mere-hrægla sum,
1907 segl sāle fæst. Sund-wudu þunede,
1908 nō þǣr wēg-flotan wind ofer ȳðum
1909 sīðes getwǣfde; sǣ-genga fōr,
1910 flēat fāmig-heals forð ofer ȳðe,
1911 bunden-stefna ofer brim-strēamas,
1912 þæt hīe Gēata clifu ongitan meahton,
1913 cūðe næssas. Cēol up geþrang,
1914 lyft-geswenced on lande stōd.
1915 Hraðe wæs æt holme hȳð-weard gearo,
1916 sē þe ǣr lange tīd, lēofra manna
1917 fūs, æt faroðe feor wlātode;
1918 sǣlde tō sande sīd-fæðme scip
1919 oncer-bendum fæst, þȳ lǣs hym ȳða þrym
1920 wudu wynsuman forwrecan meahte.
1921 Hēt þā up beran æðelinga gestrēon,
1922 frætwe and fǣt-gold; næs him feor þanon
1923 tō gesēcanne sinces bryttan:
1924 Higelāc Hrēðling þǣr æt hām wunað,
1925 selfa mid gesīðum sǣ-wealle nēah;
1926 bold wæs betlīc, brego-rōf cyning,
1927 hēa on healle, Hygd swīðe geong,
1928 wīs, wēl-þungen, þēah þe wintra lȳt
1929 under burh-locan gebiden hæbbe
1930 Hæreðes dōhtor: næs hīo hnāh swā þēah,
1931 nē tō gnēað gifa Gēata lēodum,
1932 māðm-gestrēona. Mod Þrȳðo wæg,
1933 fremu folces cwēn, firen ondrysne:
1934 nǣnig þæt dorste dēor genēðan
1935 swǣsra gesīða, nefne sin-frēa,
1936 þæt hire an dæges ēagum starede;
1937 ac him wæl-bende weotode tealde,
1938 hand-gewriðene: hraðe seoððan wæs
1939 æfter mund-gripe mēce geþinged,
1940 þæt hit sceaðen-mǣl scȳran mōste,
1941 cwealm-bealu cȳðan. Ne bið swylc cwēnlīc þēaw
1942 idese tō efnanne, þēah þe hīo ǣnlīcu sȳ,
1943 þætte freoðu-webbe fēores onsæce
1944 æfter līge-torne lēofne mannan.
1945 Hūru þæt onhōhsnode Heminges mǣg;
1946 ealo drincende ōðer sǣdan,
1947 þæt hīo lēod-bealewa lǣs gefremede,
1948 inwit-nīða, syððan ǣrest wearð
1949 gyfen gold-hroden geongum cempan,
1950 æðelum dīore, syððan hīo Offan flet
1951 ofer fealone flōd be fæder lāre
1952 sīðe gesōhte, þǣr hīo syððan wēl
1954 līf-gesceafta lifigende brēac,
1955 hīold hēah-lufan wið hæleða brego,
1956 ealles mon-cynnes mīne gefrǣge
1957 þone sēlestan bī sǣm twēonum
1958 eormen-cynnes; forþām Offa wæs
1959 geofum and gūðum gār-cēne man,
1960 wīde geweorðod; wīsdōme hēold
1961 ēðel sīnne, þonon Ēomǣr wōc
1962 hæleðum tō helpe, Heminges mǣg,
1963 nefa Gārmundes, nīða cræftig.
1964 Gewāt him þā se hearda mid his hond-scole
1965 sylf æfter sande sǣ-wong tredan,
1966 wīde waroðas. Woruld-candel scān,
1967 sigel sūðan fūs: hī sīð drugon,
1968 elne geēodon, tō þæs þe eorla hlēo,
1969 bonan Ongenþēowes burgum on innan,
1970 geongne gūð-cyning gōdne gefrūnon
1971 hringas dǣlan. Higelāce wæs
1972 sīð Bēowulfes snūde gecȳðed,
1973 þæt þǣr on worðig wīgendra hlēo,
1974 lind-gestealla lifigende cwōm,
1975 heaðo-lāces hāl tō hofe gongan.
1976 Hraðe wæs gerȳmed, swā se rīca bebēad,
1977 fēðe-gestum flet innan-weard.
1978 Gesæt þā wið sylfne, sē þā sæcce genæs,
1979 mǣg wið mǣge, syððan man-dryhten
1980 þurh hlēoðor-cwyde holdne gegrētte
1981 mēaglum wordum. Meodu-scencum
1982 hwearf geond þæt reced Hæreðes dōhtor:
1983 lufode þā lēode, līð-wǣge bær
1984 hǣlum tō handa. Higelāc ongan
1985 sīnne geseldan in sele þām hēan
1986 fægre fricgean, hyne fyrwet bræc,
1987 hwylce Sǣ-Gēata sīðas wǣron:
1988 "Hū lomp ēow on lāde, lēofa Bīowulf,
1989 "þā þū fǣringa feorr gehogodest,
1990 "sæcce sēcean ofer sealt wæter,
1991 "hilde tō Hiorote? Ac þū Hrōðgāre
1992 "wīd-cūðne wēan wihte gebēttest,
1993 "mǣrum þēodne? Ic þæs mōd-ceare
1994 "sorh-wylmum sēað, sīðe ne truwode
1995 "lēofes mannes; ic þē lange bæd,
1996 "þæt þū þone wæl-gǣst wihte ne grētte,
1997 "lēte Sūð-Dene sylfe geweorðan
1998 "gūðe wið Grendel. Gode ic þanc secge,
1999 "þæs þe ic þē gesundne gesēon mōste."
2000 Bīowulf maðelode, bearn Ecgþīowes:
2001 "Þæt is undyrne, dryhten Higelāc,
2002 "mǣre gemēting monegum fīra,
2003 "hwylc orleg-hwīl uncer Grendles
2004 "wearð on þām wange, þǣr hē worna fela
2005 "Sige-Scildingum sorge gefremede,
2006 "yrmðe tō aldre; ic þæt eal gewræc,
2007 "swā ne gylpan þearf Grendeles māga
2008 "ǣnig ofer eorðan ūht-hlem þone,
2009 "sē þe lengest leofað lāðan cynnes,
2010 "fenne bifongen. Ic þǣr furðum cwōm,
2011 "tō þām hring-sele Hrōðgār grētan:
2012 "sōna mē se mǣra mago Healfdenes,
2013 "syððan hē mōd-sefan mīnne cūðe,
2014 "wið his sylfes sunu setl getǣhte.
2015 "Weorod wæs on wynne; ne seah ic wīdan feorh
2016 "under heofenes hwealf heal-sittendra
2017 "medu-drēam māran. Hwīlum mǣru cwēn,
2018 "friðu-sibb folca flet eall geond-hwearf,
2019 "bǣdde byre geonge; oft hīo bēah-wriðan
2020 "secge sealde, ǣr hīo tō setle gēong.
2021 "Hwīlum for duguðe dōhtor Hrōðgāres
2022 "eorlum on ende ealu-wǣge bær,
2023 "þā ic Frēaware flet-sittende
2024 "nemnan hȳrde, þǣr hīo nægled sinc
2025 "hæleðum sealde: sīo gehāten wæs,
2026 "geong gold-hroden, gladum suna Frōdan;
2027 "hafað þæs geworden wine Scyldinga
2028 "rīces hyrde and þæt rǣd talað,
2029 "þæt hē mid þȳ wīfe wæl-fǣhða dǣl,
2030 "sæcca gesette. Oft nō seldan hwǣr
2031 "æfter lēod-hryre lȳtle hwīle
2032 "bon-gār būgeð, þēah sēo brȳd duge!
2033 "Mæg þæs þonne ofþyncan þēoden Heaðobeardna
2034 "and þegna gehwām þāra lēoda,
2035 "þonne hē mid fǣmnan on flett gǣð,
2036 "dryht-bearn Dena duguða biwenede:
2037 "on him gladiað gomelra lāfe
2038 "heard and hring-mǣl, Heaðobeardna gestrēon,
2039 "þenden hīe þām wǣpnum wealdan mōston,
2040 "oð þæt hīe forlǣddan tō þām lind-plegan
2041 "swǣse gesīðas ond hyra sylfra feorh.
2042 "Þonne cwið æt bēore, sē þe bēah gesyhð,
2043 "eald æsc-wiga, sē þe eall geman
2044 "gār-cwealm gumena (him bið grim sefa),
2045 "onginneð geōmor-mōd geongne cempan
2046 "þurh hreðra gehygd higes cunnian,
2047 "wīg-bealu weccean and þæt word ācwyð:
2048 "'Meaht þū, mīn wine, mēce gecnāwan,
2049 "'þone þin fæder tō gefeohte bær
2050 "'under here-grīman hindeman sīðe,
2051 "'dȳre īren, þǣr hyne Dene slōgon,
2052 "'wēoldon wæl-stōwe, syððan wiðer-gyld læg,
2053 "'æfter hæleða hryre, hwate Scyldungas?
2054 "'Nu hēr þāra banena byre nāt-hwylces,
2055 "'frætwum hrēmig on flet gǣð,
2056 "'morðres gylpeð and þone māððum byreð,
2057 "'þone þe þū mid rihte rǣdan sceoldest!'"
2058 "Manað swā and myndgað mǣla gehwylce
2059 "sārum wordum, oð þæt sǣl cymeð,
2060 "þæt se fǣmnan þegn fore fæder dǣdum
2061 "æfter billes bite blōd-fāg swefeð,
2062 "ealdres scyldig; him se ōðer þonan
2063 "losað lifigende, con him land geare.
2064 "Þonne bīoð brocene on bā healfe
2065 "āð-sweord eorla; syððan Ingelde
2066 "weallað wæl-nīðas and him wīf-lufan
2067 "æfter cear-wælmum cōlran weorðað.
2068 "Þȳ ic Heaðobeardna hyldo ne telge,
2069 "dryht-sibbe dǣl Denum unfǣcne,
2070 "frēond-scipe fæstne. Ic sceal forð sprecan
2071 "gēn ymbe Grendel, þæt þū geare cunne,
2072 "sinces brytta, tō hwan syððan wearð
2073 "hond-rǣs hæleða. Syððan heofones gim
2074 "glād ofer grundas, gæst yrre cwōm,
2075 "eatol ǣfen-grom, ūser nēosan,
2076 "þǣr wē gesunde sæl weardodon;
2077 "þǣr wæs Hondscīo hild onsǣge,
2078 "feorh-bealu fǣgum, hē fyrmest læg,
2079 "gyrded cempa; him Grendel wearð,
2080 "mǣrum magu-þegne tō mūð-bonan,
2081 "lēofes mannes līc eall forswealg.
2082 "Nō þȳ ǣr ūt þā gēn īdel-hende
2083 "bona blōdig-tōð bealewa gemyndig,
2084 "of þām gold-sele gongan wolde,
2085 "ac hē mægnes rōf mīn costode,
2086 "grāpode gearo-folm. Glōf hangode
2087 "sīd and syllīc searo-bendum fæst,
2088 "sīo wæs orþoncum eall gegyrwed
2089 "dēofles cræftum and dracan fellum:
2090 "hē mec þǣr on innan unsynnigne,
2091 "dīor dǣd-fruma, gedōn wolde,
2092 "manigra sumne: hyt ne mihte swā,
2093 "syððan ic on yrre upp-riht āstōd.
2094 "Tō lang ys tō reccenne, hū ic þām lēod-sceaðan
2095 "yfla gehwylces ond-lēan forgeald;
2096 "þǣr ic, þēoden mīn, þīne lēode
2097 "weorðode weorcum. Hē on weg losade,
2098 "lȳtle hwīle līf-wynna brēac;
2099 "hwæðre him sīo swīðre swaðe weardade
2100 "hand on Hiorte and hē hēan þonan,
2101 "mōdes geōmor mere-grund gefēoll.
2102 "Mē þone wæl-rǣs wine Scildunga
2103 "fǣttan golde fela lēanode,
2104 "manegum māðmum, syððan mergen cōm
2105 "and wē tō symble geseten hæfdon.
2106 "Þǣr wæs gidd and glēo; gomela Scilding
2107 "fela fricgende feorran rehte;
2108 "hwīlum hilde-dēor hearpan wynne,
2109 "gomen-wudu grētte; hwīlum gyd āwræc
2110 "sōð and sārlīc; hwīlum syllīc spell
2111 "rehte æfter rihte rūm-heort cyning.
2112 "Hwīlum eft ongan eldo gebunden,
2113 "gomel gūð-wiga gioguðe cwīðan
2114 "hilde-strengo; hreðer inne wēoll,
2115 "þonne hē wintrum frōd worn gemunde.
2116 "Swā wē þǣr inne andlangne dæg
2117 "nīode nāman, oð þæt niht becwōm
2118 "ōðer tō yldum. Þā wæs eft hraðe
2119 "gearo gyrn-wræce Grendeles mōdor,
2120 "sīðode sorh-full; sunu dēað fornam,
2121 "wīg-hete Wedra. Wīf unhȳre
2122 "hyre bearn gewræc, beorn ācwealde
2123 "ellenlīce; þǣr wæs Æsc-here,
2124 "frōdan fyrn-witan, feorh ūðgenge;
2125 "nōðer hȳ hine ne mōston, syððan mergen cwōm,
2126 "dēað-wērigne Denia lēode
2127 "bronde forbærnan, nē on bǣl hladan
2128 "lēofne mannan: hīo þæt līc ætbær
2129 "fēondes fæðmum under firgen-strēam.
2130 "Þæt wæs Hrōðgāre hrēowa tornost
2131 "þāra þe lēod-fruman lange begeāte;
2132 "þā se þēoden mec þīne līfe
2133 "healsode hrēoh-mōd, þæt ic on holma geþring
2134 "eorl-scipe efnde, ealdre genēðde,
2135 "mǣrðo fremede: hē mē mēde gehēt.
2136 "Ic þā þæs wælmes, þē is wīde cūð,
2137 "grimne gryrelīcne grund-hyrde fond.
2138 "Þǣr unc hwīle wæs hand gemǣne;
2139 "holm heolfre wēoll and ic hēafde becearf
2140 "in þām grund-sele Grendeles mōdor
2141 "ēacnum ecgum, unsōfte þonan
2142 "feorh oðferede; næs ic fǣge þā gȳt,
2143 "ac mē eorla hlēo eft gesealde
2144 "māðma menigeo, maga Healfdenes.
2145 "Swā se þēod-kyning þēawum lyfde;
2146 "nealles ic þām lēanum forloren hæfde,
2147 "mægnes mēde, ac hē mē māðmas geaf,
2148 "sunu Healfdenes, on sīnne sylfes dōm;
2149 "þā ic þē, beorn-cyning, bringan wylle,
2150 "ēstum geȳwan. Gēn is eall æt þē
2151 "lissa gelong: ic lȳt hafo
2152 "hēafod-māga, nefne Hygelāc þec!"
2153 Hēt þā in beran eafor, hēafod-segn,
2154 heaðo-stēapne helm, hāre byrnan,
2155 gūð-sweord geatolīc, gyd æfter wræc:
2156 "Mē þis hilde-sceorp Hrōðgār sealde,
2157 "snotra fengel, sume worde hēt,
2158 "þæt ic his ǣrest þē eft gesægde,
2159 "cwæð þæt hyt hæfde Hiorogār cyning,
2160 "lēod Scyldunga lange hwīle:
2161 "nō þȳ ǣr suna sīnum syllan wolde,
2162 "hwatum Heorowearde, þēah hē him hold wǣre,
2163 "brēost-gewǣdu. Brūc ealles well!"
2164 Hȳrde ic þæt þām frætwum fēower mēaras
2165 lungre gelīce lāst weardode,
2166 æppel-fealuwe; hē him ēst getēah
2167 mēara and māðma. Swā sceal mǣg dōn,
2168 nealles inwit-net ōðrum bregdan,
2169 dyrnum cræfte dēað rēnian
2170 hond-gesteallan. Hygelāce wæs,
2171 nīða heardum, nefa swȳðe hold
2172 and gehwæðer ōðrum hrōðra gemyndig.
2173 Hȳrde ic þæt hē þone heals-bēah Hygde gesealde,
2174 wrǣtlīcne wundur-māððum, þone þe him Wealhþēo geaf,
2175 þēodnes dōhtor, þrīo wicg somod
2176 swancor and sadol-beorht; hyre syððan wæs
2177 æfter bēah-þege brēost geweorðod.
2178 Swā bealdode bearn Ecgþēowes,
2179 guma gūðum cūð, gōdum dǣdum,
2180 drēah æfter dōme, nealles druncne slōg
2181 heorð-genēatas; næs him hrēoh sefa,
2182 ac hē man-cynnes mǣste cræfte
2183 gin-fæstan gife, þē him god sealde,
2184 hēold hilde-dēor. Hēan wæs lange,
2185 swā hyne Gēata bearn gōdne ne tealdon,
2186 nē hyne on medo-bence micles wyrðne
2187 drihten wereda gedōn wolde;
2188 swȳðe oft sægdon, þæt hē slēac wǣre,
2189 æðeling unfrom: edwenden cwōm
2190 tīr-ēadigum menn torna gehwylces.
2191 Hēt þā eorla hlēo in gefetian,
2192 heaðo-rōf cyning, Hrēðles lāfe,
2193 golde gegyrede; næs mid Gēatum þā
2194 sinc-māððum sēlra on sweordes hād;
2195 þæt hē on Bīowulfes bearm ālegde,
2196 and him gesealde seofan þūsendo,
2197 bold and brego-stōl. Him wæs bām samod
2198 on þām lēod-scipe lond gecynde,
2199 eard ēðel-riht, ōðrum swīðor
2200 sīde rīce, þām þǣr sēlra wæs.
2201 Eft þæt geīode ufaran dōgrum
2202 hilde-hlæmmum, syððan Hygelāc læg
2203 and Heardrēde hilde-mēceas
2204 under bord-hrēoðan tō bonan wurdon,
2205 þā hyne gesōhtan on sige-þēode
2206 hearde hilde-frecan, Heaðo-Scilfingas,
2207 nīða genǣgdan nefan Hererīces.
2208 Syððan Bēowulfe brāde rīce
2209 on hand gehwearf: hē gehēold tela
2210 fīftig wintru (wæs þā frōd cyning,
2211 eald ēðel-weard), oð þæt ān ongan
2212 deorcum nihtum draca rīcsian,
2213 sē þe on hēare hǣðe hord beweotode,
2214 stān-beorh stēapne: stīg under læg,
2215 eldum uncūð. Þǣr on innan gīong
2216 niða nāt-hwylces nēode gefēng
2217 hǣðnum horde hond . d . . geþ . . hwylc
2218 since fāhne, hē þæt syððan . . . . .
2219 . . . þ . . . lð . þ . . l . g
2220 slǣpende be fȳre, fyrena hyrde
2221 þēofes cræfte, þæt sie . . . . ðioð . . . . .
2222 . idh . folc-beorn, þæt hē gebolgen wæs.
2223 Nealles mid geweoldum wyrm-horda . . . cræft
2224 sōhte sylfes willum, sē þe him sāre gesceōd,
2225 ac for þrēa-nēdlan þēow nāt-hwylces
2226 hæleða bearna hete-swengeas flēah,
2227 for ofer-þearfe and þǣr inne fealh
2228 secg syn-bysig. Sōna in þā tīde
2229 þæt . . . . . þām gyste . . . . br . g . stōd,
2230 hwæðre earm-sceapen . . . . . . .
2231 . . ð . . . sceapen o . . . . i r . . e se fǣs begeat,
2232 sinc-fæt geseah: þǣr wæs swylcra fela
2233 in þām eorð-scræfe ǣr-gestrēona,
2234 swā hȳ on geār-dagum gumena nāt-hwylc
2235 eormen-lāfe æðelan cynnes
2236 þanc-hycgende þǣr gehȳdde,
2237 dēore māðmas. Ealle hīe dēað fornam
2238 ǣrran mǣlum, and se ān þā gēn
2239 lēoda duguðe, sē þǣr lengest hwearf,
2240 weard wine-geōmor wīscte þæs yldan,
2241 þæt hē lȳtel fæc long-gestrēona
2242 brūcan mōste. Beorh eal gearo
2243 wunode on wonge wæter-ȳðum nēah,
2244 nīwe be næsse nearo-cræftum fæst:
2245 þǣr on innan bær eorl-gestrēona
2246 hringa hyrde hard-fyrdne dǣl
2247 fǣttan goldes, fēa worda cwæð:
2248 "Heald þū nū, hrūse, nū hæleð ne mōston,
2249 "eorla ǣhte. Hwæt! hit ǣr on þē
2250 "gōde begeāton; gūð-dēað fornam,
2251 "feorh-bealo frēcne fȳra gehwylcne,
2252 "lēoda mīnra, þāra þe þis līf ofgeaf,
2253 "gesāwon sele-drēam. Nāh hwā sweord wege
2254 "oððe fetige fǣted wǣge,
2255 "drync-fæt dēore: duguð ellor scōc.
2256 "Sceal se hearda helm hyrsted golde
2257 "fǣtum befeallen: feormiend swefað,
2258 "þā þe beado-grīman bȳwan sceoldon,
2259 "gē swylce sēo here-pād, sīo æt hilde gebād
2260 "ofer borda gebræc bite īrena,
2261 "brosnað æfter beorne. Ne mæg byrnan hring
2262 "æfter wīg-fruman wīde fēran
2263 "hæleðum be healfe; næs hearpan wyn,
2264 "gomen glēo-bēames, nē gōd hafoc
2265 "geond sæl swingeð, nē se swifta mearh
2266 "burh-stede bēateð. Bealo-cwealm hafað
2267 "fela feorh-cynna feorr onsended!"
2268 Swā giōmor-mōd giohðo mǣnde,
2269 ān æfter eallum unblīðe hwēop,
2270 dæges and nihtes, oð þæt dēaðes wylm
2271 hrān æt heortan. Hord-wynne fond
2272 eald ūht-sceaða opene standan,
2273 sē þe byrnende biorgas sēceð
2274 nacod nīð-draca, nihtes flēogeð
2275 fȳre befangen; hyne fold-būend
2276 wīde gesāwon. Hē gēwunian sceall
2277 hlāw under hrūsan, þǣr hē hǣðen gold
2278 warað wintrum frōd; ne byð him wihte þē sēl.
2279 Swā se þēod-sceaða þrēo hund wintra
2280 hēold on hrūsan hord-ærna sum
2281 ēacen-cræftig, oð þæt hyne ān ābealh
2282 mon on mōde: man-dryhtne bær
2283 fǣted wǣge, frioðo-wǣre bæd
2284 hlāford sīnne. Þā wæs hord rāsod,
2285 onboren bēaga hord, bēne getīðad
2286 fēa-sceaftum men. Frēa scēawode
2287 fīra fyrn-geweorc forman sīðe.
2288 Þā se wyrm onwōc, wrōht wæs genīwad;
2289 stonc þā æfter stāne, stearc-heort onfand
2290 fēondes fōt-lāst; hē tō forð gestōp,
2291 dyrnan cræfte, dracan hēafde nēah.
2292 Swā mæg unfǣge ēaðe gedīgan
2293 wēan and wræc-sīð, sē þe waldendes
2294 hyldo gehealdeð. Hord-weard sōhte
2295 georne æfter grunde, wolde guman findan,
2296 þone þe him on sweofote sāre getēode:
2297 hāt and hrēoh-mōd hlǣw oft ymbe hwearf,
2298 ealne ūtan-weardne; nē þǣr ǣnig mon
2299 wæs on þǣre wēstenne. Hwæðre hilde gefeh,
2300 beado-weorces: hwīlum on beorh æthwearf,
2301 sinc-fæt sōhte; hē þæt sōna onfand,
2302 þæt hæfde gumena sum goldes gefandod
2303 hēah-gestrēona. Hord-weard onbād
2304 earfoðlīce, oð þæt ǣfen cwōm;
2305 wæs þā gebolgen beorges hyrde,
2306 wolde se lāða līge forgyldan
2307 drinc-fæt dȳre. Þā wæs dæg sceacen
2308 wyrme on willan, nō on wealle leng
2309 bīdan wolde, ac mid bǣle fōr,
2310 fȳre gefȳsed. Wæs se fruma egeslīc
2311 lēodum on lande, swā hyt lungre wearð
2312 on hyra sinc-gifan sāre geendod.
2313 Þā se gæst ongan glēdum spīwan,
2314 beorht hofu bærnan; bryne-lēoma stōd
2315 eldum on andan; nō þǣr āht cwices
2316 lāð lyft-floga lǣfan wolde.
2317 Wæs þæs wyrmes wīg wīde gesȳne,
2318 nearo-fāges nīð nēan and feorran,
2319 hū se gūð-sceaða Gēata lēode
2320 hatode and hȳnde: hord eft gescēat,
2321 dryht-sele dyrnne ǣr dæges hwīle.
2322 Hæfde land-wara līge befangen,
2323 bǣle and bronde; beorges getruwode,
2324 wīges and wealles: him sēo wēn gelēah.
2325 Þā wæs Bīowulfe brōga gecȳðed
2326 snūde tō sōðe, þæt his sylfes him
2327 bolda sēlest bryne-wylmum mealt,
2328 gif-stōl Gēata. Þæt þām gōdan wæs
2329 hrēow on hreðre, hyge-sorga mǣst:
2330 wēnde se wīsa, þæt hē wealdende,
2331 ofer ealde riht, ēcean dryhtne
2332 bitre gebulge: brēost innan wēoll
2333 þēostrum geþoncum, swā him geþȳwe ne wæs.
2334 Hæfde līg-draca lēoda fæsten,
2335 ēa-lond ūtan, eorð-weard þone
2336 glēdum forgrunden. Him þæs gūð-cyning,
2337 Wedera þīoden, wræce leornode.
2338 Heht him þā gewyrcean wīgendra hlēo
2339 eall-īrenne, eorla dryhten
2340 wīg-bord wrǣtlīc; wisse hē gearwe,
2341 þæt him holt-wudu helpan ne meahte,
2342 lind wið līge. Sceolde lǣn-daga
2343 æðeling ǣr-gōd ende gebīdan
2344 worulde līfes and se wyrm somod;
2345 þēah þe hord-welan hēolde lange.
2346 Oferhogode þā hringa fengel,
2347 þæt hē þone wīd-flogan weorode gesōhte,
2348 sīdan herge; nō hē him þā sæcce ondrēd,
2349 nē him þæs wyrmes wīg for wiht dyde,
2350 eafoð and ellen; forþon hē ǣr fela
2351 nearo nēðende nīða gedīgde,
2352 hilde-hlemma, syððan hē Hrōðgāres,
2353 sigor-ēadig secg, sele fǣlsode
2354 and æt gūðe forgrāp Grendeles mǣgum,
2355 lāðan cynnes. Nō þæt lǣsest wæs
2356 hond-gemota, þǣr mon Hygelāc slōh,
2357 syððan Gēata cyning gūðe rǣsum,
2358 frēa-wine folces Frēslondum on,
2359 Hrēðles eafora hioro-dryncum swealt,
2360 bille gebēaten; þonan Bīowulf cōm
2361 sylfes cræfte, sund-nytte drēah;
2362 hæfde him on earme ... XXX
2363 hilde-geatwa, þā hē tō holme stāg.
2364 Nealles Hetware hrēmge þorfton
2365 fēðe-wīges, þē him foran ongēan
2366 linde bǣron: lȳt eft becwōm
2367 fram þām hild-frecan hāmes nīosan.
2368 Oferswam þā sioleða bigong sunu Ecgþēowes,
2369 earm ān-haga eft tō lēodum,
2370 þǣr him Hygd gebēad hord and rīce,
2371 bēagas and brego-stōl: bearne ne truwode,
2372 þæt hē wið æl-fylcum ēðel-stōlas
2373 healdan cūðe, þā wæs Hygelāc dēad.
2374 Nō þȳ ǣr fēa-sceafte findan meahton
2375 æt þām æðelinge ǣnige þinga,
2376 þæt hē Heardrēde hlāford wǣre,
2377 oððe þone cyne-dōm cīosan wolde;
2378 hwæðre hē him on folce frēond-lārum hēold,
2379 ēstum mid āre, oð þæt hē yldra wearð,
2380 Weder-Gēatum wēold. Hyne wræc-mæcgas
2381 ofer sǣ sōhtan, suna Ōhteres:
2382 hæfdon hȳ forhealden helm Scylfinga,
2383 þone sēlestan sǣ-cyninga,
2384 þāra þe in Swīo-rīce sinc brytnade,
2385 mǣrne þēoden. Him þæt tō mearce wearð;
2386 hē þǣr orfeorme feorh-wunde hlēat
2387 sweordes swengum, sunu Hygelāces;
2388 and him eft gewāt Ongenþīowes bearn
2389 hāmes nīosan, syððan Heardrēd læg;
2390 lēt þone brego-stōl Bīowulf healdan,
2391 Gēatum wealdan: þæt wæs gōd cyning.
2392 Sē þæs lēod-hryres lēan gemunde
2393 uferan dōgrum, Ēadgilse wearð
2394 fēa-sceaftum fēond. Folce gestepte
2395 ofer sǣ sīde sunu Ōhteres
2396 wigum and wǣpnum: hē gewræc syððan
2397 cealdum cear-sīðum, cyning ealdre binēat.
2398 Swā hē nīða gehwane genesen hæfde,
2399 slīðra geslyhta, sunu Ecgþīowes,
2400 ellen-weorca, oð þone ānne dæg,
2401 þē hē wið þām wyrme gewegan sceolde.
2402 Gewāt þā twelfa sum torne gebolgen
2403 dryhten Gēata dracan scēawian;
2404 hæfde þā gefrūnen, hwanan sīo fǣhð ārās,
2405 bealo-nīð biorna; him tō bearme cwōm
2406 māððum-fæt mǣre þurh þæs meldan hond,
2407 Sē wæs on þām þrēate þreotteoða secg,
2408 sē þæs orleges ōr onstealde,
2409 hæft hyge-giōmor, sceolde hēan þonon
2410 wong wīsian: hē ofer willan gīong
2411 tō þæs þe hē eorð-sele ānne wisse,
2412 hlǣw under hrūsan holm-wylme nēh,
2413 ȳð-gewinne, sē wæs innan full
2414 wrǣtta and wīra: weard unhīore,
2415 gearo gūð-freca, gold-māðmas hēold,
2416 eald under eorðan; næs þæt ȳðe cēap,
2417 tō gegangenne gumena ǣnigum.
2418 Gesæt þā on næsse nīð-heard cyning,
2419 þenden hǣlo ābēad heorð-genēatum
2420 gold-wine Gēata: him wæs geōmor sefa,
2421 wǣfre and wæl-fūs, Wyrd ungemete nēah,
2422 sē þone gomelan grētan sceolde,
2423 sēcean sāwle hord, sundur gedǣlan
2424 līf wið līce: nō þon lange wæs
2425 feorh æðelinges flǣsce bewunden.
2426 Bīowulf maðelade, bearn Ecgþēowes:
2427 "Fela ic on giogoðe guð-rǣsa genæs,
2428 "orleg-hwīla: ic þæt eall gemon.
2429 "Ic wæs syfan-wintre, þā mec sinca baldor,
2430 "frēa-wine folca æt mīnum fæder genam,
2431 "hēold mec and hæfde Hrēðel cyning,
2432 "geaf mē sinc and symbel, sibbe gemunde;
2433 "næs ic him tō līfe lāðra ōwihte
2434 "beorn in burgum, þonne his bearna hwylc,
2435 "Herebeald and Hæðcyn, oððe Hygelāc mīn.
2436 "Wæs þām yldestan ungedēfelīce
2437 "mǣges dǣdum morðor-bed strēd,
2438 "syððan hyne Hæðcyn of horn-bogan,
2439 "his frēa-wine flāne geswencte,
2440 "miste mercelses and his mǣg ofscēt,
2441 "brōðor ōðerne, blōdigan gāre:
2442 "þæt wæs feoh-lēas gefeoht, fyrenum gesyngad
2443 "hreðre hyge-mēðe; sceolde hwæðre swā þēah
2444 "æðeling unwrecen ealdres linnan.
2445 "Swā bið geōmorlīc gomelum ceorle
2446 "tō gebīdanne, þæt his byre rīde
2447 "giong on galgan, þonne hē gyd wrece,
2448 "sārigne sang, þonne his sunu hangað
2449 "hrefne tō hrōðre and hē him helpe ne mæg,
2450 "eald and in-frōd, ǣnige gefremman.
2451 "Symble bið gemyndgad morna gehwylce
2452 "eaforan ellor-sīð; ōðres ne gȳmeð
2453 "tō gebīdanne burgum on innan
2454 "yrfe-weardes, þonne se ān hafað
2455 "þurh dēaðes nȳd dǣda gefondad.
2456 "Gesyhð sorh-cearig on his suna būre
2457 "wīn-sele wēstne, wind-gereste,
2458 "rēote berofene; rīdend swefað
2459 "hæleð in hoðman; nis þǣr hearpan swēg,
2460 "gomen in geardum, swylce þǣr iū wǣron.
2461 "Gewīteð þonne on sealman, sorh-lēoð gæleð
2462 "ān æfter ānum: þūhte him eall tō rūm,
2463 "wongas and wīc-stede. Swā Wedra helm
2464 "æfter Herebealde heortan sorge
2465 "weallende wæg, wihte ne meahte
2466 "on þām feorh-bonan fǣhðe gebētan:
2467 "nō þȳ ǣr hē þone heaðo-rinc hatian ne meahte
2468 "lāðum dǣdum, þēah him lēof ne wæs.
2469 "Hē þā mid þǣre sorge, þē him sīo sār belamp,
2470 "gum-drēam ofgeaf, godes lēoht gecēas;
2471 "eaferum lǣfde, swā dēð ēadig mon,
2472 "lond and lēod-byrig, þā hē of līfe gewāt.
2473 "Þā wæs synn and sacu Swēona and Gēata,
2474 "ofer wīd wæter wrōht gemǣne,
2475 "here-nīð hearda, syððan Hrēðel swealt,
2476 "oððe him Ongenþēowes eaferan wǣran
2477 "frome fyrd-hwate, frēode ne woldon
2478 "ofer heafo healdan, ac ymb Hrēosna-beorh
2479 "eatolne inwit-scear oft gefremedon.
2480 "Þæt mǣg-wine mīne gewrǣcan,
2481 "fǣhðe and fyrene, swā hyt gefrǣge wæs,
2482 "þēah þe ōðer hit ealdre gebohte,
2483 "heardan cēape: Hæðcynne wearð,
2484 "Gēata dryhtne, gūð onsǣge.
2485 "Þā ic on morgne gefrægn mǣg ōðerne
2486 "billes ecgum on bonan stǣlan,
2487 "þǣr Ongenþēow Eofores nīosade:
2488 "gūð-helm tōglād, gomela Scylfing
2489 "hrēas heoro-blāc; hond gemunde
2490 "fǣhðo genōge, feorh-sweng ne oftēah.
2491 "Ic him þā māðmas, þē hē mē sealde,
2492 "geald æt gūðe, swā mē gifeðe wæs,
2493 "lēohtan sweorde: hē mē lond forgeaf,
2494 "eard ēðel-wyn. Næs him ǣnig þearf,
2495 "þæt hē tō Gifðum oððe tō Gār-Denum
2496 "oððe in Swīo-rīce sēcean þurfe
2497 "wyrsan wīg-frecan, weorðe gecȳpan;
2498 "symle ic him on fēðan beforan wolde,
2499 "āna on orde, and swā tō aldre sceall
2500 "sæcce fremman, þenden þis sweord þolað,
2501 "þæt mec ǣr and sīð oft gelǣste,
2502 "syððan ic for dugeðum Dæghrefne wearð
2503 "tō hand-bonan, Hūga cempan:
2504 "nalles hē þā frætwe Frēs-cyninge,
2505 "brēost-weorðunge bringan mōste,
2506 "ac in campe gecrong cumbles hyrde,
2507 "æðeling on elne. Ne wæs ecg bona,
2508 "ac him hilde-grāp heortan wylmas,
2509 "bān-hūs gebræc. Nū sceall billes ecg,
2510 "hond and heard sweord ymb hord wīgan."
2511 Bēowulf maðelode, bēot-wordum spræc
2512 nīehstan sīðe: "Ic genēðde fela
2513 "gūða on geogoðe; gȳt ic wylle,
2514 "frōd folces weard, fǣhðe sēcan,
2515 "mǣrðum fremman, gif mec se mān-sceaða
2516 "of eorð-sele ūt gesēceð!"
2517 Gegrētte þā gumena gehwylcne,
2518 hwate helm-berend hindeman sīðe,
2519 swǣse gesīðas: "Nolde ic sweord beran,
2520 "wǣpen tō wyrme, gif ic wiste hū
2521 "wið þām āglǣcean elles meahte
2522 "gylpe wiðgrīpan, swā ic giō wið Grendle dyde;
2523 "ac ic þǣr heaðu-fȳres hātes wēne,
2524 "rēðes and-hāttres: forþon ic mē on hafu
2525 "bord and byrnan. Nelle ic beorges weard
2526 "oferflēon fōtes trem, fēond unhȳre,
2527 "ac unc sceal weorðan æt wealle, swā unc Wyrd getēoð,
2528 "metod manna gehwæs. Ic eom on mōde from,
2529 "þæt ic wið þone gūð-flogan gylp ofersitte.
2530 "Gebīde gē on beorge byrnum werede,
2531 "secgas on searwum, hwæðer sēl mǣge
2532 "æfter wæl-rǣse wunde gedȳgan
2533 "uncer twēga. Nis þæt ēower sīð,
2534 "nē gemet mannes, nefne mīn ānes,
2535 "þæt hē wið āglǣcean eofoðo dǣle,
2536 "eorl-scype efne. Ic mid elne sceall
2537 "gold gegangan oððe gūð nimeð,
2538 "feorh-bealu frēcne, frēan ēowerne!"
2539 Ārās þā bī ronde rōf ōretta,
2540 heard under helm, hioro-sercean bær
2541 under stān-cleofu, strengo getruwode
2542 ānes mannes: ne bið swylc earges sīð.
2543 Geseah þā be wealle, sē þe worna fela,
2544 gum-cystum gōd, gūða gedīgde,
2545 hilde-hlemma, þonne hnitan fēðan,
2546 (stōd on stān-bogan) strēam ūt þonan
2547 brecan of beorge; wæs þǣre burnan wælm
2548 heaðo-fȳrum hāt: ne meahte horde nēah
2550 dēop gedȳgan for dracan lēge.
2551 Lēt þā of brēostum, þā hē gebolgen wæs,
2552 Weder-Gēata lēod word ūt faran,
2553 stearc-heort styrmde; stefn in becōm
2554 heaðo-torht hlynnan under hārne stān.
2555 Hete wæs onhrēred, hord-weard oncnīow
2556 mannes reorde; næs þǣr māra fyrst,
2557 frēode tō friclan. From ǣrest cwōm
2558 oruð āglǣcean ūt of stāne,
2559 hāt hilde-swāt; hrūse dynede.
2560 Biorn under beorge bord-rand onswāf
2561 wið þām gryre-gieste, Gēata dryhten:
2562 þā wæs hring-bogan heorte gefȳsed
2563 sæcce tō sēceanne. Sweord ǣr gebrǣ
2564 gōd gūð-cyning gomele lāfe,
2565 ecgum unglēaw, ǣghwæðrum wæs
2566 bealo-hycgendra brōga fram ōðrum.
2567 Stīð-mōd gestōd wið stēapne rond
2568 winia bealdor, þā se wyrm gebēah
2569 snūde tōsomne: hē on searwum bād.
2570 Gewāt þā byrnende gebogen scrīðan tō,
2571 gescīfe scyndan. Scyld wēl gebearg
2572 līfe and līce lǣssan hwīle
2573 mǣrum þēodne, þonne his myne sōhte,
2574 þǣr hē þȳ fyrste forman dōgore
2575 wealdan mōste, swā him Wyrd ne gescrāf
2576 hrēð æt hilde. Hond up ābræd
2577 Gēata dryhten, gryre-fāhne slōh
2578 incge lāfe, þæt sīo ecg gewāc
2579 brūn on bāne, bāt unswīðor,
2580 þonne his þīod-cyning þearfe hæfde,
2581 bysigum gebǣded. Þā wæs beorges weard
2582 æfter heaðu-swenge on hrēoum mōde,
2583 wearp wæl-fȳre, wīde sprungon
2584 hilde-lēoman: hrēð-sigora ne gealp
2585 gold-wine Gēata, gūð-bill geswāc
2586 nacod æt nīðe, swā hyt nō sceolde,
2587 īren ǣr-gōd. Ne wæs þæt ēðe sīð,
2588 þæt se mǣra maga Ecgþēowes
2589 grund-wong þone ofgyfan wolde;
2590 sceolde wyrmes willan wīc eardian
2591 elles hwergen, swā sceal ǣghwylc mon
2592 ālǣtan lǣn-dagas. Næs þā long tō þon,
2593 þæt þā āglǣcean hȳ eft gemētton.
2594 Hyrte hyne hord-weard, hreðer ǣðme wēoll,
2595 nīwan stefne: nearo þrowode
2596 fȳre befongen sē þe ǣr folce wēold.
2597 Nealles him on hēape hand-gesteallan,
2598 æðelinga bearn ymbe gestōdon
2599 hilde-cystum, ac hȳ on holt bugon,
2600 ealdre burgan. Hiora in ānum wēoll
2601 sefa wið sorgum: sibb ǣfre ne mæg
2602 wiht onwendan, þām þe wēl þenceð.
2603 Wīglāf wæs hāten Wēoxstānes sunu,
2604 lēoflīc lind-wiga, lēod Scylfinga,
2605 mǣg Ælfheres: geseah his mon-dryhten
2606 under here-grīman hāt þrowian.
2607 Gemunde þā þā āre, þē hē him ǣr forgeaf
2608 wīc-stede weligne Wǣgmundinga,
2609 folc-rihta gehwylc, swā his fæder āhte;
2610 ne mihte þā forhabban, hond rond gefēng,
2611 geolwe linde, gomel swyrd getēah,
2612 þæt wæs mid eldum Ēanmundes lāf,
2613 suna Ōhteres, þām æt sæcce wearð
2614 wracu wine-lēasum Wēohstānes bana
2615 mēces ecgum, and his māgum ætbær
2616 brūn-fāgne helm, hringde byrnan,
2617 eald sweord eotonisc, þæt him Onela forgeaf,
2618 his gædelinges gūð-gewǣdu,
2619 fyrd-searo fūslīc: nō ymbe þā fǣhðe spræc,
2620 þēah þe hē his brōðor bearn ābredwade.
2621 Hē frætwe gehēold fela missēra,
2622 bill and byrnan, oð þæt his byre mihte
2623 eorl-scipe efnan, swā his ǣr-fæder;
2624 geaf him þā mid Gēatum gūð-gewǣda
2625 ǣghwæs unrīm; þā hē of ealdre gewāt,
2626 frōd on forð-weg. Þā wæs forma sīð
2627 geongan cempan, þæt hē gūðe rǣs
2628 mid his frēo-dryhtne fremman sceolde;
2629 ne gemealt him se mōd-sefa, nē his mǣges lāf
2630 gewāc æt wīge: þæt se wyrm onfand,
2631 syððan hīe tōgædre gegān hæfdon.
2632 Wīglāf maðelode word-rihta fela,
2633 sægde gesīðum, him wæs sefa geōmor:
2634 "Ic þæt mǣl geman, þǣr wē medu þēgun,
2635 "þonne wē gehēton ūssum hlāforde
2636 "in bīor-sele, þē ūs þās bēagas geaf,
2637 "þæt wē him þā gūð-geatwa gyldan woldon,
2638 "gif him þyslīcu þearf gelumpe,
2639 "helmas and heard sweord: þē hē ūsic on herge gecēas
2640 "tō þyssum sīð-fate sylfes willum,
2641 "onmunde ūsic mǣrða and mē þās māðmas geaf,
2642 "þē hē ūsic gār-wīgend gōde tealde,
2643 "hwate helm-berend, þēah þe hlāford ūs
2644 "þis ellen-weorc āna āþōhte
2645 "tō gefremmanne, folces hyrde,
2646 "forþām hē manna mǣst mǣrða gefremede,
2647 "dǣda dollīcra. Nū is sē dæg cumen,
2648 "þæt ūre man-dryhten mægenes behōfað
2649 "gōdra gūð-rinca: wutun gangan tō,
2650 "helpan hild-fruman, þenden hyt sȳ,
2651 "glēd-egesa grim! God wāt on mec,
2652 "þæt mē is micle lēofre, þæt mīnne līc-haman
2653 "mid mīnne gold-gyfan glēd fæðmie.
2654 "Ne þynceð mē gerysne, þæt wē rondas beren
2655 "eft tō earde, nemne wē ǣror mǣgen
2656 "fāne gefyllan, feorh ealgian
2657 "Wedra þīodnes. Ic wāt geare,
2658 "þæt nǣron eald-gewyrht, þæt hē āna scyle
2659 "Gēata duguðe gnorn þrowian,
2660 "gesīgan æt sæcce: sceal ūrum þæt sweord and helm,
2661 "byrne and byrdu-scrūd bām gemǣne."
2662 Wōd þā þurh þone wæl-rēc, wīg-heafolan bær
2663 frēan on fultum, fēa worda cwæð:
2664 "Lēofa Bīowulf, lǣst eall tela,
2665 "swā þū on geoguð-fēore geāra gecwǣde,
2666 "þæt þū ne ālǣte be þē lifigendum
2667 "dōm gedrēosan: scealt nū dǣdum rōf,
2668 "æðeling ān-hȳdig, ealle mægene
2669 "feorh ealgian; ic þē fullǣstu!"
2670 Æfter þām wordum wyrm yrre cwōm,
2671 atol inwit-gæst ōðre sīðe,
2672 fȳr-wylmum fāh fīonda nīosan,
2673 lāðra manna; līg-ȳðum forborn
2674 bord wið ronde: byrne ne meahte
2675 geongum gār-wigan gēoce gefremman:
2676 ac se maga geonga under his mǣges scyld
2677 elne geēode, þā his āgen wæs
2678 glēdum forgrunden. Þā gēn gūð-cyning
2679 mǣrða gemunde, mægen-strengo,
2680 slōh hilde-bille, þæt hyt on heafolan stōd
2681 nīðe genȳded: Nægling forbærst,
2682 geswāc æt sæcce sweord Bīowulfes
2683 gomol and grǣg-mǣl. Him þæt gifeðe ne wæs,
2684 þæt him īrenna ecge mihton
2685 helpan æt hilde; wæs sīo hond tō strong,
2686 sē þe mēca gehwane mīne gefrǣge
2687 swenge ofersōhte, þonne hē tō sæcce bær
2688 wǣpen wundrum heard, næs him wihte þē sēl.
2689 Þā wæs þēod-sceaða þriddan sīðe,
2690 frēcne fȳr-draca fǣhða gemyndig,
2691 rǣsde on þone rōfan, þā him rūm āgeald,
2692 hāt and heaðo-grim, heals ealne ymbefēng
2693 biteran bānum; hē geblōdegod wearð
2694 sāwul-drīore; swāt ȳðum wēoll.
2695 Þā ic æt þearfe gefrægn þēod-cyninges
2696 and-longne eorl ellen cȳðan,
2697 cræft and cēnðu, swā him gecynde wæs;
2698 ne hēdde hē þæs heafolan, ac sīo hand gebarn
2699 mōdiges mannes, þǣr hē his mǣges healp,
2700 þæt hē þone nīð-gæst nioðor hwēne slōh,
2701 secg on searwum, þæt þæt sweord gedēaf
2702 fāh and fǣted, þæt þæt fȳr ongon
2703 sweðrian syððan. Þā gēn sylf cyning
2704 gewēold his gewitte, wæll-seaxe gebrǣ,
2705 biter and beadu-scearp, þæt hē on byrnan wæg:
2706 forwrāt Wedra helm wyrm on middan.
2707 Fēond gefyldan (ferh ellen wræc),
2708 and hī hyne þā bēgen ābroten hæfdon,
2709 sib-æðelingas: swylc sceolde secg wesan,
2710 þegn æt þearfe. Þæt þām þēodne wæs
2711 sīðast sīge-hwīle sylfes dǣdum,
2712 worlde geweorces. Þā sīo wund ongon,
2713 þē him se eorð-draca ǣr geworhte,
2714 swelan and swellan. Hē þæt sōna onfand,
2715 þæt him on brēostum bealo-nīð wēoll,
2716 attor on innan. Þā se æðeling gīong,
2717 þæt hē bī wealle, wīs-hycgende,
2718 gesæt on sesse; seah on enta geweorc,
2719 hū þā stān-bogan stapulum fæste
2720 ēce eorð-reced innan hēoldon.
2721 Hyne þā mid handa heoro-drēorigne
2722 þēoden mǣrne þegn ungemete till,
2723 wine-dryhten his wætere gelafede,
2724 hilde-sædne and his helm onspēon.
2725 Bīowulf maðelode, hē ofer benne spræc,
2726 wunde wæl-blēate (wisse hē gearwe,
2727 þæt hē dæg-hwīla gedrogen hæfde
2728 eorðan wynne; þā wæs eall sceacen
2729 dōgor-gerīmes, dēað ungemete nēah):
2730 "Nū ic suna mīnum syllan wolde
2731 "gūð-gewǣdu, þǣr mē gifeðe swā
2732 "ǣnig yrfe-weard æfter wurde,
2733 "līce gelenge. Ic þās lēode hēold
2734 "fīftig wintra: næs se folc-cyning
2735 "ymbe-sittendra ǣnig þāra,
2736 "þē mec gūð-winum grētan dorste,
2737 "egesan þēon. Ic on earde bād
2738 "mǣl-gesceafta, hēold mīn tela,
2739 "ne sōhte searo-nīðas, nē mē swōr fela
2740 "āða on unriht. Ic þæs ealles mæg,
2741 "feorh-bennum sēoc, gefēan habban:
2742 "forþām mē wītan ne þearf waldend fīra
2743 "morðor-bealo māga, þonne mīn sceaceð
2744 "līf of līce. Nū þū lungre
2745 "geong, hord scēawian under hārne stān,
2746 "Wīglāf lēofa, nū se wyrm ligeð,
2747 "swefeð sāre wund, since berēafod.
2748 "Bīo nū on ofoste, þæt ic ǣr-welan,
2749 "gold-ǣht ongite, gearo scēawige
2750 "swegle searo-gimmas, þæt ic þȳ sēft mǣge
2751 "æfter māððum-welan mīn ālǣtan
2752 "līf and lēod-scipe, þone ic longe hēold."
2753 Þā ic snūde gefrægn sunu Wīhstānes
2754 æfter word-cwydum wundum dryhtne
2755 hȳran heaðo-sīocum, hring-net beran,
2756 brogdne beadu-sercean under beorges hrōf.
2757 Geseah þā sige-hrēðig, þā hē bī sesse gēong,
2758 mago-þegn mōdig māððum-sigla fela,
2759 gold glitinian grunde getenge,
2760 wundur on wealle and þæs wyrmes denn,
2761 ealdes ūht-flogan, orcas stondan,
2762 fyrn-manna fatu feormend-lēase,
2763 hyrstum behrorene: þǣr wæs helm monig,
2764 eald and ōmig, earm-bēaga fela,
2765 searwum gesǣled. Sinc ēaðe mæg,
2766 gold on grunde, gumena cynnes
2767 gehwone ofer-hīgian, hȳde sē þe wylle!
2768 Swylce hē siomian geseah segn eall-gylden
2769 hēah ofer horde, hond-wundra mǣst,
2770 gelocen leoðo-cræftum: of þām lēoma stōd,
2771 þæt hē þone grund-wong ongitan meahte,
2772 wrǣte giond-wlītan. Næs þæs wyrmes þǣr
2773 onsȳn ǣnig, ac hyne ecg fornam.
2774 Þā ic on hlǣwe gefrægn hord rēafian,
2775 eald enta geweorc ānne mannan,
2776 him on bearm hladan bunan and discas
2777 sylfes dōme, segn ēac genom,
2778 bēacna beorhtost; bill ǣr-gescōd
2779 (ecg wæs īren) eald-hlāfordes
2780 þām þāra māðma mund-bora wæs
2781 longe hwīle, līg-egesan wæg
2782 hātne for horde, hioro-weallende,
2783 middel-nihtum, oð þæt hē morðre swealt.
2784 Ār wæs on ofoste eft-sīðes georn,
2785 frætwum gefyrðred: hyne fyrwet bræc,
2786 hwæðer collen-ferð cwicne gemētte
2787 in þām wong-stede Wedra þēoden,
2788 ellen-sīocne, þǣr hē hine ǣr forlēt.
2789 Hē þā mid þām māðmum mǣrne þīoden,
2790 dryhten sīnne drīorigne fand
2791 ealdres æt ende: hē hine eft ongon
2792 wæteres weorpan, oð þæt wordes ord
2793 brēost-hord þurhbræc. Bēowulf maðelode,
2794 gomel on giohðe (gold scēawode):
2795 "Ic þāra frætwa frēan ealles þanc
2796 "wuldur-cyninge wordum secge,
2797 "ēcum dryhtne, þē ic hēr on starie,
2798 "þæs þe ic mōste mīnum lēodum
2799 "ǣr swylt-dæge swylc gestrȳnan.
2800 "Nū ic on māðma hord mīne bebohte
2801 "frōde feorh-lege, fremmað gē nū
2802 "lēoda þearfe; ne mæg ic hēr leng wesan.
2803 "Hātað heaðo-mǣre hlǣw gewyrcean,
2804 "beorhtne æfter bǣle æt brimes nosan;
2805 "se scel tō gemyndum mīnum lēodum
2806 "hēah hlīfian on Hrones næsse,
2807 "þæt hit sǣ-līðend syððan hātan
2808 "Bīowulfes biorh, þā þe brentingas
2809 "ofer flōda genipu feorran drīfað."
2810 Dyde him of healse hring gyldenne
2811 þīoden þrīst-hȳdig, þegne gesealde,
2812 geongum gār-wigan, gold-fāhne helm,
2813 bēah and byrnan, hēt hyne brūcan well:
2814 "Þū eart ende-lāf ūsses cynnes,
2815 "Wǣgmundinga; ealle Wyrd forswēof,
2816 "mīne māgas tō metod-sceafte,
2817 "eorlas on elne: ic him æfter sceal."
2818 Þæt wæs þām gomelan gingeste word
2819 brēost-gehygdum, ǣr hē bǣl cure,
2820 hāte heaðo-wylmas: him of hreðre gewāt
2821 sāwol sēcean sōð-fæstra dōm.
2822 Þā wæs gegongen guman unfrōdum
2823 earfoðlīce, þæt hē on eorðan geseah
2824 þone lēofestan līfes æt ende
2825 blēate gebǣran. Bona swylce læg,
2826 egeslīc eorð-draca, ealdre berēafod,
2827 bealwe gebǣded: bēah-hordum leng
2828 wyrm wōh-bogen wealdan ne mōste,
2829 ac him īrenna ecga fornāmon,
2830 hearde heaðo-scearpe homera lāfe,
2831 þæt se wīd-floga wundum stille
2832 hrēas on hrūsan hord-ærne nēah,
2833 nalles æfter lyfte lācende hwearf
2834 middel-nihtum, māðm-ǣhta wlonc
2835 ansȳn ȳwde: ac hē eorðan gefēoll
2836 for þæs hild-fruman hond-geweorce.
2837 Hūru þæt on lande lȳt manna þāh
2838 mægen-āgendra mīne gefrǣge,
2839 þēah þe hē dǣda gehwæs dyrstig wǣre,
2840 þæt hē wið attor-sceaðan oreðe gerǣsde,
2841 oððe hring-sele hondum styrede,
2842 gif hē wæccende weard onfunde
2843 būan on beorge. Bīowulfe wearð
2844 dryht-māðma dǣl dēaðe forgolden;
2845 hæfde ǣghwæðer ende gefēred
2846 lǣnan līfes. Næs þā lang tō þon,
2847 þæt þā hild-latan holt ofgēfan,
2848 tȳdre trēow-logan tȳne ætsomne,
2849 þā ne dorston ǣr dareðum lācan
2850 on hyra man-dryhtnes miclan þearfe;
2851 ac hȳ scamiende scyldas bǣran,
2852 gūð-gewǣdu, þǣr se gomela læg:
2853 wlitan on Wīglāf. Hē gewērgad sæt,
2854 fēðe-cempa frēan eaxlum nēah,
2855 wehte hyne wætre; him wiht ne spēow;
2856 ne meahte hē on eorðan, þēah hē ūðe wēl,
2857 on þām frum-gāre feorh gehealdan,
2858 nē þæs wealdendes willan wiht oncirran;
2859 wolde dōm godes dǣdum rǣdan
2860 gumena gehwylcum, swā hē nū gēn dēð.
2861 Þā wæs æt þām geongan grim andswaru
2862 ēð-begēte þām þe ǣr his elne forlēas.
2863 Wīglāf maðelode, Wēohstānes sunu,
2864 secg sārig-ferð seah on unlēofe:
2865 "Þæt lā mæg secgan, sē þe wyle sōð sprecan,
2866 "þæt se mon-dryhten, se ēow þā māðmas geaf,
2867 "ēored-geatwe, þē gē þǣr on standað,
2868 "þonne hē on ealu-bence oft gesealde
2869 "heal-sittendum helm and byrnan,
2870 "þēoden his þegnum, swylce hē þrȳðlīcost
2871 "ōhwǣr feor oððe nēah findan meahte,
2872 "þæt hē gēnunga gūð-gewǣdu
2873 "wrāðe forwurpe. Þā hyne wīg beget,
2874 "nealles folc-cyning fyrd-gesteallum
2875 "gylpan þorfte; hwæðre him god ūðe,
2876 "sigora waldend, þæt hē hyne sylfne gewræc
2877 "āna mid ecge, þā him wæs elnes þearf,
2878 "Ic him līf-wraðe lȳtle meahte
2879 "ætgifan æt gūðe and ongan swā þēah
2880 "ofer mīn gemet mǣges helpan:
2881 "symle wæs þȳ sǣmra, þonne ic sweorde drep
2882 "ferhð-genīðlan, fȳr unswīðor
2883 "wēoll of gewitte. Wergendra tō lȳt
2884 "þrong ymbe þēoden, þā hyne sīo þrāg becwōm.
2885 "Nū sceal sinc-þego and swyrd-gifu
2886 "eall ēðel-wyn ēowrum cynne,
2887 "lufen ālicgean: lond-rihtes mōt
2888 "þǣre mǣg-burge monna ǣghwylc
2889 "īdel hweorfan, syððan æðelingas
2890 "feorran gefricgean flēam ēowerne,
2891 "dōm-lēasan dǣd. Dēað bið sēlla
2892 "eorla gehwylcum þonne edwīt-līf!"
2893 Heht þā þæt heaðo-weorc tō hagan bīodan
2894 up ofer ēg-clif, þǣr þæt eorl-weorod
2895 morgen-longne dæg mōd-giōmor sæt,
2896 bord-hæbbende, bēga on wēnum
2897 ende-dōgores and eft-cymes
2898 lēofes monnes. Lȳt swīgode
2899 nīwra spella, sē þe næs gerād,
2900 ac hē sōðlīce sægde ofer ealle;
2901 "Nū is wil-geofa Wedra lēoda,
2902 "dryhten Gēata dēað-bedde fæst,
2903 "wunað wæl-reste wyrmes dǣdum;
2904 "him on efn ligeð ealdor-gewinna,
2905 "siex-bennum sēoc: sweorde ne meahte
2906 "on þām āglǣcean ǣnige þinga
2907 "wunde gewyrcean. Wīglāf siteð
2908 "ofer Bīowulfe, byre Wīhstānes,
2909 "eorl ofer ōðrum unlifigendum,
2910 "healdeð hige-mēðum hēafod-wearde
2911 "lēofes and lāðes. Nū ys lēodum wēn
2912 "orleg-hwīle, syððan underne
2913 "Froncum and Frȳsum fyll cyninges
2914 "wīde weorðeð. Wæs sīo wrōht scepen
2915 "heard wið Hūgas, syððan Higelāc cwōm
2916 "faran flot-herge on Frēsna land,
2917 "þǣr hyne Hetware hilde gehnǣgdon,
2918 "elne geēodon mid ofer-mægene,
2919 "þæt se byrn-wiga būgan sceolde,
2920 "fēoll on fēðan: nalles frætwe geaf
2921 "ealdor dugoðe; ūs wæs ā syððan
2922 "Merewīoinga milts ungyfeðe.
2923 "Nē ic tō Swēo-þēode sibbe oððe trēowe
2924 "wihte ne wēne; ac wæs wīde cūð,
2925 "þætte Ongenþīo ealdre besnyðede
2926 "Hæðcyn Hrēðling wið Hrefna-wudu,
2927 "þā for on-mēdlan ǣrest gesōhton
2928 "Gēata lēode Gūð-scilfingas.
2929 "Sōna him se frōda fæder Ōhtheres,
2930 "eald and eges-full ond-slyht āgeaf,
2931 "ābrēot brim-wīsan, brȳd āhēorde,
2932 "gomela īo-meowlan golde berofene,
2933 "Onelan mōdor and Ōhtheres,
2934 "and þā folgode feorh-genīðlan
2935 "oð þæt hī oðēodon earfoðlīce
2936 "in Hrefnes-holt hlāford-lēase.
2937 "Besæt þā sin-herge sweorda lāfe
2938 "wundum wērge, wēan oft gehēt
2939 "earmre teohhe andlonge niht:
2940 "cwæð hē on mergenne mēces ecgum
2941 "gētan wolde, sume on galg-trēowum
2942 "fuglum tō gamene. Frōfor eft gelamp
2943 "sārig-mōdum somod ǣr-dæge,
2944 "syððan hīe Hygelāces horn and bȳman
2945 "gealdor ongeāton. Þā se gōda cōm
2946 "lēoda dugoðe on lāst faran.
2947 "Wæs sīo swāt-swaðu Swēona and Gēata,
2948 "wæl-rǣs wera wīde gesȳne,
2949 "hū þā folc mid him fǣhðe tōwehton.
2950 "Gewāt him þā se gōda mid his gædelingum,
2951 "frōd fela geōmor fæsten sēcean,
2952 "eorl Ongenþīo ufor oncirde;
2953 "hæfde Higelāces hilde gefrūnen,
2954 "wlonces wīg-cræft, wiðres ne truwode,
2955 "þæt hē sǣ-mannum onsacan mihte,
2956 "hēaðo-līðendum hord forstandan,
2957 "bearn and brȳde; bēah eft þonan
2958 "eald under eorð-weall. Þā wæs ǣht boden
2959 "Swēona lēodum, segn Higelāce.
2960 "Freoðo-wong þone forð oferēodon,
2961 "syððan Hrēðlingas tō hagan þrungon.
2962 "Þǣr wearð Ongenþīo ecgum sweorda,
2963 "blonden-fexa on bīd wrecen,
2964 "þæt se þēod-cyning þafian sceolde
2965 "Eofores ānne dōm: hyne yrringa
2966 "Wulf Wonrēding wǣpne gerǣhte,
2967 "þæt him for swenge swāt ǣdrum sprong
2968 "forð under fexe. Næs hē forht swā þēh,
2969 "gomela Scilfing, ac forgeald hraðe
2970 "wyrsan wrixle wæl-hlem þone,
2971 "syððan þēod-cyning þyder oncirde:
2972 "ne meahte se snella sunu Wonrēdes
2973 "ealdum ceorle ond-slyht giofan,
2974 "ac hē him on hēafde helm ǣr gescer,
2975 "þæt hē blōde fāh būgan sceolde,
2976 "fēoll on foldan; næs hē fǣge þā gīt,
2977 "ac hē hyne gewyrpte, þēah þe him wund hrīne,
2978 "Lēt se hearda Higelāces þegn
2979 "brādne mēce, þā his brōðor læg,
2980 "eald sweord eotonisc, entiscne helm,
2981 "brecan ofer bord-weal: þā gebēah cyning,
2982 "folces hyrde, wæs in feorh dropen.
2983 "Þā wǣron monige, þē his mǣg wriðon,
2984 "ricone ārǣrdon, þā him gerȳmed wearð,
2985 "þæt hīe wæl-stōwe wealdan mōston.
2986 "Þenden rēafode rinc ōðerne,
2987 "nam on Ongenþīo īren-byrnan,
2988 "heard swyrd hilted and his helm somod;
2989 "hāres hyrste Higelāce bær.
2990 "Hē þām frætwum fēng and him fægre gehēt
2991 "lēana fore lēodum and gelǣste swā:
2992 "geald þone gūð-rǣs Gēata dryhten,
2993 "Hrēðles eafora, þā hē tō hām becōm,
2994 "Jofore and Wulfe mid ofer-māðmum,
2995 "sealde hiora gehwæðrum hund þūsenda
2996 "landes and locenra bēaga; ne þorfte him þā lēan oðwītan
2997 "mon on middan-gearde, syððan hīe þā mǣrða geslōgon;
2998 "and þā Jofore forgeaf āngan dōhtor,
2999 "hām-weorðunge, hyldo tō wedde.
3000 "Þæt ys sīo fǣhðo and se fēond-scipe,
3001 "wæl-nīð wera, þæs þe ic wēn hafo,
3002 "þē ūs sēceað tō Swēona lēode,
3003 "syððan hīe gefricgeað frēan ūserne
3004 "ealdor-lēasne, þone þe ǣr gehēold
3005 "wið hettendum hord and rīce,
3006 "æfter hæleða hryre hwate Scylfingas,
3007 "folc-rǣd fremede oððe furður gēn
3008 "eorl-scipe efnde. Nū is ofost betost,
3009 "þæt wē þēod-cyning þǣr scēawian
3010 "and þone gebringan, þē ūs bēagas geaf,
3011 "on ād-fære. Ne scel ānes hwæt
3012 "meltan mid þām mōdigan, ac þǣr is māðma hord.
3013 "gold unrīme grimme gecēapod
3014 "and nū æt sīðestan sylfes fēore
3015 "bēagas gebohte; þā sceal brond fretan,
3016 "ǣled þeccean, nalles eorl wegan
3017 "māððum tō gemyndum, nē mægð scȳne
3018 "habban on healse hring-weorðunge,
3019 "ac sceall geōmor-mōd golde berēafod
3020 "oft nalles ǣne el-land tredan,
3021 "nū se here-wīsa hleahtor ālegde,
3022 "gamen and glēo-drēam. Forþon sceall gār wesan
3023 "monig morgen-ceald mundum bewunden,
3024 "hæfen on handa, nalles hearpan swēg
3025 "wīgend weccean, ac se wonna hrefn
3026 "fūs ofer fǣgum, fela reordian,
3027 "earne secgan, hū him æt ǣte spēow,
3028 "þenden hē wið wulf wæl rēafode."
3029 Swā se secg hwata secgende wæs
3030 lāðra spella; hē ne lēag fela
3031 wyrda nē worda. Weorod eall ārās,
3032 ēodon unblīðe under Earna næs
3033 wollen-tēare wundur scēawian.
3034 Fundon þā on sande sāwul-lēasne
3035 hlim-bed healdan, þone þe him hringas geaf
3036 ǣrran mǣlum: þā wæs ende-dæg
3037 gōdum gegongen, þæt se gūð-cyning,
3038 Wedra þēoden, wundor-dēaðe swealt.
3039 Ǣr hī gesēgan syllīcran wiht,
3040 wyrm on wonge wiðer-ræhtes þǣr
3041 lāðne licgean: wæs se lēg-draca,
3042 grimlīc gryre-gæst, glēdum beswǣled,
3043 sē wæs fīftiges fōt-gemearces.
3044 lang on legere, lyft-wynne hēold
3045 nihtes hwīlum, nyðer eft gewāt
3046 dennes nīosian; wæs þā dēaðe fæst,
3047 hæfde eorð-scrafa ende genyttod.
3048 Him big stōdan bunan and orcas,
3049 discas lāgon and dȳre swyrd,
3050 ōmige þurh-etone, swā hīe wið eorðan fæðm
3051 þūsend wintra þǣr eardodon:
3052 þonne wæs þæt yrfe ēacen-cræftig,
3053 iū-monna gold galdre bewunden,
3054 þæt þām hring-sele hrīnan ne mōste
3055 gumena ǣnig, nefne god sylfa,
3056 sigora sōð-cyning, sealde þām þe hē wolde
3057 (hē is manna gehyld) hord openian,
3058 efne swā hwylcum manna, swā him gemet þūhte.
3059 Þā wæs gesȳne, þæt se sīð ne þāh
3060 þām þe unrihte inne gehȳdde
3061 wrǣte under wealle. Weard ǣr ofslōh
3062 fēara sumne; þā sīo fǣhð gewearð
3063 gewrecen wrāðlīce. Wundur hwār, þonne
3064 eorl ellen-rōf ende gefēre
3065 līf-gesceafta, þonne leng ne mæg
3066 mon mid his māgum medu-seld būan.
3067 Swā wæs Bīowulfe, þā hē biorges weard
3068 sōhte, searo-nīðas: seolfa ne cūðe,
3069 þurh hwæt his worulde gedāl weorðan sceolde;
3070 swā hit oð dōmes dæg dīope benemdon
3071 þēodnas mǣre, þā þæt þǣr dydon,
3072 þæt se secg wǣre synnum scildig,
3073 hergum geheaðerod, hell-bendum fæst,
3074 wommum gewītnad, sē þone wong strāde.
3075 Næs hē gold-hwæt: gearwor hæfde
3076 āgendes ēst ǣr gescēawod.
3077 Wīglāf maðelode, Wīhstānes sunu:
3078 "Oft sceall eorl monig ānes willan
3079 "wrǣc ādrēogan, swā ūs geworden is.
3080 "Ne meahton wē gelǣran lēofne þēoden,
3082 "þæt hē ne grētte gold-weard þone,
3083 "lēte hyne licgean, þǣr hē longe wæs,
3084 "wīcum wunian oð woruld-ende.
3085 "Hēoldon hēah gesceap: hord ys gescēawod,
3086 "grimme gegongen; wæs þæt gifeðe tō swīð,
3087 "þē þone þēoden þyder ontyhte.
3088 "Ic wæs þǣr inne and þæt eall geond-seh,
3089 "recedes geatwa, þā mē gerȳmed wæs,
3090 "nealles swǣslīce sīð ālȳfed
3091 "inn under eorð-weall. Ic on ofoste gefēng
3092 "micle mid mundum mægen-byrðenne
3093 "hord-gestrēona, hider ūt ætbær
3094 "cyninge mīnum: cwico wæs þā gēna,
3095 "wīs and gewittig; worn eall gespræc
3096 "gomol on gehðo and ēowic grētan hēt,
3097 "bæd þæt gē geworhton æfter wines dǣdum
3098 "in bǣl-stede beorh þone hēan
3099 "micelne and mǣrne, swā hē manna wæs
3100 "wīgend weorð-fullost wīde geond eorðan,
3101 "þenden hē burh-welan brūcan mōste.
3102 "Uton nū efstan ōðre sīðe
3103 "sēon and sēcean searo-geþræc,
3104 "wundur under wealle! ic ēow wīsige,
3105 "þæt gē genōge nēan scēawiað
3106 "bēagas and brād gold. Sīe sīo bǣr gearo
3107 "ǣdre geæfned, þonne wē ūt cymen,
3108 "and þonne geferian frēan ūserne,
3109 "lēofne mannan, þǣr hē longe sceal
3110 "on þæs waldendes wǣre geþolian."
3111 Hēt þā gebēodan byre Wīhstānes,
3112 hæle hilde-dīor, hæleða monegum
3113 bold-āgendra, þæt hīe bǣl-wudu
3114 feorran feredon, folc-āgende
3115 gōdum tōgēnes: "Nū sceal glēd fretan
3116 "(weaxan wonna lēg) wigena strengel,
3117 "þone þe oft gebād īsern-scūre,
3118 "þonne strǣla storm, strengum gebǣded,
3119 "scōc ofer scild-weall, sceft nytte hēold,
3120 "feðer-gearwum fūs flāne full-ēode."
3121 Hūru se snotra sunu Wīhstānes
3122 ācīgde of corðre cyninges þegnas
3123 syfone tōsomne þā sēlestan,
3124 ēode eahta sum under inwit-hrōf;
3125 hilde-rinc sum on handa bær
3126 ǣled-lēoman, sē þe on orde gēong.
3127 Næs þā on hlytme, hwā þæt hord strude,
3128 syððan or-wearde ǣnigne dǣl
3129 secgas gesēgon on sele wunian,
3130 lǣne licgan: lȳt ǣnig mearn,
3131 þæt hī ofostlice ūt geferedon
3132 dȳre māðmas; dracan ēc scufun,
3133 wyrm ofer weall-clif, lēton wǣg niman,
3134 flōd fæðmian frætwa hyrde.
3135 Þǣr wæs wunden gold on wǣn hladen,
3136 ǣghwæs unrīm, æðeling boren,
3137 hār hilde-rinc tō Hrones næsse.
3138 Him þā gegiredan Gēata lēode
3139 ād on eorðan un-wāclīcne,
3140 helmum behongen, hilde-bordum,
3141 beorhtum byrnum, swā hē bēna wæs;
3142 ālegdon þā tō-middes mǣrne þēoden
3143 hæleð hīofende, hlāford lēofne.
3144 Ongunnon þā on beorge bǣl-fȳra mǣst
3145 wīgend weccan: wudu-rēc āstāh
3146 sweart ofer swioðole, swōgende lēg,
3147 wōpe bewunden (wind-blond gelæg)
3148 oð þæt hē þā bān-hūs gebrocen hæfde,
3149 hāt on hreðre. Higum unrōte
3150 mōd-ceare mǣndon mon-dryhtnes cwealm;
3151 swylce giōmor-gyd lat . con meowle
3152 . . . . . wunden heorde . . .
3153 serg (?) cearig sǣlde geneahhe
3154 þæt hīo hyre . . . . gas hearde
3155 . . . . . ede wælfylla wonn . .
3156 hildes egesan hyðo
3157 haf mid heofon rēce swealh (?)
3159 hlǣw on hlīðe, sē wæs hēah and brād,
3160 wǣg-līðendum wīde gesȳne,
3161 and betimbredon on tȳn dagum
3162 beadu-rōfes bēcn: bronda betost
3163 wealle beworhton, swā hyt weorðlīcost
3164 fore-snotre men findan mihton.
3165 Hī on beorg dydon bēg and siglu,
3166 eall swylce hyrsta, swylce on horde ǣr
3167 nīð-hȳdige men genumen hæfdon;
3168 forlēton eorla gestrēon eorðan healdan,
3169 gold on grēote, þǣr hit nū gēn lifað
3170 eldum swā unnyt, swā hit ǣror wæs.
3171 Þā ymbe hlǣw riodan hilde-dēore,
3172 æðelinga bearn ealra twelfa,
3173 woldon ceare cwīðan, kyning mǣnan,
3174 word-gyd wrecan and ymb wer sprecan,
3175 eahtodan eorl-scipe and his ellen-weorc
3176 duguðum dēmdon, swā hit ge-dēfe bið,
3177 þæt mon his wine-dryhten wordum herge,
3178 ferhðum frēoge, þonne hē forð scile
3179 of līc-haman lǣne weorðan.
3180 Swā begnornodon Gēata lēode
3181 hlāfordes hryre, heorð-genēatas,
3182 cwǣdon þæt hē wǣre woruld-cyning